Μάθημα : Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ- ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ (Β5)

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ 

Ο ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ

α. Η πολιτική του Ιουστινιανού συνοψίζεται στο: ένα κράτος, μια
Εκκλησία, μια νομοθεσία.

β. Εσωτερική πολιτική:

Ως προς το Κράτος:
▶ Στάση του Νίκα (532): καταστολή της εξέγερσης των δήμων του
Ιπποδρόμου και του λαού της Κωνσταντινούπολης.
▶ Περιορισμός της δύναμης των γαιοκτημόνων και των δήμων
προς όφελος των ελεύθερων αγροτών, που πληρώνουν φόρους.

Ως προς την Εκκλησία:
▶ Καταδιώκονται αιρετικοί και εθνικοί (ειδωλολάτρες).
▶ Κλείνει η Νεοπλατωνική Ακαδημία στην Αθήνα (529)
▶ Ιεραποστολική διάδοση του Χριστιανισμού σε Καύκασο και
Ανατολική Αφρική.

Ως προς τη Νομοθεσία, εκδίδονται:
▶ Ιουστινιάνειος Κώδικας (συλλογή παλαιότερων αυτοκρατορικών
νόμων)
▶ Πανδέκτης (γνωμοδοτήσεις ρωμαίων νομικών)
▶ Εισηγήσεις: εγχειρίδιο για τους φοιτητές της Νομικής
▶ Νεαρές: νέοι νόμοι, γραμμένοι στα Ελληνικά (καινοτομία)

γ. Εξωτερική πολιτική

▶ Στη Δύση στοχεύει στην ανόρθωση της ρωμαϊκής εξουσίας
- Καταλύει το Βανδαλικό κράτος στη Βόρεια Αφρική.
- Πολεμά σκληρά κατά των Οστρογότθων στην Ιταλία
- Ανακαταλαμβάνει τμήμα του Βησιγοτθικού Βασιλείου στην
Ισπανία

▶ Στην Ανατολή στοχεύει στην επανάκτηση Βυζαντινών εδαφών
- Πόλεμος κατά του Χοσρόη Α’, βασιλιά των Περσών
- Συνθηκολόγηση το 562 (αποκατάσταση ισορροπίας)

▶ Στο Δούναβη για να αποκρούσει εισβολές
- Χτίζει φρούρια
- Εξαγοράζει την ειρήνη με τεράστια ποσά
- Δεν καταφέρνει όμως να αναχαιτίσει τους Σλάβους και άλλους
εισβολείς.

▶ Συνέπειες της εξωτερικής του πολιτικής:
- Άδειασαν τα κρατικά ταμεία’
- Απογυμνώθηκαν οι ευρωπαϊκές επαρχίες από στρατό
- Εξασθένισε η διεθνής θέση του Βυζαντίου
- Ολέθριες επιπτώσεις στην εδαφική ακεραιότητα του κράτους,
αργότερα.

δ. Κτίσματα του Ιουστινιανού – Αγία Σοφία
▶ Κατασκευάστηκαν έργα χρήσιμα στην άμυνα, τη θρησκεία, την
υποδομή και την κοινή ωφέλεια

▶ Η Αγία του Θεού Σοφία

- Το λαμπρότερο κτίσμα της Βυζαντινής τέχνης
- Βασιλική μετά τρούλου (συνδυασμός των μακρόστενων ρωμαϊκών κτιρίων, των βασιλικών, με τα περίκεντρα -κυκλικά- κτίρια).
- Αρχιτέκτονες: ο Ανθέμιος (από Τράλλεις) και ο Ισίδωρος (από
Μίλητο)
- Η κατασκευή διαρκεί πέντε χρόνια (532-537)
- Δίνεται έμφαση στον καθ’ ύψος άξονα.

-Φωτισμός: Στις γωνίες του κεντρικού τετραγώνου υπάρχουν 4 ογκώδεις πεσσοί (κολόνες), οι οποίοι συνδέονται με τόξα, που σχηματίζουν ημισφαιρικά τρίγωνα και δημιουργούν ένα στεφάνι, στο οποίο στηρίζεται ο τρούλος.

Σημασία:

• Υμνήθηκε για το κάλλος και το μέγεθάς της.
  • Η μόνη διασωθείσα από τους 32 ναούς του Ιουστινιανού.
  • Έγινε σύμβολο και πηγή έμπνευσης για το νεότερο Ελληνισμό.

ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

https://users.sch.gr/ipap/Ellinikos_Politismos/Istoria-b/askisis/b-1-2-1.htm   

Σόλιδος Ιουστινιανού

Αναπαράσταση Α. Σοφίας Κων/πολης 

ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΣ ΣΕ ΚΟΜΙΚΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΝΩΣΤΗ ΣΥΝΑΔΕΛΦΟ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΡΟΚΟΠΙΟΥ 

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ, ΜΕΡΙΚΕΣ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥΣ (κάποιες ερωτήσεις μπορεί να αλληλοεπικαλύπτονται μερικώς): 

1. Ποια φράση συνοψίζει το πολιτικό πρόγραμμα του Ιουστινιανού;
2. Με ποια σημαντική εξέγερση έχει συνδυαστεί το όνομα του Ιουστινιανού στην
εσωτερική πολιτική;

3. Ποιος ήταν ο στόχος της εσωτερικής πολιτικής του Ιουστινιανού;

Ο Ιουστινιανός κατέστειλε με αποφασιστικότητα και σε συνεργασία με την ικανότατη σύζυγό του Θεοδώρα, την εξέγερση των δήμων, που ονομάστηκε “Στάση του Νίκα” (532). Ακολούθως ενίσχυσε την αυτοκρατορική εξουσία και περιόρισε σημαντικά τη δύναμη των δήμων.

4. Τι ήταν οι δήμοι; 

5. Ποια πολιτική ακολούθησε ώστε η αυτοκρατορία να μη χάσει τους φόρους που πλήρωναν οι υπήκοοί της; 
 6. Ποια στάση κράτησε ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός στο θρησκευτικό τομέα;

 7. Τι γνωρίζετε το νομοθετικό έργο του Ιουστινιανού;

8. Ποιος ήταν ο στόχος της εξωτερικής πολιτικής του Ιουστινιανού;

Η εξωτερική πολιτική του Ιουστινιανού απέβλεπε στην αποκατάσταση της Ρωμαϊκής Οικουμένης, δηλαδή την ανόρθωση της ρωμαϊκής εξουσίας στη Δύση.

9. Ποιους εχθρούς αντιμετώπισε το κράτος κατά τη βασιλεία του Ιουστινιανού;

10. Ποια πολιτική ακολούθησε ο Ιουστινιανός όσον αφορά τον κίνδυνο από Ανατολάς (τους Πέρσες); 

11. Γιατί η εξωτερική πολιτική του χαρακτηρίζεται ως υπερβολικά φιλόδοξη;

12. Ποιες ήταν οι συνέπειες της κατακτητικής πολιτικής του Ιουστινιανού;

Οι πόλεμοι στην Ανατολή και στη Δύση απογύμνωσαν τις ευρωπαϊκές επαρχίες από στρατεύματα και άδειασαν τα κρατικά ταμεία. Η κατάσταση αυτή εξασθένισε τη διεθνή θέση του Βυζαντίου και είχε ολέθριες επιπτώσεις στην εδαφική ακεραιότητα του κράτους επί των διαδόχων του.

13. Τι περιλαμβάνει το οικοδομικό έργο του Ιουστινιανού για την αυτοκρατορία του; 

14. Ποιο υπήρξε το λαμπρότερο κτίσμα της βυζαντινής τέχνης; Να το περιγράψετε.

15. Ποια εσωτερικά προβλήματα είχε να αντιμετωπίσει ο Ιουστινιανός και πώς αντιμετώπισε το καθένα ξεχωριστά; 

ΦΥΛΛΑΔΙΟ, Ο ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ

ΠΩΣ ΔΟΥΛΕΥΟΥΜΕ ΜΕ ΤΑ ΠΑΡΑΘΕΜΑΤΑ ;

  Ο σκοπός μας είναι : να βρούμε τις πληροφορίες που μας δίνουν, να τις συγκεντρώσουμε και να         καταλήξουμε σε κάποια συμπεράσματα, όχι απλά να αντιγράψουμε ό, τι λένε.

Ακολουθούμε τα εξής βήματα :

1.   Διαβάζουμε προσεχτικά το παράθεμα, για να καταλάβουμε το περιεχόμενό του.
2.  Υπογραμμίζουμε πάνω στο παράθεμα τις πληροφορίες που είναι σημαντικές και όχι τις λεπτομέρειες.
3.  Γράφουμε την απάντησή μας σε μια παράγραφο. Ξεκινάμε κάνοντας μια θεματική πρόταση, όπου αναφέρουμε το κεντρικό θέμα του παραθέματός μας. Ακολουθεί η απάντηση στα ερωτήματα που πρέπει να απαντήσουμε. Εδώ προσπαθούμε να συνδέσουμε όσα στοιχεία έχουμε από το παράθεμα με όσα αναφέρει η ενότητα του βιβλίου μας. Αν θέλουμε, η απάντησή μας ολοκληρώνεται με μια πρόταση - κατακλείδα, όπου μπορούμε να καταλήξουμε σε κάποια συμπεράσματα σχετικά με το θέμα μας.

istoriografia.blogspot.com