Μάθημα : ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΜΟΥΣΙΚΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

Η ενότητα περιλαμβάνει

1- Δυο σχολικά βιβλία

2-  Αναστασιματάριο  παραλλαγή και μέλος.

•  Διάφορα λίγκ.

Αυτόμελα – προσόμοια. Τα αυτόμελα είναι σύντομα τροπάρια με πρωτότυπη μουσική δομή και χρησιμοποιούνται ως μουσικά πρότυπα.

• Απὸ χειρόγραφο Ἄρχοντος Δημητρίου Γ. Σουρλαντζή,

Περιλαμβάνει:

•  Σημεία αλλοίωσης και ποιοτηκά σημεία, (Ασκήσεις, Μαργαζιώτης).
•  Ποιοτικά Σημεία (Μαργαζιώτης).
• Παραδείγματα.

Περιλαμβάνει :

1- Την Τυπική Διάταξη Του Εσπερινού. Προστίθεται ως παράδειγμα για εξάσκηση και κατανόηση η Κυριακή Των Πατέρων της ζ΄Οικουμενικής Συνόδου της εν Νικαία (787). Εψάλλη η ακολουθία την Κυριακή στις 11/10/2020, ημέρα  κατά την οποία η Λειτουργική Διάταξη της Εκκλησίας όριζε την περίοδο του Α΄ήχου της Παρακλητικής.

2- Αποστολικά Αναγνώσματα.

3- Θεωρία και ασκήσεις.

Περιλαμβάνει ποικίλα μαθήμτα σε διαφορετικές εκτελέσεις και ερμηνείες που προέρχονται απο ηχογραφήσεις επιφανών πρωτοψαλτών:

1- Χερουβικά 

2- Άξιον εστίν

3- Κοινωνικά

3- "Επι σοί χαίρει και χαριτωμένη"

ΚΑΛΑΝΤΑ

1- Βυζαντινά κάλαντα Χριστουγέννων,"Άναρχος θεός".

2- Κάλαντα Πρωτοχρωνιάς Χίου (παινέματα).

3- Συνδέσεις Διαδικτυακές.

Περιλαμβάνει τα εξής μαθήματα:

1- Μάθημα τυπικού (όρθρος).

2- Ιστορία και μορφολογία του κανόνα, σ.66

3- Ειρμοί των κανόνων, σσ.66-68.

4- Κανών Χριστουγέννων. Διπλές καταβασίες χριστουγέννων, σύντομες και αργές.

5- Αντιπαραβολή του ειρμού της α΄ωδής "Χριστός γεννάται", σε αργή μελοποίηση, στο έργο του Πέτρου Πελοποννήσίου και του Ιωάννου Πρωτοψάλτου.

5- Συνδέσεις Διαδικτυακές.

Περιλαμβάνει:

1- Το πασαπνοάριο  Α΄ήχου και αναφορά στα ποιοτικά σημεία (Ψηφιστόν), σ.58 (βιβλίο).

2- Εκφωνητική απαγγελία ψαλμών, σ.59.

3- Συνδέσεις Διαδικτύου.

Περιλαμβάνει:

1- Ορισμός και μορφολογία της Δοξολογίας, σ.60.

2- Δοξολογία σύντομη Α΄ήχου του Πέτρου Πελοποννησίου, σσ.60-61.

3- Αναφορά στην ζωή και το έργο του Πέτρου Πελοποννησίου, σ.60.

4- Αντιπαραβολή της Βυζαντινής σημειογραφίας με την Ευρωπαϊκή.

5- Συνδέσεις Διαδικτύου.

Περιλαμβάνει:

1- Μελωδικές ασκήσεις στον Α΄, Δ΄, Πλ.α΄, Γ΄και τον βαρύ ήχο.

Περιλαμβάνει:

1- Περί Δοξολογίας , ορισμός και μορφολογίας, σ.60.

2- Πέτρος ο Πελοποννήσιος, βίος και έργο, σ.60.

• Αναφορές στο έργο του απο το εγχειρίδιο "Εισαγωγή Στη Βυζαντινή Μουσική", Μαρία Αλεξάνδρου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια του τμήματος Μουσικών Σποδών ΑΠΘ. 

3- Δοξολογία ήχος Α΄, σσ.60-62.

4- Ποιοτικά σημεία, το ομαλόν και η βαρεία, σ.62.

5- Χρονικοί χαρακτήρες, σ.62.

7- Συνδέσεις διαδικτυακές .

Περιλαμβάνει: 

Συνδέσεις διαδικτυακές: Ακούγονται ερμηνείες των χαρακτήρων ποιότητος και χρόνου απο διάφορους Πρωοτψάλτες και διάφορες χορωδίες.

Περιλαμβάνει:

1- Ύμνοι του όρθρου της Κυριακής:

• Θεός Κύριος, σ.69
• Αναστάσιμο απολυτίκιο και το θεοτοκίον αυτού, σσ.69-70.
• Τα αναστάσιμα καθίσματα του ήχου, σ.70,(Αναστασιματάριον Πέτρου Πελοποννησίου).

2- Βασικά Θεωρητικά χαρακτηριστικά του ήχου, σσ.70-71.

• Περί πλ.α΄ήχου , Θεωρητικό Γεωργίου Χατζηθεοδώρου.
• Περί Πλ.α΄ήχου , Προθεωρία Β.Μ. Νεκταρίου Πάρη, Καθηγητού Πανεπιστημίου Μακεδονίας.

3- Το κανόνιον της Οκταηχίας η ο απλός τροχός:

• Το Χφ Δημητρίου Λώτου (1767) σ.71.
• Ιστορία , έννοια και συμβολισμός, Εγχειρίδιο Παλαιογραφίας Βυζαντινής Μουσικής, Μαρία Αλεξάνδρου, σ.404 και σ.448.
• Ερμηνεία του απλού τροχού απο την ομάδα Παλαιογραφίας του ΑΠΘ, Καθηγήτρια Μαρία Αλεξάνδρου. 

4- Συνδέσεις διαδικτυακές.

Περιλαμβάνει:

 Σχεδιαγράμματα των ακολουθιών εσπερινού, όρθρου και Θείας Λειτουργίας

• Σχεδιάγραμμα ακολουθίας του εσπερινού (έχει παραδοθεί το μάθημα }
• Σχεδιάγραμμα ακολουθίας του όρθρου, παράδειγμα απο την Παρακλητική  ήχο πλα΄.
• Κατεβάσετε το αρχείο.
• Σχεδιάγραμμα  Θείας Λειτουργίας Αγίου Ιωάννου του  Χρυσοστόμου.

Περιλαμβάνει:

1- Τα νεκρώσιμα ευλογητάρια 

• Ιστορία ,τυπική διάταξη και ορισμός
• Σύνδεση διαδικτυακή

2- Τα αναστάσιμα ευλογητάρια

• Ιστορία ,τυπική διάταξη και ορισμός
• Σύνδεση διαδικτυακή
• Αναφορά απλή στα αργά ευλογητάρια (Όρθρός του Μέγάλου Σαββάτου, Επιτάφιος)

Περιλαμβάνει:

1- Τα απολυτίκια των κατανυκτικών εσπερινών 

• Τυπική διάταξη 
• Αναφορά στους κατανυκτικούς εσπερινούς

2- Ιδιαίτερη αναφορά στον ύμνο "Υπο την σην ευσπλαχνιά"

• Γ΄Οικουμενική Σύνοδος, αναγνώριση της Παναγίας ως Θεοτόκος.
• Ο αρχαιότερος διασωθείς Θεομητορικός ύμνος 
• Πάπυρος Rylands 470.

3-  Σύνδεση διαδικτυακή, Α΄κατανυκτικός εσπερινός, Ι Ν. Αγίου Ανδρέου Πατρών.

Περιλαμβάνει:

1- Οι αναβαθμοί του ήχου:

• Ιστορία και ορισμός
• Σύνδεση διαδικτυακή

2- Προοιμιακός και Εξάψαλμος:

(Σχεδιαγράμματος εσπερινού και όρθρου)

3- Εωθινά Ευαγγέλια, εξαποστειλάρια και δοξαστικά (Σχεδιάγραμμα όρθρου).

Περιλαμβάνει

1- Τα Στιχηρά των αίνων του Πάσχα 

• Ακολουθία του Πάσχα, Τυπική διάταξη
• Σύνδεση διαδικτυακή, Οικουμενικό Πατριαρχείο.
• Αναφορά στους στίχους  " Ἁναστήτω ο θεός.." Ψαλμός 67 και στον στίχο  " Άυτη η ημέρα όν εποίησε ο Κύριος" ψαλμός 117.

2- Δοξολογία Πέτρου Πελοποννησίου 

• Σύνδεση διαδικτυακή

Η ενότητα περιλαμβάνει:

1- Το αυτόμελο στιχηρό του ήχου " Ω του παραδόξου θαύματος" σ.84

• "Ορισμός" και αναφορά στη διφωνία του ήχου

2- "Την τιμιωτέρα", σ,85

3- Οι Μακαρισμοί, σ.85

• Ορισμός και τυπική διάταξη (Θεία Λειτουργία, Ορθρος Μ. Παρασκευής, Νεκρώσιμος ακολουθία)
•  Συνδέσεις διαδικτυακές

4- Βασικά θεωρητικά χαρακτηριστικά του ήχου σσ.85-86

Η ενότητα περιλαμβάνει  δημοτικά τραγούδια και τα κάλαντα των εορτών.

Καταγραφή στην βυζαντινή παρασημαντική  

 Μουσικά  σχολεία,  Ύλη Α΄λυκείου, σσ. 27-24