Μάθημα : Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Γυμνασίου
3311010256 - ΑΝΔΡΟΝΙΚΗ ΣΑΒΒΕΛΗ
Περιγραφή Μαθήματος
ΔΙΑΔΡΟΜΗ
Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να ακολουθήσουν οποιαδήποτε διαδρομή στην επιλογή των διδακτικών ενοτήτων του σχολικού βιβλίου με κριτήριο το θέμα και υποχρεούνται να ασχοληθούν με τουλάχιστον πέντε (05) διδακτικές ενότητες διαφορετικής θεματολογίας, μοιράζοντας τον διδακτικό χρόνο κατάλληλα.
ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΟΓΟΥ
Τα γραπτά κείμενα που παράγονται από τους/τις μαθητές/τριες στο σχολείο συνιστάται να είναι πέντε (05) κατά τη διάρκεια του έτους, να είναι ενταγμένα σε επικοινωνιακό πλαίσιο και να ορίζεται η έκταση τους (αριθμός λέξεων) και να ανήκουν σε αντίστοιχο αριθμό διαφορετικών κειμενικών ειδών. Οι εργασίες τους στο σπίτι χρειάζεται να είναι συχνές και να βασίζονται στα θέματα και τις δραστηριότητες που προηγήθηκαν. Μετά τη συγγραφή είναι απαραίτητο να αφιερώνεται ικανός διδακτικός χρόνος για ανατροφοδότησή τους.
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ
Στη Γ΄ Γυμνασίου οι μαθητές/τριες καλούνται:
Να συντάξουν ερευνητικές εργασίες, να ερευνήσουν, να αναζητήσουν πληροφορίες και να κατανοήσουν το «τι λένε οι άλλοι» για τα υπό συζήτηση θέματα και στη συνέχεια, με βάση τη δική τους εμπειρία και τα δικά τους βιώματα, να συνειδητοποιήσουν τις δικές τους στάσεις και να αποφασίσουν τι θα αλλάξουν ή τι θα ενισχύσουν σε αυτές.Να κατανοήσουν κειμενικά είδη τα οποία αφορούν κυρίαρχες κοινωνικές - επικοινωνιακές πρακτικές που ακολουθούνται στον δημόσιο χώρο της πολιτικής, της δημοσιογραφίας και της επιστήμης. Πολλά από τα κείμενα των ενοτήτων είναι γραμμένα από έγκυρους δημοσιογράφους, επιστήμονες και διανοητές, με πλούσιο λεξιλόγιο, μακροπερίοδο λόγο και ευρεία χρήση του υποτακτικού λόγου.
Να εξοικειωθούν με την παρατακτική και υποτακτική σύνδεση προτάσεων και τα είδη των προτάσεων, προκειμένου κατανοούν και να παράγουν προφορικό και γραπτό λόγο, υφολογικά κατάλληλο για επικοινωνιακές περιστάσεις στον δημόσιο χώρο.
Να εξοικειωθούν με την πολυσημία, την κυριολεξία και τη μεταφορά, τη μετωνυμία, τις συνώνυμες, αντίθετες, ομώνυμες, παρώνυμες, υπώνυμες λέξεις.
Α. Θεματικές ενότητες
Μια ενδεικτική αναδιάταξη των ενοτήτων με βάση το ενδιαφέρον κάθε θέματος, τη θεματική συνοχή, τον προβλεπόμενο διδακτικό χρόνο, καθώς και την ενδεικνυόμενη διάρκεια διδασκαλίας (κατά μέσο όρο ανά ενότητα 10 ώρες), θα μπορούσε να είναι η εξής:
3η Ενότητα: «Είμαστε όλοι ίδιοι. Είμαστε όλοι διαφορετικοί». Αποτελεί βασικό θέμα στις ενότητες της Γ΄ Γυμνασίου, γιατί τίθενται ζητήματα κοινωνικών ανισοτήτων λόγω φύλου, φυλής, κοινωνικής τάξης και άλλων κοινωνικών χαρακτηριστικών.
1η και 4η Ενότητα: «Η Ελλάδα στον κόσμο» και «Ενωμένη Ευρώπη και Ευρωπαίοι πολίτες». Και στις δύο ενότητες θίγονται ζητήματα ετερότητας και ταυτότητας.
5η Ενότητα: «Ειρήνη – Πόλεμος». Η ενότητα συνδέεται με τις παραπάνω ενότητες ως η ακραία συνέπεια των κοινωνικών ανισοτήτων σε τοπικό, περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο.
6η Ενότητα: «Ενεργοί πολίτες για την υπεράσπιση οικουμενικών αξιών». Η 6η Ενότητα έρχεται ως πρόταση για την αντιμετώπιση του προβλήματος των κοινωνικών ανισοτήτων και της καταπάτησης ανθρώπινων δικαιωμάτων
Β. Γένη λόγου – Κειμενικά είδη
Τα κειμενικά είδη που προσφέρονται κατά γένη λόγου στο υπάρχον υλικό στον γραπτό και προφορικό λόγο είναι τα εξής:
|
Περιγραφικά |
Αφηγηματικά |
Επιχειρηματολογικά |
|
Ταξιδιωτικός οδηγός |
Ιστορικές – ρεαλιστικές αφηγήσεις (μη λογοτεχνικές) |
Επίσημες επιστολές προς δημόσιους οργανισμούς και κοινωνικούς φορείς. |
|
Περιγραφή στον διαφημιστικό λόγο |
Ειδησεογραφικές ανταποκρίσεις |
Γελοιογραφία |
|
Περιγραφή κοινωνικού φαινομένου |
Δραματοποιημένη αφήγηση |
Δημοσιογραφικά κείμενα (Άρθρο, χρονογράφημα, γελοιογραφίες) |
|
Περιγραφή κοινόχρηστων χώρων/δρόμων |
|
Αφίσα – Σλόγκαν – Συνθηματικός λόγος |
|
Περιγραφή προσώπου |
|
Διάλογος – Αυθόρμητος λόγος |
|
Περιγραφή με δημιουργικές συνθέσεις (κολλάζ) – Αφίσες |
|
Προσχεδιασμένος προτρεπτικός λόγος (ομιλία, εισήγηση) |
|
Περιγραφή με πολυτροπικά – πολυμεσικά κείμενα |
|
Επιχείρημα στον διαφημιστικό λόγο |
Γ3. Οι ερευνητικές εργασίες
Ιδιαίτερα οι μαθητές/τριες της Γ΄ Γυμνασίου προτείνεται να ασκηθούν στη σύνταξη ερευνητικών εργασιών (Βλ. Βιβλίο Μαθητή, σσ. 22-23). Με τη σύνταξη τέτοιων εργασιών ενεργοποιούνται και ασκούνται τόσο στο επίπεδο της κατανόησης των κειμένων όσο και στο επίπεδο της παραγωγής πρωτότυπου προφορικού και γραπτού λόγου. Είναι σημαντικό να νιώσουν ότι δεν επαναλαμβάνουν παρόμοιες δραστηριότητες σαν αυτές των προηγουμένων τάξεων, αλλά ότι αξιοποιούν προηγούμενες γνώσεις και δεξιότητες για να προσεγγίσουν θέματα που τους ενδιαφέρουν και να διατυπώσουν τις δικές τους σκέψεις, προτάσεις κ.λπ.