ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ – ΙΣΤΟΡΙΑ Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

1. ΤΙΤΛΟΣ

«Ολυμπιακοί Αγώνες: Εξέλιξη της άθλησης από την αρχαιότητα στη σύγχρονη εποχή»

2. ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ

5 διδακτικές ώρες

3. ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

Το σχέδιο μαθήματος εντάσσεται στο μάθημα της Ιστορίας Α΄ Λυκείου και ειδικότερα στις θεματικές που αφορούν:

• τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό,
• τη σημασία των Ολυμπιακών Αγώνων στην αρχαιότητα,
• τη σύνδεση παρελθόντος και παρόντος,
• τη διαχρονικότητα των αξιών του αθλητισμού.

Η δράση είναι διαθεματική και συνδέεται με:

• Φυσική Αγωγή,

4. ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ

Σκοπός

Οι μαθητές να γνωρίσουν τα βασικά αθλήματα των αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων, να συγκρίνουν τη μορφή και τη διεξαγωγή τους με τα αντίστοιχα σύγχρονα αθλήματα και να βιώσουν τις αξίες του αθλητισμού μέσα από βιωματικές δραστηριότητες.

α. Σε επίπεδο γνώσεων

Οι μαθητές επιδιώκεται:

• να γνωρίσουν την ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων,
• να αναγνωρίζουν βασικά αρχαία αθλήματα,
• να συγκρίνουν αρχαία και σύγχρονα αθλήματα,
• να κατανοήσουν τις διαφορές στον τρόπο διεξαγωγής, στον εξοπλισμό και στους κανονισμούς,
• να αντιληφθούν τη σημασία του αθλητισμού στην αρχαιότητα και σήμερα.

β. Σε επίπεδο στάσεων και αντιλήψεων

Οι μαθητές επιδιώκεται:

• να καλλιεργήσουν πνεύμα συνεργασίας,
• να αναπτύξουν σεβασμό στους κανόνες και στο «ευ αγωνίζεσθαι»,
• να εκτιμήσουν τη διαχρονική αξία του αθλητισμού,
• να αναπτύξουν θετική στάση απέναντι στη σωματική άσκηση και στη συμμετοχή.

γ. Σε επίπεδο δεξιοτήτων

Οι μαθητές επιδιώκεται:

• να αναζητούν και να αξιολογούν πληροφορίες,
• να συνεργάζονται σε ομάδες,
• να παρουσιάζουν εργασίες,
• να συγκρίνουν ιστορικά δεδομένα,
• να συμμετέχουν βιωματικά σε αθλητικές δραστηριότητες.

5. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ – ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ

Στάδιο Α – Εισαγωγή και ομαδοσυνεργατική προετοιμασία

Διάρκεια: 1 διδακτική ώρα

Ο εκπαιδευτικός παρουσιάζει συνοπτικά την ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων και θέτει ερωτήματα στους μαθητές:

• Πού γεννήθηκαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες;
• Ποια αθλήματα γνωρίζουν;
• Ποιες διαφορές πιστεύουν ότι υπάρχουν ανάμεσα στους αρχαίους και στους σύγχρονους αγώνες;

Ακολουθεί προβολή εικόνων ή σύντομου οπτικοακουστικού υλικού.

Στη συνέχεια οι μαθητές χωρίζονται σε 6 ομάδες:

• 2 ομάδες για τον αγώνα δρόμου (αρχαίο – σύγχρονο),
• 2 ομάδες για το άλμα εις μήκος (αρχαίο – σύγχρονο),
• 2 ομάδες για τις ρίψεις / σφαιροβολία (αρχαίο – σύγχρονο).

Κάθε ομάδα αναλαμβάνει εργασία σχετικά με:

• τον τρόπο διεξαγωγής,
• τους κανονισμούς,
• τον εξοπλισμό,
• τις διαφορές και ομοιότητες με το αντίστοιχο άθλημα της άλλης εποχής.

Στάδιο Β – Παρουσίαση εργασιών

Διάρκεια: 1 διδακτική ώρα

Οι ομάδες παρουσιάζουν τις εργασίες τους στην ολομέλεια της τάξης.

Ο εκπαιδευτικός:

• συντονίζει τη διαδικασία,
• διορθώνει τυχόν ανακρίβειες,
• ενισχύει τη συζήτηση,
• καθοδηγεί τους μαθητές στη σύγκριση αρχαίων και σύγχρονων αθλημάτων.

Οι μαθητές κρατούν σημειώσεις και καταγράφουν βασικά συμπεράσματα.

Στάδιο Γ – Βιωματική προσομοίωση αθλημάτων

Διάρκεια: 2 διδακτικές ώρες

Η δράση πραγματοποιείται σε αθλητικό χώρο ή στάδιο.

Πραγματοποιείται αναπαράσταση των παρακάτω αθλημάτων:

• αγώνας δρόμου,
• άλμα εις μήκος,
• ρίψεις / σφαιροβολία.

Συμμετέχει ένας μαθητής από κάθε ομάδα (συνολικά 6 μαθητές), εκπροσωπώντας:

• το αρχαίο άθλημα,
• το αντίστοιχο σύγχρονο άθλημα.

Οι μαθητές εφαρμόζουν, στον βαθμό που είναι εφικτό και ασφαλές:

• στοιχεία του εξοπλισμού,
• βασικούς κανόνες,
• τρόπους εκκίνησης ή εκτέλεσης.

Οι υπόλοιποι μαθητές παρατηρούν, καταγράφουν διαφορές και συμμετέχουν στη διαδικασία ως βοηθοί, χρονομέτρες ή κριτές.

Στάδιο Δ – Αποτίμηση και εξαγωγή συμπερασμάτων

Διάρκεια: 1 διδακτική ώρα

Οι μαθητές συζητούν:

• ποιες διαφορές παρατήρησαν,
• ποια στοιχεία παρέμειναν ίδια,
• ποια αθλήματα ήταν δυσκολότερα,
• ποιες αξίες αναδείχθηκαν μέσα από τη δράση.

Συμπληρώνουν φύλλο εργασίας και πραγματοποιείται σύνθεση συμπερασμάτων σχετικά με:

• την εξέλιξη του αθλητισμού,
• τη διαχρονική αξία των Ολυμπιακών Αγώνων,
• τη σημασία της συνεργασίας και του «ευ αγωνίζεσθαι».

6. ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΑ ΜΕΣΑ – ΕΡΓΑΛΕΙΑ – ΠΗΓΕΣ

Μέσα και εργαλεία

• Υπολογιστής και βιντεοπροβολέας
• Εικόνες και βίντεο για τους Ολυμπιακούς Αγώνες
• Φύλλα εργασίας
• Χρονόμετρο
• Κώνοι και μετροταινία
• Αθλητικός εξοπλισμός για προσομοίωση αγωνισμάτων

Πηγές

• Σχολικό βιβλίο Ιστορίας Α΄ Λυκείου
• Ψηφιακό σχολείο
• Εγκυκλοπαίδειες και ιστοσελίδες σχετικές με τους Ολυμπιακούς Αγώνες
• Εκπαιδευτικά βίντεο και οπτικοακουστικό υλικό

ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΣΤΑΔΙΩΝ ΤΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

Στάδιο Α – Εισαγωγή και προετοιμασία ομάδων

Η δράση ξεκίνησε με μια σύντομη παρουσίαση για την ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων και τη σημασία τους στην αρχαιότητα και στη σύγχρονη εποχή. Οι μαθητές παρακολούθησαν εικόνες και εκπαιδευτικό υλικό σχετικά με τα αρχαία και τα σύγχρονα αθλήματα και συμμετείχαν σε συζήτηση σχετικά με τις ομοιότητες και τις διαφορές τους. Στη συνέχεια χωρίστηκαν σε έξι ομάδες εργασίας. Κάθε ομάδα ανέλαβε να μελετήσει ένα άθλημα είτε στην αρχαία είτε στη σύγχρονη μορφή του. Οι μαθητές αναζήτησαν πληροφορίες για τον τρόπο διεξαγωγής, τους κανονισμούς, τον εξοπλισμό και τη σημασία του κάθε αθλήματος. Η δραστηριότητα βοήθησε τους μαθητές να εξοικειωθούν με την ομαδική εργασία και την ιστορική έρευνα.

Στάδιο Β – Παρουσίαση εργασιών

Κατά το δεύτερο στάδιο της δράσης οι μαθητές παρουσίασαν τις εργασίες τους στην ολομέλεια της τάξης. Κάθε ομάδα ανέπτυξε τα βασικά χαρακτηριστικά του αθλήματος που είχε αναλάβει, παρουσιάζοντας στοιχεία για τον τρόπο διεξαγωγής, τους κανονισμούς, τον εξοπλισμό και τη σημασία του τόσο στην αρχαιότητα όσο και σήμερα. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σύγκριση των αρχαίων και των σύγχρονων αγωνισμάτων και στις αλλαγές που έχουν πραγματοποιηθεί μέσα στον χρόνο. Οι μαθητές αντάλλαξαν απόψεις, διατύπωσαν ερωτήσεις και κατέγραψαν κοινά συμπεράσματα. Η διαδικασία συνέβαλε στην ανάπτυξη της συνεργασίας, της προφορικής έκφρασης και της ιστορικής σκέψης.

Στάδιο Γ – Βιωματική προσομοίωση αθλημάτων

Η πιο βιωματική φάση της δράσης πραγματοποιήθηκε σε αθλητικό χώρο, όπου οι μαθητές συμμετείχαν σε προσομοίωση αρχαίων και σύγχρονων αγωνισμάτων. Αναπαραστάθηκαν ο αγώνας δρόμου, το άλμα εις μήκος και οι ρίψεις / σφαιροβολία. Ένας μαθητής από κάθε ομάδα συμμετείχε εκπροσωπώντας το αντίστοιχο άθλημα, ενώ οι υπόλοιποι μαθητές ανέλαβαν ρόλους βοηθών, κριτών και παρατηρητών. Οι μαθητές προσπάθησαν να εφαρμόσουν βασικά στοιχεία της αρχαίας και της σύγχρονης μορφής κάθε αθλήματος, συγκρίνοντας τον εξοπλισμό, τους κανόνες και τις τεχνικές. Μέσα από τη διαδικασία βίωσαν το πνεύμα της συνεργασίας, της συμμετοχής και του «ευ αγωνίζεσθαι».

Στάδιο Δ – Αποτίμηση και εξαγωγή συμπερασμάτων

Στο τελευταίο στάδιο της δράσης πραγματοποιήθηκε συζήτηση και αποτίμηση της συνολικής εμπειρίας. Οι μαθητές κατέγραψαν τις παρατηρήσεις τους και συνέκριναν τα αρχαία και τα σύγχρονα αθλήματα ως προς τον τρόπο διεξαγωγής, τον εξοπλισμό, τους κανονισμούς και τη σημασία τους. Μέσα από τον διάλογο αναδείχθηκαν οι διαχρονικές αξίες των Ολυμπιακών Αγώνων, όπως η συνεργασία, η ευγενής άμιλλα, ο σεβασμός και η προσπάθεια. Οι μαθητές συμπλήρωσαν φύλλο εργασίας και παρουσίασαν τα συμπεράσματά τους, αναγνωρίζοντας ότι ο αθλητισμός αποτελεί σημαντικό στοιχείο πολιτισμού τόσο στην αρχαιότητα όσο και στη σύγχρονη κοινωνία.

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

Στάδιο Α – Ομαδικές εργασίες

Κάθε ομάδα θα μελετήσει ένα άθλημα είτε στην αρχαία είτε στη σύγχρονη μορφή του.

Οι ομάδες πρέπει να αναζητήσουν πληροφορίες σχετικά με:

1. Τον τρόπο διεξαγωγής του αθλήματος.
2. Τους βασικούς κανονισμούς.
3. Τον εξοπλισμό που χρησιμοποιείται.
4. Τον χώρο διεξαγωγής.
5. Τη σημασία του αθλήματος στην αρχαιότητα ή σήμερα.
6. Τις βασικές ομοιότητες και διαφορές με το αντίστοιχο άθλημα της άλλης εποχής.

Προτεινόμενη δομή παρουσίασης

• Σύντομη ιστορική αναφορά
• Περιγραφή αθλήματος
• Εξοπλισμός και κανονισμοί
• Ομοιότητες και διαφορές
• Εικόνες ή οπτικό υλικό
• Συμπέρασμα

Προτεινόμενες πηγές

• Σχολικό βιβλίο
• Ψηφιακό σχολείο
• Εκπαιδευτικές ιστοσελίδες
• Βίντεο και εικόνες από Ολυμπιακούς Αγώνες

Ομάδες εργασίας

1. Αγώνας δρόμου – Αρχαιότητα
2. Αγώνας δρόμου – Σύγχρονη εποχή
3. Άλμα εις μήκος – Αρχαιότητα
4. Άλμα εις μήκος – Σύγχρονη εποχή
5. Ρίψεις / Σφαιροβολία – Αρχαιότητα
6. Ρίψεις / Σφαιροβολία – Σύγχρονη εποχή