Περιγραφή Μαθήματος
Το μάθημα διαπραγματεύεται την θεωρία, την εκτέλεση, την ερμηνεία της βυζαντινής μουσικής αλλά και την πρακτική εφαρμογή της στην Εκκλησιαστική Λατρεία.
- Σχολικά βιβλία
- Διάφορα αρχεία που συσχετίζονται με την θεωρία της Β.Μ:
1--ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΝ ΜΕΓΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΧΡΥΣΑΝΘΟΥ ΤΟΥ ΕΚ ΜΑΔΥΤΩΝ
2-- Το βιβλίο "Θεωρία Και Πράξη Της Βυζαντινής Μουσικής".
3-- Το βιβλίο "ΜΕΛΩΔΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ" Του Ιωάννου Μαργαζιώτη.
4-- Συνδέσεις Διαδικτύου.
Επίσης επισυνάπτονται:
1- Το Αναστασιματάριον του Πέτρου του Πελοποννησίου 1820.
2- Το Αναστασιματάριον του Ιωάννου Πρωτοψάλτου.
3- Το Ειρμολόγιον του Πέτρου του Πελοποννησίου.
4- Το Εγκόλπιον του Αναγνώστου.
2- Επισυνάπτονται τα δύο Αναστασιματάρια και το σχολικό βιβλίο του γυμνασίου.
3- Το γοργόν στις γραφές, διαδικτυακή σύνδεση (Μαργαζιώτης)
Περιλαμβάνει διάφορα μαθήματα του Γ΄ήχου:
1- Το "Θεός κύριος", το αναστάσιμο απολυτίκιο "Ευφραινέσθω" καθώς και το αντίστοιχο θεοτοκίον "Σε την μεσιτεύσασαν", σσ.113-114.
2- Τα αναστάσιμα καθίσματα του ήχου, σ.114.
3- Το " Την τιμιωτέραν των χερουβίμ", σ.115.
4- Θεωρία Γ΄ήχου, σσ.115-116.
- περί Γ΄ήχου απο το Θεωρητικό του Γεωργίου Χατζηθεοδώρου "Μέθοδος Διδασκαλίας".
5- Αρχείο με γενικά θέματα περί θεωρίας της Β.Μ. και αναφορά στην Θεωρία Περί Γ ήχου" Προθεωρία Της Βυζαντινής Μουσικής" Νεκτάριος Πάρης , Καθηγητής Πανεπιστημίου Μακεδονίας.
Περιλαμβάνει τη συνέχεια του Όρθρου του γ΄ήχου:
1- Οι Αναβαθμοί " την αιχμαλωσίαν Σιών", σ.117.
2- Ειρμοί απο τον Αναστάσιμο Κανόνα, σ.118.
3- Το " Πασαπνοάριον" και Αναστάσιμα στιχηρά, σσ.118-119.
4- Σημεία αλλοίωσης, γενική ύφεση - γενική δίεση.
5- Συνδέσεις Διαδικτύου.
1 - Αναστασιματάριο παραλλαγή και μέλος
- ΑΣΚΉΣΕΙΣ
Αυτόμελα – προσόμοια. Τα αυτόμελα είναι σύντομα τροπάρια με πρωτότυπη μουσική δομή και χρησιμοποιούνται ως μουσικά πρότυπα.
- Απὸ χειρόγραφο Ἄρχοντος Δημητρίου Γ. Σουρλαντζή,
ΚΑΛΑΝΤΑ
1- Βυζαντινά Κάλαντα Χριστουγέννων, "Άναρχος θεός".
2- Κάλαντα Πρωτοχρονιάς Χίου (Παινέματα).
3- Συνδέσεις Διαδικτυακές.
Περιλαμβάνει:
1- Επανάληψη μαθήματος της Α΄Λυκείου, σ.60.
2- Βίος και Έργο του Πέτρου Πελοποννησίου, Σημειώσεις καθηγητών Μουσικού Τμήματος ΑΠΘ, Μαρίας Αλεξάνδρου και Εμμανουήλ Γιαννόπουλο.
Περιλαμβάνει:
1- Το αναστάσιμο απολυτίκιο του βαρέος ήχου και το αναστάσιμο θεοτοκίον αυτού, σσ.120-121.
2- Το απολυτίκιο της εορτής της Μεταμορφώσεως Του Κυρίου και το κοντάκιον της εορτής, σ.121.
3- Βασικά θεωρητικά χαρακτηριστικά του βαρέος ήχου, σσ.121-122.
4- Μελωδικές ασκήσεις του βαρέος ήχου (Μαργαζιώτη).
5- Συνδέσεις Διαδικτύου.
Περιλαμβάνει:
1- Οι αναβαθμοί του βαρέος ήχου, σ.123.
2- Το "πασαπνοάριο" και Αναστάσιμα στιχηρά, σσ.123-124.
3- Μακαρισμός και Στιχηρό ιδιόμελο των αποστίχων της εορτής της Υπαπαντής Του Κυρίου, σ.124.
4- Συνδέσεις Διαδικτύου.
Η ενότητα περιλαμβάνει:
Αναστασιματάριο, Ηχος βαρύς παραλλαγή και μέλος.
- Διάφορα λίγκ
Περιλαμβάνει:
1- Σημεία αλλοίωσης, Υφέσεις-Διέσεις (Μαργαζιώτης).
2- Ποιοτικά σημεία (Μαργαζιώτης).
Περιλαμβάνει:
1- Μελωδικές ασκήσεις στον Α΄, Δ΄, Πλ.α, Γ΄και βαρύ ήχο.
2- Ερμηνείες των χαρακτήρων ποιότητος και χρόνου απο διάφορους Πρωτοψάλτες και διάφορες χορωδίες.
Περιλαμβάνει:
1- "Εφύμνιο" ορισμός και παραδείγματα, σ.126.
2- Ύμνοι Μεγάλου Αποδείπνου:
- Μεθ΄ημών ο θεός, σσ.126-127.
- Κύριε των δυνάμεων, σ.128.
3- Βασικά θεωρητικά του πλ.β΄, σ.128.
4- Έκφωνητική ανάγνωση ψαλμών, σ.129.
5- Διαδικτυακές Συνδέσεις.
Περιλαμβάνει:
1- Στιχολογία του Εσπερινού, σσ.130-131.
2- Δοξολογία Μεγάλη, Πέτρου Πελοποννησίου σ.132.
- Αναφορά στην Μορφολογία της Δοξολογίας στην ύλη της Α΄λυκείου, σ.60.
3- Συνδέσεις διαδικτυακές.
Κεκραγάρια, Θου,Κύριε.
Πασαπνοάρια
Στιχηρά του εσπερινού και των αίνων.
Περιλαμβάνει:
Σχεδιαγράμματα εσπερινού,όρθρου και Θείας Λειτουργίας
- Σχεδιάγραμμα του εσπερινού
- Σχεδιάγραμμα του όρθρου , παράδειγμα απο την Παρακλητική ήχος πλ.α΄.
- Κατεβάσετε το αρχείο
- Σχεδιάγραμμα της Θείας Λειτουργίας.
Περιλαμβάνει:
1- Συλλαβικά μέλη του ήχου πλ,β΄σσ.133-134
2- Παράδοση μαθήματος Α΄λυκείου ,Εκφωνητική Σημειογραφία.
- Εμμελής απαγγελία αποστολικών αναγνωσμάτων, σσ.56-57
- Πρακτική εκμάθησης της εμμελούς απαγγελίας, σ.135
- Συνδέσεις διαδικτυακές.
Περιλαμβάνει:
1- Βασικά θεωρητικά χαρακτηριστικά του Β΄ήχου σ.140.
2- Αντίφωνα Δεσποτικών και θεομητορικών εορτών
- Τι είναι το αντίφωνο; ορισμός , Βιβλίο Γυμνασίου, παράρτημα, Γλωσσάρι σ.341.
- Τι είναι το εφύμνιo; ορισμός σ.126.
- Παραδείγματα απο διάφορες γιορτές.
3- Εισοδικόν , σσ137-138.
4- Τρισάγιος ύμνος, σ.138.
- (ορισμός σ.344, βιβλίο γυμνασίου).
5- Ύμνοι απολύσεως, σ.139.
- Αναφορά στο σχεδιάγραμμα της Θείας Λειτουργίας του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου σσ.270-271.
- Τυπική Διάταξη των προαναφερθέντων ύμνων.
6- Σύνδεση διαδικτυακή, θεία Λειτουργία - Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Περιλαμβάνει συλλαβικά μέλη:
1-Σύνδεση της ενότητας με το σχεδιάγραμμα του όρθρου σσ.269-270
- Τυπική διάταξη του Εωθινού Ευαγγελίου
- "Πάσα πνοή " ώς προκείμενον σ.141
- Πεντηκοστός ψαλμός (ν΄) του Δαυίδ σσ.141-142
- Τα ακολουθούντα αυτόν τροπάρια σ.142
- Σύνδεση διαδικτυακή (Ακολουθία όρθρου, Οικουμενικό πατριαρχείου)
2- Τα εξαποστειλάρια:
- "Ἁγιος Κύριος ο Θεός ημών" ώς "προκείμενον" σ.144.
- Ορισμός, τυπική διάταξη σσ.143-144
3- Εωθινά ευαγγέλια, εξαποστειλάρια και δοξαστικά (Σχεδιάγραμμα όρθρου).
Περιλαμβάνει:
1- Το " Θεός Κύριος " σ.145
2- Το αναστάσιμο απολυτίκιο "Ότε κατήλθες" και το θεοτοκίον αυτού "Πάντα υπερ έννοια" σ.145
3- Το κάθισμα "Υπερ ευλογημένη" 145-146
- Σύνδεση των παραπάνω ύμνων με το σχεδιάγραμμα του όρθρου των Κυριακών σ.249
- Σύνδεση διαδικτυακή, Όρθρος του Μεγάλου Σαββάτου (Επιτάφιος), Ι.Μ. ΑΘΗΝΩΝ
- Σύνδεση διαδικτυακή, Κυριακή των Μυροφόρων, Θρασύβουλος Στανίτσας
4- Το Προκείμενο του Σαββάτου, Ψαλμός 62 σελ. 146
- Σχεδιάγραμμα του εσπερινού των Σαββάτων
- Σύνδεση διαδικτυακή , Ακολουθία του εσπερινού, Οικουμενικό Πατριαρχείο.
5- Τα Προκείμενα της Εβδομάδας
Περιλαμβάνει:
1- Β΄στάση των Τυπικών, μελοποίηση Πέτρου Πελοποννησίου σσ.147-148
- Αναφορά στις δύο στάσεις των τυπικών και στην αντιφωνική ψαλμώδηση τους
- Αναφορά στους ψαλμούς 102ος και 145ος
- Αναφορά στους Μακαρισμούς
- Σύνδεση με το σχεδιάγραμμα της Θείας Λειτουργίας του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου (270-271)
- Σύνδεση διαδικτυακή
2- Δοξολογία σύντομή στον β΄'ηχο, μελοποίηση του Ιωάννου Καββάδα 148-150
- Αναφορά στον Ιωάννη Καββάδα
- Σύνδεση διαδικτυακή, Μάθημα παραλλαγής απο τον Μοναχό π.Φιλάρετο Φιλοθείτη
3- Θεωρία β΄ήχου σ.150
Η 2η ενότητα περιλαμβάνει τον Δ΄ήχο:
1- Αναφορά στον κανόνα του Ακαθίστου Ύμνου, ιστορία και μορφολογία.
2- Αναφορά στο κοντάκιο και στα εφύμνια σσ.126
3- Αναφορά στο αυτόμελο κάθισμα ¨Την ωραιότητα της παρθενίας σου¨ σ.114
- Αργή μελοποίηση σ,116
4- Συνδέσεις διαδικτυακές
Η ενότητα περιλαμβάνει
1- Κεκραγάριο
2- Θεωρία σ.151
3- Αντιπαραβολή συλλαβικό-στιχηραρικό αναστάσιμο στιχηράριο σ.152
4- Αναστάσιμα στιχηρά ιδιόμελα του εσπερινού σ.152
5- Περί τροχού σ.153
6- Το ¨Κέλευσον Δέσποτα Άγιε¨σ.153
7- Το ισοκράτημα σσ.153-154
8- Σύνδεση διαδικτυακή
Η ενότητα περιλαμβάνει :
- Το πασαπνοάριο
- Αναστάσιμο στιχηρό των αίνων
- Το Θ΄εωθινό
- Βασικά θεωρητικά του ήχου
- Αναφορά στο δίγοργο και το τρίγοργο
- Κανόνιο - απλός τροχός
- Φωτοτυπία απο το Αναστασιματάριο , καταγραφή Πέτρου Εφεσσίου.
Η ενότητα περιλαμβάνει :
- Στιχηρό ιδιόμελο της Μεγάλης Δευτέρας.
- Δοξαστικό των αίνων του Πάσχα.
- Δοξαστικό των αίνων της εορτής των Ασωμάτων.
- Δοξαστικό των αίνων του Αγίου Νικολάου
Καταγραφή στην βυζαντινή παρασημαντική
Μουσικά σχολεία, Ύλη Α΄λυκείου, σσ. 7-24
Καταγραφή στην βυζαντινή παρασημαντική
Μουσικά σχολεία, Ύλη Β΄λυκείου, σσ.33- 42
Καταγραφή στην βυζαντινή παρασημαντική
Μουσικά σχολεία, Ύλη Α΄λυκείου, σσ. 31-36 .
- ΗΘΟΣ ΤΩΝ ΗΧΩΝ
- ΠΕΡΙΟΔΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΣΗΜΕΙΟΓΡΑΦΙΑΣ