Μάθημα : ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΘΕΩΡΙΑ
Κωδικός : 1140090449
Τοίχος
Παρασκευή 2 Ιανουαρίου 2026 - 2:17 μ.μ.
16.Πόνος και Νοσηλευτική Φροντίδα
Ο πόνος αποτελεί ένα υποκειμενικό συναίσθημα δυσφορίας, το οποίο εκδηλώνεται είτε με προφορικό είτε με μη προφορικό τρόπο ή και με τους δύο μαζί. Η αντίδραση κάθε ατόμου στον πόνο διαφέρει και επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως οι εμπειρίες ζωής, το άγχος, η προηγούμενη εμπειρία πόνου, οι κοινωνικοπολιτισμικοί παράγοντες, η κόπωση, το περιβάλλον του νοσοκομείου, οι στρεσσογόνοι παράγοντες, η ηλικία, το επίπεδο μόρφωσης και το οικογενειακό περιβάλλον.
Τύποι πόνου
Ο πόνος διακρίνεται σε οξύ και χρόνιο.
Ο οξύς πόνος εμφανίζεται συνήθως αιφνίδια, διαρκεί λιγότερο από τρεις μήνες και οι επώδυνες περιοχές εντοπίζονται εύκολα. Το άτομο με οξύ πόνο παρουσιάζει συχνά ταχυκαρδία, αύξηση της αρτηριακής πίεσης και εφίδρωση.
Ο χρόνιος πόνος μπορεί να εμφανιστεί αιφνίδια ή ύπουλα, διαρκεί περισσότερο από τρεις μήνες και οι επώδυνες περιοχές δεν αναγνωρίζονται εύκολα. Συνοδεύεται από αϋπνία, άγχος, επιθετικότητα, απώλεια εμπιστοσύνης στο υγειονομικό προσωπικό, μείωση των ενδιαφερόντων και κοινωνική απομόνωση.
Ανάλογα με την προέλευσή του, ο πόνος διακρίνεται σε σωματικό και σπλαχνικό. Ο σωματικός πόνος προέρχεται από το δέρμα, τον υποδόριο ιστό, τους μύες και τα οστά και εντοπίζεται εύκολα από τον άρρωστο. Αντίθετα, ο σπλαχνικός πόνος προέρχεται από τα εσωτερικά όργανα και η εντόπισή του είναι δυσκολότερη.
Εκτίμηση του πόνου
Η εκτίμηση του πόνου αποτελεί βασικό καθήκον του νοσηλευτή και γίνεται με τη χρήση διαβαθμισμένων κλιμάκων, όπως η κλίμακα McGill και η οπτική αναλογική κλίμακα. Η οπτική αναλογική μέθοδος είναι ιδιαίτερα αποδεκτή από τους ασθενείς και βασίζεται σε μια γραμμή μήκους 10 εκατοστών, με άκρα το «καθόλου πόνος» και το «ανυπόφορος πόνος», πάνω στην οποία ο άρρωστος σημειώνει την ένταση του πόνου του.
Στην εκτίμηση του χρόνιου πόνου χρησιμοποιείται επιπλέον ιστορικό πόνου ή ειδικό ερωτηματολόγιο, το οποίο περιλαμβάνει δημογραφικά στοιχεία, την έννοια του πόνου για τον άρρωστο, παράγοντες που τον αυξάνουν ή τον μειώνουν, ιστορικό ψυχικής νόσου, προηγούμενες εμπειρίες πόνου και τα μέτρα που έχουν χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπισή του.
Σκοποί και νοσηλευτική φροντίδα του πόνου
Η ανακούφιση του πόνου αποτελεί σημαντική νοσηλευτική πράξη. Βασικοί σκοποί της νοσηλευτικής φροντίδας είναι η ανακούφιση του πόνου, η αντιμετώπιση των συνεπειών του και η εκπαίδευση του ασθενούς και της οικογένειάς του, ιδιαίτερα όταν η αναλγητική αγωγή συνεχίζεται στο σπίτι.
Όταν ο ασθενής αναφέρει πόνο, είναι απαραίτητο να γίνεται άμεση και σύντομη εκτίμηση πριν από κάθε παρέμβαση. Συλλέγονται δεδομένα σχετικά με την ένταση, την εντόπιση, τη διάρκεια, τον χρόνο πρώτης εμφάνισης, την πιθανή αιτία και τους παράγοντες που ανακουφίζουν τον πόνο. Η ένταση του πόνου πρέπει να εκτιμάται τουλάχιστον μία φορά σε κάθε βάρδια.
Η ανακούφιση του πόνου επιτυγχάνεται με φαρμακευτικές και μη φαρμακευτικές μεθόδους. Το άγχος αποτελεί σημαντικό παράγοντα που επηρεάζει τον πόνο και η μείωσή του συμβάλλει ουσιαστικά στην ανακούφιση. Η σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ νοσηλευτή και ασθενούς παίζει καθοριστικό ρόλο, καθώς ο ασθενής αισθάνεται ανακούφιση όταν γνωρίζει ότι ο νοσηλευτής τον πιστεύει και τον στηρίζει.
Μη φαρμακευτικές μέθοδοι
Στις μη φαρμακευτικές μεθόδους περιλαμβάνονται ο βελονισμός, ο διαδερμικός ηλεκτρικός ερεθισμός και οι τεχνικές χαλάρωσης, όπως η γιόγκα, η ύπνωση και η μουσικοθεραπεία. Οι μέθοδοι αυτές συμβάλλουν στη μείωση της έντασης του πόνου και στη γενικότερη χαλάρωση του ασθενούς.
Φαρμακευτική αγωγή
Η φαρμακευτική αντιμετώπιση του πόνου περιλαμβάνει μη οπιοειδή και οπιοειδή αναλγητικά. Στα μη οπιοειδή ανήκουν η ασπιρίνη και η παρακεταμόλη. Η ασπιρίνη πρέπει να χορηγείται μετά το φαγητό, λόγω ερεθισμού του γαστρικού βλεννογόνου. Τα μη οπιοειδή χορηγούνται σε τακτά χρονικά διαστήματα, στη σωστή δόση, μόνα τους ή σε συνδυασμό με οπιοειδή, με ταυτόχρονη παρακολούθηση για ανεπιθύμητες ενέργειες.
Στα οπιοειδή ανήκουν η μορφίνη και άλλα παρόμοια φάρμακα. Ανεπιθύμητες ενέργειες της μορφίνης είναι η δυσκοιλιότητα, η υπνηλία, η επίσχεση ούρων, η ναυτία και ο έμετος. Χορηγούνται από το στόμα ή παρεντερικά. Σε ασθενείς τελικού σταδίου καρκίνου απαιτούνται συχνά μεγάλες δόσεις λόγω αύξησης του πόνου ή ανάπτυξης ανοχής. Για τον μετεγχειρητικό και χρόνιο πόνο, αποτελεσματικές μέθοδοι είναι η επισκληρίδια και η υπαραχνοειδής έγχυση οπιοειδών ή τοπικών αναισθητικών.
Ο πόνος αποτελεί ένα υποκειμενικό συναίσθημα δυσφορίας, το οποίο εκδηλώνεται είτε με προφορικό είτε με μη προφορικό τρόπο ή και με τους δύο μαζί. Η αντίδραση κάθε ατόμου στον πόνο διαφέρει και επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως οι εμπειρίες ζωής, το άγχος, η προηγούμενη εμπειρία πόνου, οι κοινωνικοπολιτισμικοί παράγοντες, η κόπωση, το περιβάλλον του νοσοκομείου, οι στρεσσογόνοι παράγοντες, η ηλικία, το επίπεδο μόρφωσης και το οικογενειακό περιβάλλον.
Τύποι πόνου
Ο πόνος διακρίνεται σε οξύ και χρόνιο.
Ο οξύς πόνος εμφανίζεται συνήθως αιφνίδια, διαρκεί λιγότερο από τρεις μήνες και οι επώδυνες περιοχές εντοπίζονται εύκολα. Το άτομο με οξύ πόνο παρουσιάζει συχνά ταχυκαρδία, αύξηση της αρτηριακής πίεσης και εφίδρωση.
Ο χρόνιος πόνος μπορεί να εμφανιστεί αιφνίδια ή ύπουλα, διαρκεί περισσότερο από τρεις μήνες και οι επώδυνες περιοχές δεν αναγνωρίζονται εύκολα. Συνοδεύεται από αϋπνία, άγχος, επιθετικότητα, απώλεια εμπιστοσύνης στο υγειονομικό προσωπικό, μείωση των ενδιαφερόντων και κοινωνική απομόνωση.
Ανάλογα με την προέλευσή του, ο πόνος διακρίνεται σε σωματικό και σπλαχνικό. Ο σωματικός πόνος προέρχεται από το δέρμα, τον υποδόριο ιστό, τους μύες και τα οστά και εντοπίζεται εύκολα από τον άρρωστο. Αντίθετα, ο σπλαχνικός πόνος προέρχεται από τα εσωτερικά όργανα και η εντόπισή του είναι δυσκολότερη.
Εκτίμηση του πόνου
Η εκτίμηση του πόνου αποτελεί βασικό καθήκον του νοσηλευτή και γίνεται με τη χρήση διαβαθμισμένων κλιμάκων, όπως η κλίμακα McGill και η οπτική αναλογική κλίμακα. Η οπτική αναλογική μέθοδος είναι ιδιαίτερα αποδεκτή από τους ασθενείς και βασίζεται σε μια γραμμή μήκους 10 εκατοστών, με άκρα το «καθόλου πόνος» και το «ανυπόφορος πόνος», πάνω στην οποία ο άρρωστος σημειώνει την ένταση του πόνου του.
Στην εκτίμηση του χρόνιου πόνου χρησιμοποιείται επιπλέον ιστορικό πόνου ή ειδικό ερωτηματολόγιο, το οποίο περιλαμβάνει δημογραφικά στοιχεία, την έννοια του πόνου για τον άρρωστο, παράγοντες που τον αυξάνουν ή τον μειώνουν, ιστορικό ψυχικής νόσου, προηγούμενες εμπειρίες πόνου και τα μέτρα που έχουν χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπισή του.
Σκοποί και νοσηλευτική φροντίδα του πόνου
Η ανακούφιση του πόνου αποτελεί σημαντική νοσηλευτική πράξη. Βασικοί σκοποί της νοσηλευτικής φροντίδας είναι η ανακούφιση του πόνου, η αντιμετώπιση των συνεπειών του και η εκπαίδευση του ασθενούς και της οικογένειάς του, ιδιαίτερα όταν η αναλγητική αγωγή συνεχίζεται στο σπίτι.
Όταν ο ασθενής αναφέρει πόνο, είναι απαραίτητο να γίνεται άμεση και σύντομη εκτίμηση πριν από κάθε παρέμβαση. Συλλέγονται δεδομένα σχετικά με την ένταση, την εντόπιση, τη διάρκεια, τον χρόνο πρώτης εμφάνισης, την πιθανή αιτία και τους παράγοντες που ανακουφίζουν τον πόνο. Η ένταση του πόνου πρέπει να εκτιμάται τουλάχιστον μία φορά σε κάθε βάρδια.
Η ανακούφιση του πόνου επιτυγχάνεται με φαρμακευτικές και μη φαρμακευτικές μεθόδους. Το άγχος αποτελεί σημαντικό παράγοντα που επηρεάζει τον πόνο και η μείωσή του συμβάλλει ουσιαστικά στην ανακούφιση. Η σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ νοσηλευτή και ασθενούς παίζει καθοριστικό ρόλο, καθώς ο ασθενής αισθάνεται ανακούφιση όταν γνωρίζει ότι ο νοσηλευτής τον πιστεύει και τον στηρίζει.
Μη φαρμακευτικές μέθοδοι
Στις μη φαρμακευτικές μεθόδους περιλαμβάνονται ο βελονισμός, ο διαδερμικός ηλεκτρικός ερεθισμός και οι τεχνικές χαλάρωσης, όπως η γιόγκα, η ύπνωση και η μουσικοθεραπεία. Οι μέθοδοι αυτές συμβάλλουν στη μείωση της έντασης του πόνου και στη γενικότερη χαλάρωση του ασθενούς.
Φαρμακευτική αγωγή
Η φαρμακευτική αντιμετώπιση του πόνου περιλαμβάνει μη οπιοειδή και οπιοειδή αναλγητικά. Στα μη οπιοειδή ανήκουν η ασπιρίνη και η παρακεταμόλη. Η ασπιρίνη πρέπει να χορηγείται μετά το φαγητό, λόγω ερεθισμού του γαστρικού βλεννογόνου. Τα μη οπιοειδή χορηγούνται σε τακτά χρονικά διαστήματα, στη σωστή δόση, μόνα τους ή σε συνδυασμό με οπιοειδή, με ταυτόχρονη παρακολούθηση για ανεπιθύμητες ενέργειες.
Στα οπιοειδή ανήκουν η μορφίνη και άλλα παρόμοια φάρμακα. Ανεπιθύμητες ενέργειες της μορφίνης είναι η δυσκοιλιότητα, η υπνηλία, η επίσχεση ούρων, η ναυτία και ο έμετος. Χορηγούνται από το στόμα ή παρεντερικά. Σε ασθενείς τελικού σταδίου καρκίνου απαιτούνται συχνά μεγάλες δόσεις λόγω αύξησης του πόνου ή ανάπτυξης ανοχής. Για τον μετεγχειρητικό και χρόνιο πόνο, αποτελεσματικές μέθοδοι είναι η επισκληρίδια και η υπαραχνοειδής έγχυση οπιοειδών ή τοπικών αναισθητικών.
0
Σχόλια (0)