Μάθημα : Ηφαίστεια και σεισμοί (Γεωγραφία Ε' Δημοτικού)

Κωδικός : 9330103128

9330103128 - ΑΓΝΗ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ

Ενότητες μαθήματος

Το εσωτερικό της Γης: Οι τεκτονικές πλάκες και οι κινήσεις τους.

Γεια σας, παιδιά! Έχετε αναρωτηθεί ποτέ αν η Γη κάτω από τα πόδια μας είναι απόλυτα σταθερή; Η απάντηση είναι πως όχι! Ο πλανήτης μας αλλάζει συνεχώς μορφή. Ας δούμε πώς συμβαίνει αυτό μέσα από το σημερινό μας μάθημα.
 
1. Τα στρώματα της Γης
Αν μπορούσαμε να κόψουμε τη Γη στη μέση σαν ένα βραστό αυγό, θα βλέπαμε τρία βασικά στρώματα:
  • Φλοιός: Το εξωτερικό, λεπτό και στερεό στρώμα πάνω στο οποίο ζούμε.
  • Μανδύας: Το μεσαίο στρώμα, που αποτελείται από μισολιωμένα, παχύρρευστα πετρώματα (μάγμα).
  • Πυρήνας: Το κέντρο της Γης, το οποίο χωρίζεται σε υγρό εξωτερικό και στερεό εσωτερικό πυρήνα και έχει τεράστιες θερμοκρασίες.
2. Τι είναι οι Τεκτονικές (ή Λιθοσφαιρικές) Πλάκες;
Ο φλοιός της Γης δεν είναι ενιαίος. Μοιάζει με ένα σπασμένο παζλ! Αυτά τα τεράστια κομμάτια του φλοιού ονομάζονται τεκτονικές ή λιθοσφαιρικές πλάκες. Οι πλάκες αυτές «πλέουν» πολύ αργά πάνω στο ρευστό μάγμα του μανδύα.
 
3. Πώς κινούνται οι πλάκες;
Οι τεκτονικές πλάκες κινούνται συνεχώς με ταχύτητα λίγων εκατοστών το χρόνο. Κάνουν 3 βασικές κινήσεις:
  • Απομάκρυνση: Οι πλάκες απομακρύνονται η μία από την άλλη, το μάγμα βγαίνει στην επιφάνεια και δημιουργείται νέος φλοιός (π.χ. υποθαλάσσιες οροσειρές).
  • Σύγκρουση: Οι πλάκες κινούνται η μία προς την άλλη. Όταν συγκρούονται, δημιουργούνται τεράστιες οροσειρές (όπως τα Ιμαλάια) ή βαθιά θαλάσσια χαρακώματα.
  • Παράλληλη ολίσθηση: Οι πλάκες γλιστρούν πλάι-πλάι η μία με την άλλη. Η τριβή ανάμεσά τους προκαλεί ισχυρούς σεισμούς (π.χ. το ρήγμα του Αγίου Ανδρέα).
🎬 Ώρα για Βίντεο!
Για να καταλάβετε καλύτερα πώς λειτουργεί αυτός ο «χορός» των ηπείρων, δείτε τα παρακάτω σύντομα βίντεο:
  • Δείτε τη γεωλογική εξέλιξη στο βίντεο για τη δημιουργία της Γης και των Ηπείρων.
  • Δείτε πώς κινούνταν οι ήπειροι τα τελευταία 1,8 δισεκατομμύρια χρόνια στο βίντεο με την κίνησξ των τεκτονικών πλακών.
✍️ Δραστηριότητα για το σπίτι (Φύλλο Εργασίας)
Απαντήστε σύντομα στο τετράδιό σας:
  1. Ποια είναι τα τρία κύρια στρώματα της Γης;
  2. Με ποιο αντικείμενο της καθημερινότητας θα παρομοιάζατε τις τεκτονικές πλάκες για να τις εξηγήσετε σε έναν φίλο σας;
  3. Τι μπορεί να προκληθεί στην επιφάνεια της Γης όταν δύο πλάκες συγκρούονται ή τρίβονται μεταξύ τους;
Ασκήσεις