Τόμας Τζέφερσον (1743-1826), ένας πρωτοπόρος Αμερικανός
Ο Αμερικανός πολιτικός Τόμας Τζέφερσον, τρίτος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, γεννήθηκε στη Βιρτζίνια, καταγόταν από εύπορη οικογένεια και σπούδασε νομικά.

Το 1775, με την έναρξη της αμερικανικής επανάστασης, εκλέχτηκε αντιπρόσωπος της Βιρτζίνια στο Κογκρέσο (συνέδριο της Φιλαδέλφειας), όπου πρωταγωνίστησε στη σύνταξη της Διακήρυξης της Ανε­ξαρτησίας (4 Ιουλίου 1776).

Μετά το τέλος του πολέμου διετέλεσε μέλος του Κογκρέσου (1783-84) και χάρη σε δική του πρό­ταση το δολάριο έγινε εθνικό νόμισμα των ΗΠΑ.

Ως πρεσβευτής των Ηνωμένων Πολιτειών στο Παρίσι στα 1785-89 ο Τζέφερσον έζησε την πρώτη φάση της γαλλικής επανάστασης και συμμετείχε σε κάποιο βαθμό στη σύνταξη της Διακήρυξης των δικαιωμάτων του ανθρώπου.

Με την επιστροφή του από το Παρίσι το 1789 έγινε υπουργός των Εξωτερικών στην κυβέρνηση του Τζορτζ Ουάσιγκτον, ενώ δύο χρόνια αργότερα, το 1800, κέρδισε τις εκλογές και τον επόμενο χρόνο ανέλαβε το αξίωμα του προέδρου. H ιστορικότερη ίσως από τις αποφάσεις της προεδρίας του ήταν η αγορά της Λουιζιάνας το 1803 από τη Γαλλία.

Ο Τζέφερσον υπήρξε πρόμαχος των ατομικών ελευθεριών και υποστήριζε τον απόλυτο χωρισμό εκκλησίας και κράτους. Ήταν βαθιά αφοσιωμένος στα ιδεώδη της δημοκρατίας και σταθερός πολέμιος της μοναρχίας. Τον απασχολούσε πάντοτε ζωηρά η διατήρηση του «πνεύματος του '76», έτους της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας, και μαχόταν με σφοδρότητα οποιαδήποτε απόπειρα νόθευσής του.

Μετά τη λήξη της δεύτερης προεδρικής θητείας του ο Τζέφερσον αποσύρθηκε στα κτήματά του στη Βιρτζίνια όπου και ασχολήθηκε με την ανέγερση του Πανεπιστημίου της Βιρτζίνια. Πέθανε το 1826.

Για την αμερικανική επανάσταση

Ο ιστορικός Φερνάντ Μπροντέλ για την αμερικανική ανεξαρτησία
Η Διακήρυξη [ενν. της Ανεξαρτησίας] κατοχύρωσε το δικαίωμα της εξέγερσης και την ισότητα όλων των ανθρώπων απέναντι στον νόμο. Αλλά η κυρίαρχη ιδέα που βασανίζει και κινητοποιεί όλους αυτούς τους ιδιοκτήτες, τους επιχειρηματίες, τους νομομαθείς, τους μεγαλοκαλλιεργητές, όσους διαχειρίζονται το χρήμα και κερδοσκοπούν με αυτό [... ] είναι πώς θα κατοχυρώσουν την ιδιοκτησία, την περιουσία, τα κοινωνικά προνόμια. Την ίδια στιγμή που γεννιέται η Αμερική, έχει κιόλας τους πλούσιούς της, που τα πλούτη τους, έστω και περιορισμένα, τους δίνουν το δικαίωμα να κατευθύνουν τους άλλους. [... ] Η τάξη πραγμάτων που επιβάλλουν αυτοί οι άνθρωποι, στο όνομα της ελευθερίας και της ισότητας, είναι ήδη καπιταλιστική, όσο κι αν ο καπιταλισμός αυτός βρίσκεται ακόμη στα σπάργανα. Η εξουσία ανήκει στους κατέχοντες. Το ίδιο και οι ευθύνες. Για τους υπόλοιπους: η μεγάλη παραχώρηση να τους προστατεύει ο νόμος ενάντια στους πλούσιους, όπως προστατεύει και τους πλούσιους από αυτούς. Από κει και πέρα, δεν έχει καμιά σημασία αν το αμερικανικό σύνταγμα πιστεύει ότι είναι επαναστατικό, νέο, ισοκρατικό, δίκαιο, στο μέτρο που τείνει να εξισορροπήσει, τη μια με την άλλη, τις διάφορες παρορμήσεις του ζωικού είδους που λέγεται άνθρωπος, και που εξακολουθεί να είναι εγωιστικό και ανελέητο.

[... ] Όσο για την κοινωνία, βεβαίως και δεν θα καταργηθούν τα προνόμια, και λιγότερο απ' όλα το ιερό προνόμιο της ιδιοκτησίας. Θα ληφθεί όμως μέριμνα ώστε ο δρόμος προς τα προνόμια -δηλαδή προς το χρήμα- να είναι ανοιχτός σε όλους. Γιατί όχι, σε μια χώρα απέραντη, και ακόμη «νέα», όπως η Αμερική;

F. Braudel, Γραμματική των πολιτισμών, γ' ανατύπωση,
μτφρ. Ά. Αλεξάκης, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 2003, σ. 621-623.

Κάτι ακόμα για τον Διαφωτισμό

Μια φορά και έναν καιρό ο άνθρωπος: η εποχή του Διαφωτισμού

Η βιομηχανική επανάσταση

Η ενότητα 1 σε βιντεοπαρουσίαση

Ο τριακονταετής πόλεμος

Κάτι για τον Ιερώνυμο Μπος

Λίγη ζωγραφική της Αναγέννησης: https://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/istoria/b-anagenisi.htm