Μάθημα : Νεοελληνική Λογοτεχνία, Β΄ Λυκείου
Κωδικός : 3901005420
3901005420 - ΕΛΙΣΣΑΒΕΤ ΣΦΕΤΣΑ
Περιγραφή Μαθήματος
Εκεί πού αναρωτιέσαι για πράγματα που πρώτη φορά
αντικρίζεις
για πράγματα χιλιοειπωμένα που έχουνε πια περάσει
για πράγματα που ξαφνιάζουν κι ας γίνονται κάθε μέρα
για πράγματα που έλεγες δεν θα συμβούν ποτέ
και τώρα συμβαίνουν μπρος στα μάτια σου
γ ι’ άλλα που επαναλαμβάνονται μ’ ελάχιστες παραλλαγές
για πράγματα που πουλιούνται μόλις πιάσουν
κατάλληλη τιμή
για πράγματα που σάπισαν με το πέρασμα του καιρού
ή που ήσαν σάπια απ’ την αρχή και δεν το έβλεπες
εκεί που απορείς για πράγματα που μπόρεσες να κάνεις
για πράγματα σοβαρά ή ανόητα που ρίσκαρες τη ζωή σου
για πράγματα σημαντικά που τα κατάλαβες αργότερα
για πράγματα που τα φοβήθηκες κι απέφυγες
ν’ αναλάβεις
για πράγματα που τα προγραμμάτισες και δεν σου βγήκαν
γ ι’ άλλα που τα σχεδίασαν άλλοι και βγήκαν διαφορετικά
για πράγματα που σου έτυχαν χωρίς να τα περιμένεις
για πράγματα που μόνο τα ονειρεύτηκες
και κάποτε, μία στις χίλιες, πραγματώθηκαν…
Εκεί απάνω σε βρίσκει η ποίηση.
Τίτος Πατρίκιος, ποίημα από τη συλλογή «Σε βρίσκει η ποίηση» (2012).
Ολοκληρώσατε την πρώτη ανάγνωση! Πριν προχωρήσετε στις εργασίες και στην ανάλυση στην τάξη, θα ήθελα να αποτυπώσετε την πρώτη, αυθόρμητη αντίδρασή σας.
Οδηγίες:
- Μπείτε στον σύνδεσμο https://docs.google.com/document/d/1V36g0MbTNhpx3qsxD9RbGJsOp8TeoPJRdwOl462UkEk/edit?tab=t.0
- Γράψτε ελεύθερα:
Μια λέξη που σας «καρφώθηκε» στο μυαλό ή
Ένα συναίσθημα που νιώσατε (π.χ. μελαγχολία, θυμό, αμηχανία) ή
Ένα emoji που εκφράζει αυτό που νιώθετε για τον γελωτοποιό ή
Το κύριο θέμα που πιστεύετε ότι αναδεικνύει η αφήγηση
Μα ερώτηση που σας γεννήθηκε από την ανάγνωση του κειμένου. Η ερώτηση δεν πρέπει να έχει απάντηση "ναι" ή "όχι"
ΠΡΟΣΟΧΗ! Να ξεκινήσετε την ανάρτησή σαςγράφοντας το Όνομά σας(π.χ. «Γιάννης Π.: Μελαγχολία...»)
Θυμηθείτε: Δεν υπάρχουν σωστές ή λάθος απαντήσεις. Γράψτε ό,τι σας «ψιθύρισε» το κείμενο του Μπελ!
ΟΜΑΔΑ 1
Ο Γελωτοποιός: Ένας «Διχασμένος» Ήρωας (Δραστηριότητα στο Padlet)
Αφού μελετήσαμε το κείμενο του Μπελ, μεταφερόμαστε στο Padlet για να ανασυνθέσουμε την προσωπικότητα του ήρωα.
Πατήστε εδώ για το PADLET https://padlet.com/elsasfet/1-fr6t04t6shfvd7op
Βήμα 1ο: Ο Πίνακας των Αντιθέσεων
Εντοπίστε στο κείμενο τουλάχιστον 5 ζεύγη αντιθέσεων μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού του βίου.
Προσοχή: Η αντίθεση δεν χρειάζεται να είναι μόνο «λέξη προς λέξη» (π.χ. φως-σκοτάδι). Μπορεί να είναι νοηματική, δηλαδή να συγκρίνεται μια ολόκληρη κατάσταση ή στάση ζωής (π.χ. «Η υποχρέωση να διασκεδάζει τους άλλους» VS «Η προσωπική του ανάγκη για εσωτερική σιωπή»).
Στις αντίστοιχες στήλες,δημόσια ζωή και ιδιωτικός βίος, καταγράψτε τις αντιθέσεις που βρήκατε.
Βήμα 2ο: Το Ψυχογραφικό Πορτρέτο
Στην τρίτη στήλη του padlet συντάξτε από κοινού, συνεργατικά,ένα σύντομο κείμενο (80-100 λέξεις) που να σκιαγραφεί την ψυχή του γελωτοποιού.Με αυτό τον τρόπο απαντάτε τελικά στο ερώτημα:Πώς η δουλειά του «εισβάλλει» στην προσωπική του ζωή και πώς τον διαμορφώνει;
4 σύντομες οδηγίες συγγραφής
- Εστίαση στον Εσωτερικό Κόσμο: Μην περιγράφετε τι κάνει ο ήρωας, αλλά τι νιώθει και τι σκέφτεται. Μετατρέψτε τις αντιθέσεις που βρήκατε (π.χ. θόρυβος vs ησυχία) σε συναισθήματα
- Χρήση Επιθέτων: Χρησιμοποιήστε πλούσιο λεξιλόγιο για την ψυχική του κατάσταση (π.χ. διχασμένος, μελαγχολικός).
- Αιτιολόγηση (Τεκμηρίωση): Συνδέστε την ψυχολογία του με την ιδιότητά του. Πώς το επάγγελμα του γελωτοποιού «τρώει» τον αληθινό του εαυτό; Πώς η δουλειά του «εισβάλλει» στην προσωπική του ζωή και πώς τον διαμορφώνει;
- Οπτική Γωνία: Γράψτε σε γ' πρόσωπο
- Αντιθέσεις: Χρησιμοποιήστε τουλάχιστον τρεις από τις αντιθέσεις που βρήκατε ως αποδείξεις (τεκμήρια) για να εξηγήσετε τη μελαγχολία ή τον διχασμό του.
Βήμα 3ο:
Προσθέστε στο πορτρέτο που γράψατε μια εικόνα ή φωτογραφία ή ένα μουσικό κομμάτι από το διαδίκτυο που πιστεύετε ότι αποτελεί το «soundtrack» της ψυχής του γελωτοποιού.
- Από το κείμενο που διαβάσατε, διαλέξτε μια σκηνή (π.χ. ο ήρωας στο τρένο) και επικολλήστε την (Αντιγραφή-Επικόλληση) στην Α' Στήλη / ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΚΕΙΜΕΝΟ του Padlet, πατώντας στο + κάτω από τον τίτλο της στήλης.
- Επισήμανση: Μέσα στο κείμενο που επικολλήσατε, εντοπίστε τα ρήματα που δηλώνουν συναίσθημα και σκέψη (π.χ. ζηλεύω, αισθάνομαι) και κάντε τα Έντονα (Bold) ή αλλάξτε τους Χρώμα.
- Προσδιορισμός: Γράψτε σύντομα: Ποιο είναι το είδος αφήγησης και η εστίαση;
- Συγγραφή: Ξαναγράψτε συνεργατικά στη Β΄ Στήλη ένα νέο κείμενο (80-100 λέξεις) που θα αφηγείται την ίδια σκηνή αλλά από διαφορετική φωνή και εστίαση, αλλάζοντας την αφήγηση από πρωτοπρόσωπη σε τριτοπρόσωπη.Εμπλουτίστε το κείμενο που γράφετε με δικά σας στοιχεία.
- Ο Παρατηρητής: Μην δώσετε φωνή στον γελωτοποιό αλλά γράψτε σαν να τον παρακολουθεί κάποιος που δεν τον καταλαβαίνει πλήρως.Γράψτε σαν κάποιος που δεν τον καταλαβαίνει (βλέπει μόνο τη «στολή»).
- Περιορισμός: Αποφύγετε τα ρήματα συναισθήματος! Χρησιμοποιήστε ρήματα κίνησης και περιγραφής (π.χ. κάθεται, κοιτάζει).
- Εκφραστικά Μέσα: Εντάξτε τουλάχιστον 3 κειμενικούς δείκτες από τους εξής: Ειρωνεία, Πολυσύνδετο/Ασύνδετο, Παρομοίωση/Μεταφορά, Ευθεία ερώτηση, Στίξη, Εικόνα.
- Εικόνα: Συνοδεύστε την ανάρτησή σας με μια εικόνα ή GIF (από το κουμπί
...-> Image Search) που δείχνει αυτό που βλέπει ο παρατηρητής. - Ερώτηση: Αν ο γελωτοποιός διάβαζε το κείμενό σας, θα αναγνώριζε τον εαυτό του ή θα έβλεπε μόνο τη στολή του;
- Συζητήστε στην ομάδα σας και αποφασίστε ποιο πρόσωπο θα μιλήσει για τον Γελωτοποιό (η σύζυγος, ένας ανταγωνιστής συνάδελφος, ο εργοδότης ή ο αδερφός του).
- Αναζητήστε και τοποθετήστε στο κέντρο του ψηφιακού σας πίνακα (Miro) https://miro.com/welcomeonboard/aGdOQjhzN2xMU01nVWhYdFhBYU1FeTRUd1dKdWtwMFlOY21oNDhUSGVaS3pTNHZNTUpVOFJkZHVZcFgxL2xoQjFiZlg4ejRrR0U3QjJ5bzhpM3dBK25ydlQwNmJFcGlMNDBwTVphQ21kSkR2UjZNZkFjV055NG5jbjUvZGgzVXBQdGo1ZEV3bUdPQWRZUHQzSGl6V2NBPT0hdjE=?share_link_id=182368408496 μια εικόνα που αντιπροσωπεύει αυτόν τον χαρακτήρα.
Βήμα 2: Χαρτογραφήστε τον Ψυχισμό του Ήρωα με Sticky Notes
Απαντήστε στα παρακάτω ερωτήματα χρησιμοποιώντας ψηφιακά αυτοκόλλητα (Sticky Notes) γύρω από την εικόνα:
- Πώς το πρόσωπο που επιλέξατε βλέπει τον Γελωτοποιό στη δουλειά; (Θαυμασμός, ζήλια;)
- Τι γνώμη έχει για τη σιωπή του; (Είναι βάθος ή απλώς ένα «προσωπείο»;)
- Πώς νιώθει ο ίδιος απέναντί του; (Συμπάθεια, εκνευρισμό;)
Βήμα 3: Συνθέστε το Κείμενο (Δημιουργική Γραφή)
Γράψτε έναν σύντομο διάλογο ανάμεσα στον Γελωτοποιό και τον χαρακτήρα που επιλέξατε. Σκοπός σας είναι να αναδείξετε τα συναισθήματα του.
Φροντίστε το λεξιλόγιό σας να αποδίδει την οπτική γωνία του χαρακτήρα σας.
Επιλέξτε με σαφήνεια το ύφος που θα υιοθετήσετε (π.χ. ειρωνικό, λυρικό, δραματικό, χαμηλόφωνο κ.τ.λ.).
Χρησιμοποιήστε απαραιτήτως τουλάχιστον τέσσερα (4) εκφραστικά μέσα από τον πίνακα για να ενισχύσετε το ύφος σας.
εικόνα
ειρωνεία
υποκοριστικά
παρομοίωση
αντίθεση
κοφτό λόγο-σύντομες προτάσεις
επίθετα
υποτακτική
στίξη
Βήμα 4: Συνδέστε το Ύφος με τη Γλώσσα (Αναστοχασμός & Σύνδεση)
- Τοποθετήστε βελάκια που να ξεκινούν από συγκεκριμένες λέξεις ή φράσεις του κειμένου σας.
- Σημειώστε στην άκρη κάθε βέλους ποιο γλωσσικό μέσο χρησιμοποιήσατε και τι συναίσθημα ή στάση δηλώνει (π.χ. «Ίσως» Υποτακτική έγκλιση / Αμφιβολία).
- Εξηγήστε οπτικά στον χάρτη πώς οι γλωσσικές σας επιλογές διαμόρφωσαν το τελικό ύφος.
Βήμα 5: Παρουσιάστε τη Διαδρομή σας
- Οργανώστε τα στοιχεία στον πίνακα Miro σαν μια οπτική διαδρομή (storyboard), ώστε να φαίνεται η πορεία από τον χαρακτήρα στο συναίσθημα και από εκεί στο τελικό κείμενο.
Ημερολόγιο
Ανακοινώσεις
Όλες...- - Δεν υπάρχουν ανακοινώσεις -