Μάθημα : Χημεία Γ' λυκείου, προσανατολισμού θετικών σπουδών
EL1248136 - ΗΛΙΑΣ ΖΑΦΕΙΡΙΑΔΗΣ
Περιγραφή Μαθήματος
Σκοπός του παρόντος μαθήματος είναι η εξ αποστάσεως παροχή εκπαιδευτικού υλικού προς τους μαθητές/τριες που έχουν επιλέξει την ομάδα προσανατολισμού θετικών σπουδών, είτε το πεδίο των θετικών σπουδών, είτε τον τομέα υγείας.
Το μάθημα θα εμπλουτίζεται με υλικό σταδιακά τις επόμενες εβδομάδες.
Παρακαλώ επισκεφτείτε το https://blogs.sch.gr/ilzaf/ για φυλλάδια ασκήσεων, επεξηγηματικές προσομοιώσεις, βίντεο και infographics καθώς και επαναληπτικά φυλλάδια σε όλη την ύλη.
Στην ενότητα αυτή θα παρουσιαστούν οι κατηγορίες των διαμοριακών δυνάμεων, οι συνέπειες της ύπαρξής τους στις ιδιότητες των υλικών. Θα συζητηθούν οι ιδιότητες των υγρών (τάση ατμών, επιφανειακή τάση και ιξώδες) και τέλος θα εισαχθεί η έννοια της ώσμωσης και της ωσμωτικής πίεσης.
Στην παρούσα ενότητα γίνεται η μετάβαση από το ατομικό πρότυπο του Bohr στις σύγχρονες κβαντομηχανικές περιγραφές του ατόμου. Ηλεκτρόνια διευθετούνται σε τροχιακά και η ηλεκτρονιακή διαμόρφωση αντανακλαται στη δομή του σύγχρονου περιοδικού πίνακα, με τη βοήθεια του οποίου μπορούν να προβλεφθούν και να εξηγηθούν ιδιότητες και χημικές συμπεριφορές των στοιχείων.
Στην ενότητα αυτή θα εξεταστούν βασικές έννοιες της θερμοχημείας, θα ερμηνευθεί η έκλυση ή η απορρόφηση ενέργειας κατά την πραγματοποίηση των χημικών αντιδράσεων.
Θα οριστεί η έννοια της ενθαλπίας ενώ επιπλέον θα παρουσιαστούν οι νόμοι της θερμοχημείας και θα σχεδιαστούν θερμοχημικοί κύκλοι.
Στην παρούσα ενότητα εξετάζεται η έννοια του ρυθμού πραγματοποίησης των χημικών φαινομένων. Μελετώνται οι παράγοντες που καθορίζουν το ρυθμό, ορίζεται η έννοια της ταχύτητας αντίδρασης και ο εισάγεται ο νόμος των δρωσών μαζών που οδηγεί στο νόμο της ταχύτητας της αντίδρασης.
Το κεφάλαιο εστιάζει στην έννοια της χημικής ισορροπίας και εξετάζει τις διάφορες πτυχές του δυναμικού αυτού φαινομένου.
Εισάγει την έννοια της απόδοσης αντίδρασης και παρουσιάζει την αρχή του Le Chatelier με βάση την οποία ερμηνεύεται η συμπεριφορά των χημικών συστημάτων που τελούν σε κατάσταση χημικής ισορροπίας.
Τέλος ποσοτικοποιούνται τα παραπάνω μέσω του ορισμού της σταθερής της χημικής ισορροπίας.
Τα ηλεκτρολυτικά διαλύματα είναι το θέμα της παρούσας ενότητας.
Η θεωρία των ηλεκτρολυτών του Arhhenius δίνει τη θέση της στη θεωρία των Bronsted και Lowry που ερμηνεύει πληρέστερα τη συμπεριφορά των ηλεκτρολυτικών διαλυμάτων. Η έννοια του pH ορίζεται ενδελεχώς και διαλύματα οξέων, βάσεων και αλάτων παρουσιάζονται και μελετώνται. Τέλος περιγράφονται τα ρυθμιστικά διαλύματα, οι πρωτολυτικοί δείκτες ενώ οι μαθητές/τριες εξοικειώνονται με την εργαστηριακή τεχνική της ογκομέτρησης.
Στην ενότητα αυτή ορίζεται η έννοια της οξείδωσης και της αναγωγής των χημικών στοιχείων. Εισάγεται η ιδέα του αριθμού οξείδωσης και ερμηνεύονται οι πολύπλοκες οξειδοαναγωγικές χημικές μετατροπές. Οι μαθητές/τριες προβλέπουν τα προϊόντα και ισοσταθμίζουν πολύπλοκες οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις, συνδέοντάς τις με σημαντικές εκφάνσεις της καθημερινότητάς τους.
Ο ομοιοπολικός χημικός δεσμός ερμηνεύεται στην εισαγωγή του παρόντος κεφαλαίου.
Εισάγεται η έννοια του υβριδισμού των ατομικών τροχιακών και περιγράφονται βασικές γεωμετρικές ιδιότητες των οργανικών χημικών ενώσεων.
Στη συνέχεια σειρά χημικών αντιδράσεων εξετάζεται αναλυτικά και παρατίθενται παραδείγματα που επιβεβαιώνουν τη σημασία τους για την καθημερινή ζωή των ανθρώπων.
Τέλος παρουσιάζεται η ιδέα της διάκρισης μεταξύ των διαφόρων οργανικών ενώσεων και της ταυτοποίησης άγνωστων ενώσεων μέσω αξιοποίησης των διαφορών στις χημικές τους ιδιότητες.