Μάθημα : Ε2 Τάξη Φιλαναγνωσία -Γνωρίζουμε τη συγγραφέα Λότη Πέτροβιτς -Ανδρουτσοπούλου

Υπόθεση

Βρισκόμαστε στο 1916, σε ένα χωριό των Σερρών. Η Ελλάδα έχει μόλις μπει στον πόλεμο στο πλευρό της Αντάντ. Φοβούμενη τους βόρειους γείτονες που πολεμούν με τις Κεντρικές Δυνάμεις, μια μακεδονική οικογένεια παίρνει το τρένο της φυγής. Μέσα στον πανικό ο μικρός γιος Αλέξανδρος χάνεται, και ο αδελφός του Άγγελος, υπόσχεται στη μητέρα τους ότι θα τον βρει και θα τον επιστρέψει σε αυτήν σώο. Πώς θα καταφέρει άραγε να τηρήσει την υπόσχεσή του, όταν σε λίγο αιχμαλωτίζεται από τους εχθρούς και οδηγείται σε στρατόπεδο εργασίας μέσα στην ξένη χώρα;

Απόσπασμα

Μπήκε παγωμένος στο γραφείο του ταγματάρχη. Εκείνος τον κοίταξε και γύρισε στο βοηθό του. Μιλούσε γρήγορα κι ο Άγγελος προσπαθούσε να καταλάβει. Δεν έπιανε πολλές από τις κουβέντες του. Μονάχα κάτι σαν «γράψιμο», «ωραία γράμματα», «καταλόγους», «δουλειά», «αντικαταστάτη». Τις λέξεις «προδοσία», «κατάσκοπος» δεν τις άκουσε. Καταλάγιασε κάπως.

- Από σήμερα θα έρχεσαι εδώ κάθε πρωί του έλεγε τώρα ο ταγματάρχης αργά αργά, για να καταλαβαίνει. Δε θα πηγαίνεις για καταναγκαστική εργασία. Η δουλειά σου θα είναι γραφική. Ο Άγγελος έμεινε άναυδος! Δε θα τον ανάκριναν λοιπόν; Δε θα τον τιμωρούσαν; να και μια τύχη μέσα στις τόσες κακοτυχίες. Και δουλειά γραφική! Θα ξεκούραζε, δηλαδή, κιόλας για λίγο καιρό το βαλαντωμένο κορμί του! Του έδειξαν τι ακριβώς έπρεπε να κάνει: Καινούριο μητρώο φρουράς, βιβλίο ιματισμού, βιβλίο ποινών, βιβλίο αποθήκης, κατάλογο αποστολών, κατάλογο ασθενών… Το βράδυ ο Ανδρέας χοροπήδησε απ’ τη χαρά του, σαν έμαθε τούτα τα νέα. - Είδες, λοιπόν, που τρόμαξες άδικα; είπε γελώντας. Τώρα θα τρως και καλύτερα. Όσοι δουλεύουν γραφιάδες τρώνε και φασολάδα και μακαρόνια πού και πού. Λογαριάζονται εκλεκτοί! Διανοούμενοι…

- Μην κοροϊδεύεις, αν θέλεις να σου φέρνω λίγο και σένα, ψευτοφοβέρισε ο Άγγελος.

- Έπειτα μπορεί να μάθεις και νέα, συνέχισε χαμηλώνοντας τη φωνή του ο μικρός. Όλο και κάτι θα παίρνει τα’ αυτί σου εκεί μέσα. Όλο και κάτι θα βλέπει το μάτι σου. Σταμάτησε λίγο, έξυσε το σβέρκο του και συνέχισε με δισταγμό.

- Ξέρεις, ίσως μπορείς να κάνεις και κάτι ακόμα.

- Τι, δηλαδή;

- Να, οι άλλοι δυο συμπατριώτες που ήρθαμε εδώ μαζί, έχουν μαζέψει πληροφορίες για τούτα τα μέρη. Αν κατάφερνες να βρεςι κανένα χάρτη στρατιωτικό της περιοχής… Να ξέραμε τις κακοτοπιές… Εκείνοι, λένε, είναι αποφασισμένοι. Έτσι και βρούμε ευκαιρία… Ο Άγγελος κατάλαβε. Του ‘σφιξε το χέρι.

- Αυτό λογαριάζω κι εγώ καιρό τώρα. Επικίνδυνο, δε λέω, μα τούτη η κατάσταση δεν αντέχεται άλλο. Ξέρεις, έχω αφήσει τον αδελφό μου στην πατρίδα. Και είναι μικρός. Πρέπει να βρω τρόπο να γυρίσω, να τον πάρω και να τον πάω στους γονείς μας. Τους το έχω υποσχεθεί… Πού να σου λέω, είναι ολόκληρη ιστορία… Του είπε μέσες άκρες την ιστορία, το άλλο βράδυ. Έπειτα, λεπτομέρειες για την καινούρια δουλειά. Εύκολα πράγματα, μα για κείνο που έλεγαν θα έπρεπε λίγο να περιμένουν.

- Είναι όλοι σφιγμένοι, κουμπωμένοι μπροστά μου στο γραφείο, του εξήγησε. ν’ αρχίσουν κάπως να μ’ εμπιστεύονται κι έπειτα σίγουρα θα βρω τρόπο να πάρω ένα χάρτη. Κι ό,τι άλλη πληροφορία θα μας είναι χρήσιμη.

Σε λίγες μέρες, είχαν γίνει μια παρέα οι τέσσερις πατριώτες στο στάβλο. Ο Άγγελος, ο Ανδρέας και οι άλλοι, ο Αριστείδης κι ο Γιάννης. Κάθε βράδυ έλεγαν τα νέα τους γύρω απ’ τη λάμπα. Διηγιόταν ένας ένας τα βάσανα της ημέρας, έτσι για να ξεθυμαίνουν. Μετά κατάστρωναν το σχέδιο για την απόδραση. Ο Αριστείδης κι ο Γιάννης ήταν αρκετά μεγαλύτεροι. Είχαν πολεμήσει στον προηγούμενο πόλεμο και ήξεραν από τέτοιες δουλειές. Κι άλλοτε είχαν αποδράσει, όταν κάποτε τους είχαν πιάσει αιχμαλώτους οι εχθροί. Όλα σχεδόν τα είχαν προβλέψει. Στο βάθος του στάβλου υπήρχε ένα μικρό παράθυρο, δίχως κάγκελα, που έβλεπε στην πίσω μεριά του στρατοπέδου. Τούτο το παράθυρο δε φαινόταν διόλου από κει που κοιμόνταν οι ξένοι όμηροι, στην άλλη άκρη. Βέβαια, έξω, στη γωνιά, ήταν στημένο ένα φυλάκιο και μέσα ήταν πάντα ένας φρουρός. Όμως είχανε συνεννοηθεί μ’ εκείνο το φρουρό που γνώριζε ο Άγγελος. του είχαν δώσει τα υπόλοιπα από τη χρυσή λίρα. Μια νύχτα που θα είχε βάρδια εκείνος μπροστά στον πυλώνα θα προσποιόταν πως κάτι ύποπτο βλέπει τάχα στους απέναντι θάμνους. Θα φώναζε μπροστά για ενίσχυση τον πίσω φρουρό. Θα του τραβούσε την προσοχή θα τον καθυστερούσε όσο να προλάβουν να πηδήξουν και οι τέσσερις από το παράθυρο• μ’ αυτό το κόλπο, η δραπέτευση θα φαινόταν σαν απλή αβλεψία των φρουρών. Η ποινή τους δε θα ήταν μεγάλη. Ο γνωστός τους δε θα κινούσε υποψίες πως είχε βοηθήσει. Κι ως το πρωί, που θα ανακάλυπταν την απουσία τους οι εχθροί, εκείνοι θα ήταν κιόλας μακριά. Ο Αριστείδης έλεγε πως έτσι και βρίσκονταν έξω, για τα υπόλοιπα μπορούσαν να βασίζονται απάνω του. Με την πείρα του, θα οδηγούσε τη συντροφιά μέσα από τα βουνά. Έλειπε μόνο ο χάρτης.

Και μια μέρα, είδε ένα χάρτη ο Άγγελος απλωμένο πάνω σ’ ένα τραπέζι, στο γραφείο του ταγματάρχη. Τον γυρόφερε κάμποση ώρα. Κατάλαβε με λίγες λοξές ματιές πως ήταν αυτό που γύρευαν. Έπρεπε τώρα να βρει ευκαιρία να τον διπλώσει και να τον χώσει στην τσέπη. Ήρθε μια στιγμή που έμεινε μόνος. Σηκώθηκε από την θέση του… Πλησίασε… Έπειτα δίπλωσε με βιαστικές κινήσεις το χάρτη. Θόρυβο που έκανε το χαρτί!

- Τον τύλιξες καλά; άκουσε άξαφνα πίσω του μια φωνή. Ήταν ο ταγματάρχης. Η πόρτα είχε ανοίξει απότομα.

Κέρωσε ο Άγγελος.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Α)Γράψε πού και πότε διαδραματίζονται τα γεγονότα  του μυθιστορήματος;

β)Ποια είναι τα πρόσωπα του αποσπάσματος;Γράψε με λίγα λόγια την περίληψη.