Μάθημα : ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΘΕΩΡΙΑ

Χρόνια Ιογενής Ηπατίτιδα και Μέτρα Πρόληψης

Η χρόνια ιογενής ηπατίτιδα αποτελεί μία σημαντική νόσο του ήπατος, η οποία οφείλεται κυρίως σε λοίμωξη από τον Hepatitis B virus, τον Hepatitis C virus και τον Hepatitis D virus. Οι ιοί αυτοί έχουν τη δυνατότητα να προκαλέσουν μακροχρόνια λοίμωξη, με αποτέλεσμα προοδευτική ηπατική βλάβη. Ιδιαίτερα στην ηπατίτιδα C, η μετάπτωση σε χρονιότητα μπορεί να φτάσει έως και το 50% των περιπτώσεων.

Κλινική εικόνα και εξέλιξη

Η χρόνια μορφή της νόσου συχνά παρουσιάζει ήπια ή και καθόλου συμπτώματα. Οι ασθενείς μπορεί να αναφέρουν κακουχία, ανορεξία ή ήπια κόπωση, ενώ σε πολλές περιπτώσεις η νόσος διαγιγνώσκεται τυχαία σε εργαστηριακό έλεγχο. Υπολογίζεται ότι περίπου το 60% των περιπτώσεων ιογενούς ηπατίτιδας είναι ασυμπτωματικές, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα σημαντικό τον εντοπισμό των φορέων.

Η χρόνια ιογενής ηπατίτιδα διακρίνεται σε δύο μορφές:

Χρόνια επιμένουσα ηπατίτιδα: Ο ασθενής είναι συνήθως ασυμπτωματικός. Παραμένει όμως μολυσματικός, αν και η νόσος σπάνια εξελίσσεται σε σοβαρή ηπατοπάθεια.

Χρόνια ενεργός ηπατίτιδα: Πρόκειται για προοδευτική μορφή, που οδηγεί σταδιακά σε σοβαρή ηπατική βλάβη, κίρρωση και ενδεχομένως σε θάνατο. Και σε αυτή τη μορφή ο ασθενής παραμένει μολυσματικός.

Η εξελικτική βλάβη του ήπατος χαρακτηρίζεται από φλεγμονή, ίνωση, συρρίκνωση και σκλήρυνση του ηπατικού ιστού, καθώς και σχηματισμό όζων. Η μακροχρόνια αυτή διαδικασία αλλοιώνει τη φυσιολογική δομή και λειτουργία του ήπατος.

Πρόληψη της Χρόνιας Ιογενής Ηπατίτιδας

Η πρόληψη αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο για τον περιορισμό της διασποράς και των επιπλοκών της νόσου.

1. Μέτρα Δημόσιας Υγείας

Βελτίωση των συστημάτων ύδρευσης και αποχέτευσης.

Τήρηση κανόνων ατομικής υγιεινής.

Έλεγχος του αίματος και των παραγώγων του πριν από κάθε μετάγγιση.

Χρήση συρίγγων και ιατρικού υλικού μιας χρήσης.

Χρήση προφυλακτικού κατά τη σεξουαλική επαφή.

Εμβολιασμός έναντι του Hepatitis A virus και του Hepatitis B virus (ο εμβολιασμός για την ηπατίτιδα Β είναι υποχρεωτικός από το 1997).

2. Γενικά Προφυλακτικά Μέτρα για το Υγειονομικό Προσωπικό

Η προστασία του προσωπικού είναι κρίσιμη, καθώς η μετάδοση γίνεται κυρίως μέσω αίματος και σωματικών υγρών.

Χρήση γαντιών σε κάθε επαφή με αίμα ή βιολογικά υγρά.

Χρήση μάσκας και προστατευτικών γυαλιών όταν υπάρχει κίνδυνος εκτόξευσης υγρών.

Χρήση προστατευτικής ποδιάς όταν υπάρχει κίνδυνος ρύπανσης της στολής.

Αποφυγή επανατοποθέτησης βελόνας στο κάλυμμα.

Απόρριψη αιχμηρών αντικειμένων σε ειδικά δοχεία ασφαλείας.

Σε περίπτωση τραυματισμού από αιχμηρό αντικείμενο:

Πίεση του σημείου για μικρή αιμορραγία.

Άμεση αντισηψία.

Ενημέρωση αρμόδιου ιατρού.

Χορήγηση γ-σφαιρίνης εντός 48 ωρών.

Έλεγχος για αυστραλιανό αντιγόνο και αντισώματα.

Έναρξη εμβολιασμού για ηπατίτιδα Β, εφόσον ο έλεγχος είναι αρνητικός.

Η συνεχής εκπαίδευση και ενημέρωση του προσωπικού είναι απαραίτητη για τη μείωση των επαγγελματικών κινδύνων.

3. Ειδικά Προφυλακτικά Μέτρα για Ασθενείς

Ατομικά θερμόμετρα και απολύμανση σε οινόπνευμα 70–90%.

Καθαρισμός σφυγμομανόμετρου και στηθοσκοπίου με αντιμικροβιακό διάλυμα, εφόσον έχουν έρθει σε επαφή με βιολογικά υγρά.

Απόρριψη χρησιμοποιημένων γαζών σε ειδικές σακούλες και αποτέφρωση.

Τοποθέτηση αιματοβαμμένων σεντονιών σε αυτοδιαλυόμενους σάκους κατά το πλύσιμο.

Συμπέρασμα

Η χρόνια ιογενής ηπατίτιδα αποτελεί μια ύπουλη νόσο, συχνά ασυμπτωματική, με δυνητικά σοβαρή εξέλιξη. Η έγκαιρη διάγνωση των φορέων, ο εμβολιασμός, η τήρηση αυστηρών κανόνων υγιεινής και η εφαρμογή μέτρων ατομικής προστασίας αποτελούν βασικούς πυλώνες για τον περιορισμό της διασποράς και των επιπλοκών της νόσου.

4.12 γ. Ηπατίτιδες – Σύνοψη

Η ηπατίτιδα είναι διάχυτη φλεγμονή και νέκρωση του ηπατικού παρεγχύματος που προκαλείται από ιούς, τοξίνες, φάρμακα ή κατάχρηση αλκοόλ.

Αίτια

1. Ιοί ηπατίτιδας:

* Hepatitis A virus (HAV) – επιδημική, εντερογενής μετάδοση
* Hepatitis B virus (HBV) – παρεντερική/σεξουαλική μετάδοση
* Hepatitis C virus (HCV) – κυρίως παρεντερική μετάδοση
* Hepatitis D virus (HDV) – συνυπάρχει με HBV
* Hepatitis E virus (HEV) – εντερογενής μετάδοση

2. Ηπατιδομιμητικοί ιοί (ιλαράς, κίτρινου πυρετού, ερπητοϊοί κ.ά.)



Τρόποι μετάδοσης

* Μολυσμένη τροφή και νερό (κυρίως HAV, HEV)
* Ενδοοικογενειακή και κοινωνική επαφή
* Σεξουαλική επαφή (κυρίως HBV, HDV)
* Τραυματισμός από βελόνες/αιχμηρά αντικείμενα
* Μεταγγίσεις, αιμοκάθαρση
* Παρεντερική χρήση ναρκωτικών
* Μετάδοση από μητέρα σε παιδί (κυρίως HBV)



Οξεία ιογενής ηπατίτιδα

Μορφές

* Ασυμπτωματική (ανικτερική)
* Ικτερική
* Κεραυνοβόλος (υψηλή θνητότητα 70–90%)

Στάδια

1. Επώαση
2. Προϊκτερικό
3. Ικτερικό
4. Ανάρρωση

Συμπτώματα

* Αδυναμία, καταβολή
* Ανορεξία, ναυτία, έμετοι
* Μυαλγίες, αρθραλγίες
* Πυρετός
* Αίσθημα βάρους στο δεξιό υποχόνδριο
* Αποστροφή στο κάπνισμα
* Ίκτερος (με βελτίωση συχνά της γενικής συμπτωματολογίας)

Αντικειμενικά ευρήματα

* Διογκωμένο ήπαρ
* Ευαισθησία στην ψηλάφηση



Αντιμετώπιση

* Ανάπαυση
* Υπολιπαρή δίαιτα (σε ναυτία/εμέτους)
* Αποφυγή αλκοόλ και ηπατοτοξικών φαρμάκων
* Νοσηλεία σε σοβαρές επιπλοκές (έμετοι, ασκίτης, ηπατική εγκεφαλοπάθεια)

Στις περισσότερες περιπτώσεις παρατηρείται πλήρης ίαση.
Στην κεραυνοβόλο μορφή, εάν ο ασθενής επιζήσει, το ήπαρ μπορεί να αναγεννηθεί και να επανέλθει στη φυσιολογική του μορφή.

4.12. Παθήσεις χοληφόρων
Χολολιθίαση

Η χολολιθίαση είναι ο σχηματισμός λίθων στη χοληδόχο κύστη και στις χοληφόρες οδούς.

Αιτιολογικοί παράγοντες

Διατροφή (κυρίως λιπαρά)

Στάση χολής (κύηση, συγγενείς ανωμαλίες)

Λοιμώξεις χοληφόρων

Κληρονομικότητα

Ξένα σώματα (ράμματα, σωλήνας Kehr)

Συνοδά νοσήματα (διαβήτης, κίρρωση)

Κλινική εικόνα

Συμπτώματα:

Πόνος ήπιος ή έντονος (επιγαστρικός), που ακτινοβολεί στο δεξιό υποχόνδριο και στη ράχη (δεξιά ωμοπλάτη)

Σταθερός ή κολικοειδής πόνος

Έμετος, κυρίως μετά από λιπαρά γεύματα

Δυσπεψία, αίσθημα πληρότητας

Σημεία:

Ευαισθησία στο δεξιό υποχόνδριο

Διατεταμένη χοληδόχος κύστη

Θετικό σημείο Murphy

Ήπιος ίκτερος με κνησμό

Σκουρόχρωμα ούρα και αποχρωματισμένα κόπρανα

Θεραπεία

Συντηρητική (δίαιτα και φαρμακευτική αγωγή)

Χειρουργική (χολοκυστεκτομή – ανοικτή ή λαπαροσκοπική)

Νοσηλευτική φροντίδα

Διατήρηση ήρεμου περιβάλλοντος και ψυχολογική υποστήριξη

Τήρηση ιατρικών οδηγιών (ιδιαίτερα αναλγητικά σε κολικό)

Αποφυγή λιπαρών και δύσπεπτων τροφών (αυγά, όσπρια, ζωικά λίπη)

Παρακολούθηση χρώματος ούρων και κοπράνων σε περίπτωση ίκτερου

Λήψη και καταγραφή ζωτικών σημείων

Έγκαιρη αναγνώριση επιπλοκών:

Χολοκυστίτιδα

Χολαγγειίτιδα

Αποφρακτικός ίκτερος

Ηπατική ανεπάρκεια

Νέκρωση παγκρέατος

β. Χολοκυστίτιδα

Η χολοκυστίτιδα είναι φλεγμονή της χοληδόχου κύστης και διακρίνεται σε οξεία και χρόνια μορφή.

Κλινική εικόνα

Παρόμοια με τη χολολιθίαση

Στην οξεία μορφή: πυρετός, ρίγος, εντονότερα συμπτώματα

Στη χρόνια μορφή: ηπιότερη συμπτωματολογία

Θεραπεία

Συντηρητική ή χειρουργική

Νοσηλευτική φροντίδα (συντηρητική αντιμετώπιση)

Παρακολούθηση και τήρηση ειδικού διαιτολογίου

Χορήγηση και έλεγχος φαρμακευτικής αγωγής

Παρακολούθηση απεκκριμάτων

Τακτικός έλεγχος ζωτικών σημείων

Έγκαιρη αναγνώριση επιπλοκών:

Εμπύημα χοληδόχου κύστεως

Χολαγγειίτιδα

Απόστημα ήπατος

Περιτονίτιδα

Οξεία παγκρεατίτιδα

4.11 Ειλεός

Ο ειλεός είναι η διακοπή της φυσιολογικής προώθησης του εντερικού περιεχομένου και αποτελεί επείγουσα κατάσταση. Διακρίνεται σε μηχανικό (λόγω απόφραξης) και παραλυτικό (λόγω ακινησίας του εντέρου).

Αίτια

Μηχανικός ειλεός: συμφύσεις (συχνά μετεγχειρητικές), κήλες, όγκοι, συστροφή εντέρου.

Παραλυτικός ειλεός: μετεγχειρητική κατάσταση, περιτονίτιδα, ηλεκτρολυτικές διαταραχές, φάρμακα.

Κλινική εικόνα

Έντονος κοιλιακός πόνος (κολικοειδής στον μηχανικό)

Διάταση κοιλίας

Ναυτία και έμετοι

Απουσία αποβολής κοπράνων και αερίων

Ελαττωμένοι ή απόντες εντερικοί ήχοι (ιδίως στον παραλυτικό)

Διάγνωση

Βασίζεται στην κλινική εξέταση και σε απεικονιστικό έλεγχο (ακτινογραφία ή αξονική τομογραφία κοιλίας).

Αντιμετώπιση

Διακοπή σίτισης (ΝΡΟ)

Ρινογαστρικός σωλήνας για αποσυμφόρηση

Ενδοφλέβια υγρά και διόρθωση ηλεκτρολυτών

Χειρουργική αντιμετώπιση σε μηχανικό ειλεό όταν απαιτείται

Νοσηλευτική φροντίδα

Παρακολούθηση ζωτικών σημείων

Έλεγχος ισοζυγίου υγρών

Παρακολούθηση κοιλιακής διάτασης και πόνου

Φροντίδα ρινογαστρικού σωλήνα

Έγκαιρη αναγνώριση επιπλοκών (διάτρηση, περιτονίτιδα)

Η έγκαιρη παρέμβαση είναι καθοριστική για την αποφυγή σοβαρών επιπλοκών.

4.10 ΠΕΡΙΤΟΝΙΤΙΔΑ
Παθήσεις χοληφόρων
Χολολιθίαση

Η χολολιθίαση είναι ο σχηματισμός λίθων στη χοληδόχο κύστη και στις χοληφόρες οδούς.

Αιτιολογικοί παράγοντες

Διατροφή (κυρίως λιπαρά)

Στάση χολής (κύηση, συγγενείς ανωμαλίες)

Λοιμώξεις χοληφόρων

Κληρονομικότητα

Ξένα σώματα (ράμματα, σωλήνας Kehr)

Συνοδά νοσήματα (διαβήτης, κίρρωση)

Κλινική εικόνα

Συμπτώματα:

Πόνος ήπιος ή έντονος (επιγαστρικός), που ακτινοβολεί στο δεξιό υποχόνδριο και στη ράχη (δεξιά ωμοπλάτη)

Σταθερός ή κολικοειδής πόνος

Έμετος, κυρίως μετά από λιπαρά γεύματα

Δυσπεψία, αίσθημα πληρότητας

Σημεία:

Ευαισθησία στο δεξιό υποχόνδριο

Διατεταμένη χοληδόχος κύστη

Θετικό σημείο Murphy

Ήπιος ίκτερος με κνησμό

Σκουρόχρωμα ούρα και αποχρωματισμένα κόπρανα

Θεραπεία

Συντηρητική (δίαιτα και φαρμακευτική αγωγή)

Χειρουργική (χολοκυστεκτομή – ανοικτή ή λαπαροσκοπική)

Νοσηλευτική φροντίδα

Διατήρηση ήρεμου περιβάλλοντος και ψυχολογική υποστήριξη

Τήρηση ιατρικών οδηγιών (ιδιαίτερα αναλγητικά σε κολικό)

Αποφυγή λιπαρών και δύσπεπτων τροφών (αυγά, όσπρια, ζωικά λίπη)

Παρακολούθηση χρώματος ούρων και κοπράνων σε περίπτωση ίκτερου

Λήψη και καταγραφή ζωτικών σημείων

Έγκαιρη αναγνώριση επιπλοκών:

Χολοκυστίτιδα

Χολαγγειίτιδα

Αποφρακτικός ίκτερος

Ηπατική ανεπάρκεια

Νέκρωση παγκρέατος

β. Χολοκυστίτιδα

Η χολοκυστίτιδα είναι φλεγμονή της χοληδόχου κύστης και διακρίνεται σε οξεία και χρόνια μορφή.

Κλινική εικόνα

Παρόμοια με τη χολολιθίαση

Στην οξεία μορφή: πυρετός, ρίγος, εντονότερα συμπτώματα

Στη χρόνια μορφή: ηπιότερη συμπτωματολογία

Θεραπεία

Συντηρητική ή χειρουργική

Νοσηλευτική φροντίδα (συντηρητική αντιμετώπιση)

Παρακολούθηση και τήρηση ειδικού διαιτολογίου

Χορήγηση και έλεγχος φαρμακευτικής αγωγής

Παρακολούθηση απεκκριμάτων

Τακτικός έλεγχος ζωτικών σημείων

Έγκαιρη αναγνώριση επιπλοκών:

Εμπύημα χοληδόχου κύστεως

Χολαγγειίτιδα

Απόστημα ήπατος

Περιτονίτιδα

Οξεία παγκρεατίτιδα

4.9 Σκωληκοειδίτιδα – Σύνοψη και Νοσηλευτική Φροντίδα

Η σκωληκοειδίτιδα αποτελεί φλεγμονή της σκωληκοειδούς απόφυσης, η οποία οφείλεται συνήθως σε απόφραξη του αυλού της από κοπρόλιθο, υπολείμματα τροφών ή παράσιτα. Κλινικά εκδηλώνεται με κοιλιακό πόνο που αρχικά εντοπίζεται στην περιοχή του ομφαλού και στη συνέχεια μετατοπίζεται στον δεξιό λαγόνιο βόθρο, συνοδευόμενο από ανορεξία, ναυτία, έμετο, καταβολή και ενίοτε δυσκοιλιότητα.

Στα κλινικά σημεία περιλαμβάνονται ήπιος πυρετός, μυϊκός σπασμός και ευαισθησία κατά την ψηλάφηση, καθώς και θετικό σημείο McBurney. Σε περίπτωση διάτρησης της σκωληκοειδούς απόφυσης και εμφάνισης περιτονίτιδας, η θερμοκρασία του σώματος μπορεί να ανέλθει σημαντικά. Η διάγνωση βασίζεται στην κλινική εικόνα και στον παρακλινικό έλεγχο, με χαρακτηριστικό εύρημα τη λευκοκυττάρωση στη γενική αίματος. Η αντιμετώπιση είναι κατά κύριο λόγο χειρουργική.

Η νοσηλευτική φροντίδα περιλαμβάνει την εφαρμογή της καθιερωμένης προεγχειρητικής και μετεγχειρητικής αγωγής. Κατά την οξεία φάση αποφεύγεται η χορήγηση παυσίπονων, ώστε να μην αλλοιώνεται η κλινική εικόνα. Ο ασθενής παραμένει κλινήρης, τίθεται σε πλήρη σίτιση από το στόμα και λαμβάνει υγρά και ηλεκτρολύτες παρεντερικά. Απαιτείται στενή παρακολούθηση των ζωτικών σημείων και έγκαιρη αναγνώριση πιθανών επιπλοκών, όπως διάτρηση, περιτονίτιδα, ενδοκοιλιακή αιμορραγία, διαπύηση του τραύματος και ενδοπεριτοναϊκό απόστημα.

4.8 Β. Καρκίνος Παχέος Εντέρου & Νοσηλευτική Διαχείριση
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτελεί μία από τις συχνότερες μορφές νεοπλασίας στους ενήλικες. Η υψηλή συχνότητα εντόπισής του στο ορθό (25%) και στο σιγμοειδές (26%) καθιστά τη δακτυλική εξέταση και την ενδοσκόπηση θεμελιώδη εργαλεία για την έγκαιρη διάγνωση και την πρόληψη των μεταστάσεων.

1. Αιτιολογία και Πρόληψη
Η νόσος συνδέεται άμεσα με προδιαθεσικούς παράγοντες, στους οποίους η νοσηλευτική παρέμβαση (μέσω της αγωγής υγείας) μπορεί να είναι καθοριστική:

Διατροφή: Δίαιτα πλούσια σε λιπαρά και φτωχή σε φυτικές ίνες αυξάνει τον χρόνο διάβασης των κοπράνων, ευνοώντας την ανάπτυξη καρκινογόνων ουσιών.

Προϋπάρχουσες παθήσεις: Οικογενής πολυποδίαση και χρόνια ελκώδη κολίτιδα.

Κληρονομικότητα: Γενετικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες.

2. Κλινική Εικόνα
Τα συμπτώματα που πρέπει να αξιολογούνται άμεσα περιλαμβάνουν:

Διαταραχή των κενώσεων: Εναλλαγές διάρροιας και δυσκοιλιότητας.

Αιμορραγία: Πρόσμιξη αίματος και βλέννας στα κόπρανα, ωχρότητα (λόγω αναιμίας).

Πόνος: Κολικοειδές και διάχυτο άλγος στην κοιλιακή χώρα.

Συστηματικά σημεία: Απώλεια βάρους, ανορεξία, αδυναμία και ψηλαφητή κοιλιακή μάζα.

3. Άξονες Νοσηλευτικής Φροντίδας
Η νοσηλευτική υποστήριξη είναι απαιτητική και εξατομικευμένη, καθώς ο ασθενής έρχεται αντιμέτωπος με μια απειλητική για τη ζωή νόσο και συχνά με μόνιμες σωματικές αλλαγές.

Α. Χειρουργική Φροντίδα
Εφαρμογή των πρωτοκόλλων γενικής προεγχειρητικής και μετεγχειρητικής φροντίδας για την εκτομή του πάσχοντος τμήματος.

Στενή παρακολούθηση για μετεγχειρητικές επιπλοκές (αιμορραγία, λοίμωξη, εντερική απόφραξη).

Β. Ψυχολογική Προσέγγιση
Αναγνώριση των αυξημένων αναγκών του καρκινοπαθούς ασθενούς.

Παροχή εξατομικευμένης υποστήριξης για τη διαχείριση του φόβου, της αβεβαιότητας και της απώλειας ελέγχου.

Γ. Διαχείριση Παρά Φύση Έδρας (Κολοστομία)
Η νοσηλευτική φροντίδα διαφοροποιείται σημαντικά όταν απαιτείται προσωρινή ή μόνιμη κολοστομία:

Εκπαίδευση: Προετοιμασία του ασθενούς για τη φροντίδα της στομίας και τη χρήση των απαραίτητων υλικών.

Σωματική Εικόνα: Υποστήριξη στην αποδοχή της νέας σωματικής κατάστασης και την κοινωνική επανένταξη.

Συμπέρασμα: Η επιτυχία της θεραπείας εξαρτάται από την έγκαιρη διάγνωση (ειδικά σε άτομα άνω των 45 ετών) και την ολιστική νοσηλευτική φροντίδα που συνδυάζει την κλινική επάρκεια με τη βαθιά ψυχολογική υποστήριξη.

4.8 Καλοήθη Νεοπλάσματα Εντέρου (Πολύποδες)
Τα καλοήθη νεοπλάσματα (λειομυώματα, λιπώματα, πολύποδες) εντοπίζονται τόσο στο λεπτό όσο και στο παχύ έντερο. Ιδιαίτερη κλινική σημασία έχουν οι πολύποδες, καθώς παρουσιάζουν συχνά τάση εξαλλαγής σε καρκίνο, ενώ η παρουσία τους σε μέλη της ίδιας οικογένειας ορίζεται ως οικογενής πολυποδίαση.

1. Κλινική Εικόνα & Θεραπεία
Η συμπτωματολογία περιλαμβάνει κυρίως αιμορραγικές εκδηλώσεις (μέλαινα κένωση ή αιμορραγία από το ορθό), αναιμία, πόνο στο επιγάστριο και εμέτους. Η αντιμετώπιση είναι επεμβατική, είτε μέσω χειρουργικής αφαίρεσης είτε μέσω ενδοσκοπικής πολυποδεκτομής.

2. Νοσηλευτική Φροντίδα στην Ενδοσκοπική Αφαίρεση
Όταν η αφαίρεση γίνεται ενδοσκοπικά, ο νοσηλευτής εστιάζει στην άρτια προετοιμασία του ασθενούς για τη διασφάλιση της επιτυχίας της επέμβασης.

Α. Προετοιμασία πριν την Ενδοσκόπηση
Εργαστηριακός Έλεγχος: Διασφάλιση πλήρους κλινικού ελέγχου και ειδικών εξετάσεων για μεταδοτικά νοσήματα (Ηπατίτιδα, AIDS).

Προετοιμασία Εντέρου: * Επιβολή δίαιτας χωρίς υπόλειμμα για 2 ημέρες.

Αποφυγή στερεάς τροφής πριν την επέμβαση.

Χορήγηση καθαρτικών την προηγούμενη ημέρα.

Εκτέλεση υψηλού υποκλυσμού το πρωί της επέμβασης, μέχρι την αποβολή καθαρού υγρού.

Ψυχολογική Υποστήριξη: Ενημέρωση του ασθενούς για τη διαδικασία και τον χρόνο της επέμβασης για τη μείωση του άγχους.

Β. Μετεπεμβατική Παρακολούθηση
Μετά την αφαίρεση του πολύποδα, η νοσηλευτική φροντίδα περιλαμβάνει:

Έλεγχο Ζωτικών Σημείων: Τακτική μέτρηση Αρτηριακής Πίεσης (ΑΠ), Σφύξεων (ΣΦ) και θερμομέτρηση ανά 3 ώρες για την έγκαιρη ανίχνευση επιπλοκών (π.χ. αιμορραγία ή διάτρηση).

Παρακολούθηση Αποβολών: Στενός έλεγχος των κενώσεων για παρουσία αίματος.

Διατροφικός Περιορισμός: Εφαρμογή υδρικής δίαιτας για το πρώτο διάστημα μετά την επέμβαση.

Σημαντική Επισήμανση: Σε περίπτωση που επιλεγεί η χειρουργική οδός (λαπαροτομία), ο νοσηλευτής οφείλει να εφαρμόσει το πλήρες πρωτόκολλο προεγχειρητικής και μετεγχειρητικής φροντίδας χειρουργικού ασθενούς.

4.7 Ελκώδης Κολίτιδα & Νοσηλευτική Διαχείριση
Η ελκώδης κολίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης νόσος του παχέος εντέρου. Χαρακτηρίζεται από περιόδους εξάρσεων με έντονη συμπτωματολογία (συχνές αιματηρές διάρροιες, τεινεσμό και πόνο), η οποία καταπονεί σωματικά και ψυχικά τον ασθενή.

Άξονες Νοσηλευτικής Φροντίδας
Η νοσηλευτική προσέγγιση είναι πολυεπίπεδη, εστιάζοντας στην ομοιόσταση, τη διατροφική υποστήριξη και την ψυχολογική σταθερότητα.

1. Παρακολούθηση & Καταγραφή (Monitoring)
Ισοζύγιο Υγρών: Αυστηρή καταγραφή προσλαμβανόμενων και αποβαλλόμενων υγρών λόγω του υψηλού κινδύνου αφυδάτωσης από τις πολλαπλές κενώσεις (10-20 ημερησίως).

Ζωτικά Σημεία & Βάρος: Καθημερινός έλεγχος βάρους και ζωτικών σημείων για την ανίχνευση σημείων φλεγμονής (πυρετός) ή κυκλοφορικής αστάθειας.

Αξιολόγηση Κενώσεων: Παρακολούθηση της συχνότητας και της σύστασης των κοπράνων (παρουσία αίματος, βλέννας ή πύου).

2. Διατροφική Υποστήριξη
Οξεία Φάση: Διαχείριση και έλεγχος της παρεντερικής διατροφής για την ανάπαυση του εντέρου και την αποκατάσταση της θρέψης.

Φάση Αποκατάστασης: Εκπαίδευση του ασθενούς για την αποφυγή ουσιών που αυξάνουν τον περισταλτισμό, όπως:

Τηγανητά και κρύες τροφές.

Ωμά φρούτα και ξηροί καρποί.

Κάπνισμα.

3. Υγιεινή & Φυσική Κατάσταση
Ατομική Καθαριότητα: Ιδιαίτερη φροντίδα στην υγιεινή του κλινήρους ασθενούς, με έμφαση στην περιπρωκτική περιοχή λόγω των συχνών διαρροϊκών κενώσεων.

Φαρμακευτική Συμμόρφωση: Διασφάλιση της ορθής και έγκαιρης λήψης της αγωγής (αντιφλεγμονώδη, ανοσοκατασταλτικά κ.α.).

4. Ψυχοκοινωνική Στήριξη
Ψυχική Ηρεμία: Διασφάλιση ήσυχου περιβάλλοντος που μειώνει το στρες, το οποίο συχνά επιδεινώνει τη νόσο.

Διεπιστημονική Συνεργασία: Διευκόλυνση της επικοινωνίας με ψυχολόγους, καθώς η χρόνια φύση της πάθησης και η καχεξία επηρεάζουν σοβαρά την ψυχολογία του αρρώστου.

5. Χειρουργική Ετοιμότητα
Σε περιπτώσεις αποτυχίας της συντηρητικής αγωγής, ο νοσηλευτής αναλαμβάνει την πλήρη προεγχειρητική προετοιμασία και τη μετεγχειρητική παρακολούθηση, εφαρμόζοντας τα σχετικά πρωτόκολλα χειρουργικής φροντίδας.

Κλινική Επισήμανση: Ο νοσηλευτής οφείλει να αναφέρει άμεσα οποιαδήποτε αλλαγή στην κλινική εικόνα (π.χ. οξεία κοιλία, έντονη αιμορραγία) στην προϊσταμένη ή τον θεράποντα ιατρό.

4,6 Β. Καρκίνος Στομάχου & Νοσηλευτική Προσέγγιση
Ο καρκίνος του στομάχου αποτελεί ένα από τα πλέον επιθετικά νεοπλάσματα, καθιστώντας την έγκαιρη διάγνωση και τη χειρουργική παρέμβαση καθοριστικούς παράγοντες για την έκβαση της νόσου. Λόγω της συχνά ήπιας αρχικής συμπτωματολογίας (ανορεξία, απώλεια βάρους, επιγαστρικό άλγος), η εγρήγορση για προληπτικό έλεγχο είναι επιβεβλημένη, ειδικά σε άτομα άνω των 40 ετών.

Getty Images

1. Πρόληψη και Προδιαθεσικοί Παράγοντες
Ο ρόλος του νοσηλευτή στην πρόληψη περιλαμβάνει την ενημέρωση για τους επιβαρυντικούς παράγοντες, όπως:

Γενετική προδιάθεση και κληρονομικότητα.

Προϋπάρχουσες καταστάσεις: Γαστρικό έλκος, πολύποδες, ατροφική γαστρίτιδα, προηγηθείσα γαστρεκτομή.

Τρόπος ζωής: Παρέμβαση σε παράγοντες όπως η διατροφή και το περιβάλλον, που αποτελούν πεδία όπου η πρόληψη μπορεί να δράσει αποτελεσματικά.

2. Άξονες Νοσηλευτικής Φροντίδας
Η νοσηλευτική φροντίδα επικεντρώνεται στην περίοδο μετά τη χειρουργική επέμβαση και στη διαχείριση της νέας κατάστασης του ασθενούς.

Α. Μετεγχειρητική Διαχείριση
Κλινική Παρακολούθηση: Συνεχής έλεγχος για επιπλοκές και επιδείνωση της αναιμίας λόγω πιθανών αιμορραγιών.

Συντονισμός Θεραπειών: Υποστήριξη του ασθενούς κατά τη διάρκεια των συμπληρωματικών σχημάτων χημειοθεραπείας ή ακτινοθεραπείας.

Επανέλεγχος: Εκπαίδευση του ασθενούς για τη σημασία του τακτικού και περιοδικού επανελέγχου (follow-up).

Β. Διατροφική Υποστήριξη (Γαστροστομία / Νηστιδοστομία)
Σε περιπτώσεις όπου η σίτιση γίνεται μέσω γαστροστομίας ή νηστιδοστομίας, η νοσηλευτική παρέμβαση είναι κρίσιμη:

Τεχνική Κατάρτιση: Φροντίδα της στομίας και εκπαίδευση στη διαδικασία σίτισης.

Αποδοχή της «Αναπηρίας»: Διαχείριση της στομίας όχι μόνο ως ιατρικού παρελκόμενου, αλλά ως μιας νέας κατάστασης που ο ασθενής βιώνει ως αναπηρία.

Γ. Ψυχολογική Προσέγγιση & Υποστήριξη
Διαχείριση Διάγνωσης: Ιδιαίτερη λεπτότητα στην προσέγγιση του καρκινοπαθούς ασθενούς, λαμβάνοντας υπόψη τον βαθμό επίγνωσης της κατάστασής του.

Προεγχειρητική Προετοιμασία: Η ψυχολογική ενίσχυση πρέπει να ξεκινά πριν το χειρουργείο, ώστε η αποδοχή των σωματικών αλλαγών και των νέων τρόπων σίτισης να γίνει σταδιακά και ομαλά.

Συναισθηματική Στήριξη: Αναγνώριση της εμπειρίας ως «επώδυνης συναισθηματικά» και παροχή συνεχούς ενθάρρυνσης για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής.

Συμπέρασμα: Η νοσηλευτική φροντίδα στον καρκίνο του στομάχου υπερβαίνει την κλινική παρακολούθηση, εστιάζοντας στην ολιστική υποστήριξη του ασθενούς ώστε να ενταχθεί ομαλά στις νέες συνθήκες διαβίωσης μετά το χειρουργείο.