Μάθημα : Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ- ΟΔΥΣΣΕΙΑ, ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ (Α2, Α3)

https://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/OMHROS%20ODYSSEIA/Odysseia/Didaskontas-Odysseia11.htm

ΑΝΑΛΥΣΗ

ζ ΡΑΨΩΔΙΑ

ΣΤΙΧΟΙ 139-259

ΕΝΟΤΗΤΕΣ

1. "Ο Οδυσσέας ξυπνά κι αναρωτιέται" (139-169)

2. "Οι κόρες τρόμαξαν εκτός από τη Ναυσικά" (170-183)

3. "Ο Οδυσσέας ικετεύει τη Ναυσικά" (184-224)

4. "Η Ναυσικά ανταποκρίνεται στα αιτήματα του Οδυσσέα" (228-259)

ΣTOXOI THΣ ΔIΔAΣKAΛIAΣ

1. Nα εισαχθούν οι μαθητές στη «Φαιακίδα» και να γνωρίσουν συνοπτικά τα θέματα της ραψωδίας ζ.

2. Να κατανοήσουν ότι οι θεϊκές επεμβάσεις λειτουργούν συχνά και ως μέσα προώθησης του μύθου.

3. Nα προσέξουν την κυρίαρχη εικόνα της Ενότητας και να διακρίνουν τα στοιχεία που τη συνθέτουν.

4. Nα ανιχνεύσουν τα προβλήματα που έχει τώρα ο Oδυσσέας και τον τρόπο επίλυσής τους.

5. Nα γνωρίσουν την έννοια του όρου δομή με βάση τον λόγο του Oδυσσέα.

6. Nα αξιολογήσουν τη στάση της Nαυσικάς απέναντι στον ικέτη και στις ακόλουθές της και να σκιαγραφήσουν το ήθος της.

7. Nα συμπληρώσουν τις γνώσεις τους για την εθιμοτυπία και τον θεσμό της ικεσίας.

Θεμελιώδεις έννοιες: Eξέλιξη (του μύθου: ο ρόλος των θεών), Eπικοινωνία (Oδυσσέας – Nαυσικά), Oμοιότητα – Διαφορά (Nαυσικά – υπηρέτριες, Oδυσσέας – Nαυσικά), Πολιτισμός (ικεσία – φιλοξενία κτλ.), Oργάνωση (δομή) κ.ά.

Χρόνος: 32^η μέρα της Οδύσσειας

Τόπος : Σχερία ,Νησί την Φαιάκων

Πρόσωπα: Οδυσσέας  ,Ναυσικά, συνοδοί Ναυσικάς.

Σύνδεση με τα προηγούμενα:  Ο Οδυσσέας με τη βοήθεια της θεάς Αθηνάς σώζεται από την τρικυμία και βγαίνει στη στεριά. Eνώ  κοιμόταν στα ξερά φύλλα των θάμνων κοντά στο ποτάμι, η Aθηνά παρότρυνε στο όνειρο την έφηβη βασιλοπούλα των Φαιάκων να πάει να πλύνει τα ρούχα, γιατί πλησίαζε η ώρα του γάμου της. Πρωί πρωί λοιπόν η Nαυσικά  ζήτησε από τον πατέρα της να ετοιμαστεί ένα αμάξι, και φορτωμένο με ρούχα το οδήγησε η ίδια στο ποτάμι συνοδευόμενη από υπηρέτριες. Έπλυναν και άπλωσαν τα ρούχα και, περιμένοντας να στεγνώσουν, λούστηκαν, κολάτσισαν και άρχισαν να παίζουν με το τόπι.

Παρακολουθούμε τον Οδυσσέα από το ειδυλλιακό νησί μιας θεάς (Ωγυγία) να εισέρχεται βασανισμένος στο ειρηνικό νησί μιας βασιλοπούλας (Σχερία), απ’ όπου θα μπορέσει να φτάσει στο ανάστατο νησί της Πηνελόπης (Ιθάκη) για να αποκαταστήσει τα πράγματα. Τα τρία αυτά νησιά αποτελούν το χώρο δράσης και παρουσίας του Οδυσσέα.

-Eκτός από τα θεϊκά συμβούλια, όπου προγραμματίζεται μακροπρόθεσμα η δράση, και άλλες θεϊκές επεμβάσεις προωθούν τον μύθο, ιδιαίτερα όταν η αφήγηση χρειάζεται να προχωρήσει σε νέα επεισόδια (π.χ., ο ρόλος της Aθηνάς εδώ με το όνειρο της Nαυσικάς και την αστοχία της μπάλας. (Σχετικό είναι το απόσπ. Δ1.)

- H κυρίαρχη εικόνα του κειμένου (163-75/<130-40>) αντιπαραθέτει την ψύχραιμη βασιλοπούλα τόσο προς τις τρομαγμένες υπηρέτριες, όσο και προς τον σπεύδοντα «φριχτό» ναυαγό· ανιχνεύονται και τα άλλα αντιθετικά στοιχεία που συνθέτουν την εικόνα.

- Tα νέα προβλήματα του Oδυσσέα –και η λύση τους– προβάλλουν πάλι μέσα από μονολόγους.

- O μειλίχιος και κερδαλέος λόγος του Oδυσσέα προσφέρεται για ανίχνευση της δομής του. Προέχει η κατανόηση του όρου, τον οποίο δίνουμε όσο πιο απλά γίνεται στους μαθητές: Mε τον όρο δομή, ας πούμε, εννοούμε τον τρόπο με τον οποίο είναι κατασκευασμένο/δομημένο κάτι (πρβλ. δομικά υλικά). Δομή, ειδικότερα, ενός λογοτεχνικού έργου ή ενός μέρους του είναι ο τρόπος με τον οποίο διαρθρώνονται τα μέρη που το αποτελούν, ώστε να επιτευχθεί ένα επιδιωκόμενο αποτέλεσμα. O Oδυσσέας, π.χ., απευθυνόμενος στη Nαυσικά επιδιώκει να βρει προστασία και φροντίδα. Aνιχνεύεται λοιπόν στον λόγο του ο τρόπος που το επιχειρεί και το αποτέλεσμα που φέρνει.

ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ

1. Αφήγηση (του ξυπνήματος του Οδυσσέα) : 139-148 2. Μονόλογος (του Οδυσσέα): 148-159 και 176-183 3. Περιγραφή (Ναυσικάς και Οδυσσέα): 160-175 4. Διάλογος (Ναυσικάς και Οδυσσέα): 184-241 5. Λόγος (Ναυσικάς προς τις υπηρέτριες): 242-259

ΠΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΕΣ – ΠΡΟΪΔΕΑΣΜΟΙ

Η Αθηνά προετοιμάζει/προοικονομεί τα γεγονότα ώστε να γίνει η συνάντηση Ναυσικάς και Οδυσσέα και ο Οδυσσέας να σωθεί με τη βοήθεια των Φαιάκων (142-144) (προοικονομία). Συγχρόνως η ανάμιξη της θεάς Αθηνάς στην υπόθεση μας προειδοποιεί ότι ο Οδυσσέας θα σωθεί (προϊδεασμός για την τύχη του Οδυσσέα) 2. στ. 174 Η Αθηνά βάζει θάρρος στην καρδιά της Ναυσικάς και έτσι αυτή θα σταθεί και θα ακούσει και θα βοηθήσει τον Οδυσσέα (προοικονομία και προϊδεασμός) 3. Προϊδεασμός για τις δυσκολίες που θα αντιμετωπίσει ο Οδυσσέας όταν επιστρέψει στην Ιθάκη (στίχος 213)

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ- ΘΕΪΚΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ

Η Αθηνά παίζει σημαντικό ρόλο στο απόσπασμα, παρά το γεγονός ότι δεν εμφανίζεται.1. Προωθεί τη συνάντηση Οδυσσέα-Ναυσικάς, όταν το τόπι με το οποίο παίζουν οι κοπέλες πέφτει στον ποταμό και εκείνες με τις φωνές τους ξυπνούν τον Οδυσσέα (142-148). 2. Δίνει θάρρος στη Ναυσικά, ώστε να σταθεί ψύχραιμη μπροστά στην παρουσία του γυμνού και άγριου στην όψη άνδρα και να του προσφέρει την πολύτιμη βοήθειά της(173-175). ΓΕΝΙΚΑ: Η θεϊκή επέμβαση προωθεί το μύθο και καθορίζει τις εξελίξεις. Τη Ναυσικά τη χρησιμοποιεί η Αθηνά, για να βοηθήσει τον Οδυσσέα.

ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ 1. Αρχικά αναρωτιέται σε ποιον τόπο βρίσκεται και τι ανθρώπους θα συναντήσει. Γρήγορα όμως ανακτά το θάρρος και την ψυχραιμία του και αποφασίζει να βγει από την κρυψώνα του. (150-159) 2. Στη συνέχεια προβληματίζεται για το ποια στάση πρέπει να κρατήσει απέναντι στη Ναυσικά. Να την πλησιάσει και να της ακουμπήσει το γόνατο για να την ικετεύσει ή να μείνει σε απόσταση και να γονατίσει, ζητώντας βοήθεια. Τελικά αποφασίζει να κάνει το δεύτερο, δείχνοντας σεβασμό στη νεαρή κοπέλα.

ΤΑ ΝΕΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΤΟΥ

1. Αρχικά αναρωτιέται σε ποιον τόπο βρίσκεται και τι ανθρώπους θα συναντήσει. Γρήγορα όμως ανακτά το θάρρος και την ψυχραιμία του και αποφασίζει να βγει από την κρυψώνα του. (150-159) 2. Στη συνέχεια προβληματίζεται ποια στάση πρέπει να κρατήσει απέναντι στη Ναυσικά. Να την πλησιάσει και να της ακουμπήσει το γόνατο για να την ικετεύσει ή να μείνει σε απόσταση και να γονατίσει, ζητώντας βοήθεια. Τελικά αποφασίζει να κάνει το δεύτερο, δείχνοντας σεβασμό στη νεαρή κοπέλα.

στίχ. 150-159: άμεσος μονόλογος του Οδυσσέα. Προβληματίζεται για τη χώρα όπου βρίσκεται.

στίχ. 164-169: παρομοίωση. Ο Οδυσσέας παρομοιάζεται με ένα λιοντάρι που περιπλανιέται στα βουνά επειδή το αναγκάζει η πείνα. Έτσι και ο Οδυσσέας, αν και γυμνός, βγαίνει να συναντήσει τα κορίτσια γιατί τον πιέζει η ανάγκη.

στίχ. 170-175: Η θαρραλέα στάση της Ναυσικάς δείχνει την αριστοκρατική της καταγωγή. Υπάρχουν εδώ δυο βασικές αντιθέσεις: α) ανάμεσα στον εξαθλιωμένο Οδυσσέα και την πανέμορφη Ναυσικά και β) ανάμεσα στην ψύχραιμη βασιλοπούλα και τις τρομαγμένες υπηρέτριες.

στίχ. 176-180: στον αφηγημένο αυτό μονόλογο βλέπουμε τον Οδυσσέα να βρίσκεται σε δίλημμα: να προσπέσει στην κόρη και να την παρακαλέσει σύμφωνα με το τυπικό της ικεσίας ή να κρατήσει μια απόσταση και να την παρακαλέσει με γλυκά λόγια;

Το τυπικό της ικεσίας: Η ικεσία ήταν θεσμός της αρχαίας ελληνικής κοινωνίας προστατευόμενος από τον Ικέσιο Δία, όπως η φιλοξενία από τον Ξένιο Δία. Είχε καθιερωθεί για την ικεσία, όπως και για τη φιλοξενία, μια ορισμένη εθιμοτυπία: ο ικέτης γονάτιζε μπροστά στον ικετευόμενο, με το ένα χέρι αγκάλιαζε τα γόνατά του, ενώ με το άλλο άγγιζε το πιγούνι ή το γένι του. Με την αυτοταπεινωτική στάση του ο ικέτης αποδεχόταν την κατωτερότητά του απέναντι στον ικετευόμενο και έδειχνε ότι δεν αποτελεί απειλή. Αν υπήρχε δυνατότητα, ο ικέτης κατέφευγε στο βωμό, που υπήρχε στις αυλές των σπιτιών, ή στην εστία, που υπήρχε στο εσωτερικό του σπιτιού. Εξασφάλιζε έτσι άσυλο ο ικέτης, ως πρόσωπο ιερό, και γινόταν δεκτός ως φιλοξενούμενος.

Η ικεσία όπως και η φιλοξενία εξυπηρετούσαν κοινωνικές ανάγκες, ενώ η σύνδεσή τους με τη θρησκεία τις καθιέρωσε. Ο Δίας δηλαδή, προστάτευε όλους όσους είχαν ανάγκη.

Η ΙΚΕΣΙΑ Είναι ένας πολύ σημαντικός θεσμός της αρχαίας ελληνικής κοινωνίας. Ο ικέτης συνήθιζε να γονατίζει μπροστά στον ικετευόμενο και να αγκαλιάζει με το ένα του χέρι τα γόνατά του, ενώ με το άλλο άγγιζε το πιγούνι ή το γένι του. Με τη στάση αυτή αυτοταπεινωνόταν και ζητούσε ελεημοσύνη. Ο ικέτης θεωρούνταν πρόσωπο σεβαστό και προστατευόταν από τον Δία.

ΔΟΜΗ ΙΚΕΤΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ 1. Ικετευτική και τιμητική προσφώνηση (185) 2. Προσπάθεια να κερδίσει την εύνοια της Ναυσικάς με εκτενές εγκώμιο στην ομορφιά και στη χάρη της και μακαρισμούς στους γονείς, τα αδέρφια και τον μέλλοντα σύζυγό της (186-206). 3. Σύντομη αναδρομή στα πάθη και τις περιπέτειες του παρελθόντος (207-210) 4. Αναφορά στην πρόσφατη περιπέτεια του ναυαγίου (211-214) 5. Παράκληση και υποβολή αιτήματος ικεσίας (215-220). 6. Ευχές (221-227). Ο σκοπός του λόγου: Να κερδίσει την συμπάθεια, τον οίκτο.

Η ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ Η Ναυσικά ακολουθώντας το εθιμοτυπικό της φιλοξενίας, καλωσορίζει τον Οδυσσέα στη Σχερία (235) και υπόσχεται να του δώσει ό,τι χρειαστεί (236). Εδώ εκδηλώνεται η καλοσύνη της αλλά και η ευσέβειά της αφού υπακούει στον θεϊκό νόμο της φιλοξενίας. Επίσης, προστάζει τις υπηρέτριες να προσφέρουν στον ξένο γεύμα και λουτρό (257-259).

ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΕΙΣ

Α) στίχοι 163-169 Αναφορικό μέρος: 163-167 (το αγέρωχο λιοντάρι) Λεκτικά όρια: στ. 163 Και κίνησε σαν ... στ. 167 μάντρα φυλαγμένη Δεικτικό μέρος: 168-169 (άγριος και περήφανος Οδυσσέας) Λεκτικά όρια: στ. 168 παρόμοιος έμελλε ... στ. 169 πίεζε η ανάγκη Παρομοιάζεται ο Οδυσσέας με υπερήφανο λιοντάρι Παρομοιάζονται ως προς (κοινό στοιχείο): την άγρια όψη και τον τρόμο που προκαλούν και οι δυο. Β) στίχοι 198-206 Αναφορικό μέρος: 198-204 (ο θαυμασμός του Οδυσσέα για το πανέμορφο βλαστάρι της φοινικιάς στη Δήλο)

Λεκτικά όρια: στ. 198 Ω ναι κάποτε ... στ. 204 ωραίος βλαστός Δεικτικό μέρος: 205-206 (ο θαυμασμός του Οδυσσέα για την ομορφιά της Ναυσικάς) Λεκτικά όρια: στ. 205 Έτσι κι εσένα .... στ. 206 ν’ ακουμπήσω Παρομοιάζεται ο θαυμασμός του Οδυσσέα για την ομορφιά της Ναυσικάς με τον θαυμασμό του για μια πανέμορφη φοινικιά στη Δήλο. Παρομοιάζονται ως προς (κοινό στοιχείο): τον θαυμασμό που προκαλούν στην ψυχή του ανθρώπου εξαιτίας της εξαιρετικής ομορφιάς τους.

ΠΛΑΤΙΕΣ ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΕΙΣ (σελ 67, σχολ. βιβλίου) Α) στίχοι 163-169 Αναφορικό μέρος: 163-167 (το αγέρωχο λιοντάρι) Δεικτικό μέρος: 168-169 (άγριος και περήφανος Οδυσσέας) Κοινός όρος : το λιοντάρι και ο Οδυσσέας είναι άγριοι στην όψη και βρίσκονται σε πολύ μεγάλη ανάγκη. Β) στίχοι 198-206 Αναφορικό μέρος: 198-204 (το πανέμορφο βλαστάρι της φοινικιάς στη Δήλο) Δεικτικό μέρος: 205-206 (η ομορφιά της Ναυσικάς) Κοινός όρος: η ομορφιά που προκαλεί τον θαυμασμό του ανθρώπου

ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΗΣ: Συμπληρώνει και πλουτίζει την περιγραφή.

ΤΥΠΙΚΕΣ ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΥΠΙΚΑ ΕΠΙΘΕΤΑ

Τα μάτια λάμποντας, η θεά Αθηνά (142): τυπική έκφραση ο θείος Οδυσσέας (148, 160): τυπικό επίθετο Αλίμονό μου... τα θεία (150-152): τυπική έκφραση κόρες καλλιπλόκαμες (168, 242): τυπικό επίθετο στους θεούς που κατέχουν τον πλατύ ουρανό (186): τυπική έκφραση μεγάλου Δία (187): τυπικό επίθετο μπλάβο πέλαγος (208): τυπικό επίθετο Τότε κι η Ναυσικά ... του ανταποκρίθηκε (228): τυπική έκφραση ο ολύμπιος Δίας (230): τυπικό επίθετο

ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ 1. Στίχοι 221-224 :Σκοπός του ανθρώπου είναι να παντρευτεί και να κάνει οικογένεια. Ιδανική οικογένεια είναι αυτή που το ζευγάρι ομονοεί. 2. Στίχοι 235-238, 252-256: θεσμός ικεσίας και φιλοξενίας

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΙ

1. Ναυσικά: Είναι πολύ θαρραλέα και ψύχραιμη. Ξεχωρίζει για την ομορφιά, τη χάρη, την ευγένεια, την ευσέβεια, την αξιοπρέπεια και τη σύνεση/λογική της. Δεν υπερηφανεύεται για τα κολακευτικά λόγια του Οδυσσέα αλλά απαντά με ευγένεια, σεμνότητα, εξυπνάδα και καλοσύνη (185-197). Αντιμετωπίζει τον Οδυσσέα με συμπόνια και τρυφερότητα, προσφέροντάς του απλόχερα βοήθεια (γενναιόδωρη) (229-241). Ο τρόπος με τον οποίο μιλάει στις υπηρέτριές της, φανερώνει άνθρωπο που ξέρει να επιβάλλεται και να πείθει (242-259). Δηλαδή, η Ναυσικά έχει θάρρος, είναι όμορφη, έχει αριστοκρατική αγωγή, χάρη και ευγένεια, σύνεση και γνώση, φιλόξενη διάθεση και ευσέβεια.Αποδεικνύεται η Ναυσικά μία από τις

2. πληρέστερες μορφές της Οδύσσειας

3. Οδυσσέας: Στην αρχή μονολογεί τρομαγμένος, μπερδεμένος και προβληματισμένος (150-157). Γρήγορα περνάει από την απογοήτευση στη δράση και παίρνει την τύχη του στα χέρια του με αποφασιστικότητα και σθένος (158). Μιλά ευγενικά και έξυπνα στη Ναυσικά. Με διπλωματία και πειθώ γίνεται συμπαθής και συγκινεί (206-214). Είναι σεμνός και γνωρίζει πολύ καλά την ανθρώπινη ψυχολογία και συγκεκριμένα αυτή των νεαρών κοριτσιών.

Δομή του λόγου της Ναυσικάς (στίχ. 229-241):

α) Συνοψίζει την εντύπωση που της προκάλεσε ο λόγος του Οδυσσέα και ανταποδίδει τον έπαινο.

β) Τον παρηγορεί ανάγοντας στο Δία τη μοίρα του καθενός και πρέπει να υπομείνει τη δική του.

γ) Ικανοποιεί τα μικρά αιτήματά του.

δ) Του δίνει πρόσθετες πληροφορίες για το όνομα των κατοίκων, για τη δική της ταυτότητα, για τον πατέρα της.

Άρα, ο λόγος της είναι καίριος και αντίστοιχος προς το λόγο του Οδυσσέα: έπαινος-παρηγορία-εξασφάλιση-πληροφορίες.

Λόγος της Ναυσικάς προς τις υπηρέτριες (στίχ. 243-259)

α) Τους κάνει φιλική επίπληξη σε συνδυασμό με την προβολή της υπερηφάνειας της ως Φαιακοπούλας και της εμπιστοσύνης της στους θεούς.

β) Έχει ελεητική διάθεση προς τον ικέτη που τον θεωρεί διόσταλτο και ολιγαρκή.

γ) Δίνει εντολή για προσφορά πρόχειρης φιλοξενίας στον ξένο.

- Από τη συνάντησή τους κερδίζουν και οι δύο: η Ναυσικά τού προσφέρει τη σωτηρία και την επανένταξη στον κόσμο των πολιτισμένων, ο Οδυσσέας τής προσφέρει την ενηλικίωση, την ένταξη στον κόσμο των ενηλίκων.

Η θέση της γυναίκας στην Ομηρική εποχή: η γυναίκα την ομηρική εποχή ήταν σε πολύ καλύτερη μοίρα απ’ ό,τι την κλασική εποχή.

Βλέπουμε τη Ναυσικά και τις υπηρέτριες να πηγαίνουν μόνες τους στο ποτάμι χωρίς αντρική συνοδεία.

Βλέπουμε τη Ναυσικά να μη διστάζει να μιλήσει σ’ έναν ξένο άντρα και μάλιστα γυμνό!

Επίσης, η Ναυσικά συμβουλεύει τον Οδυσσέα να προσπέσει στη μητέρα της την Αρήτη για βοήθεια όταν φτάσει στο παλάτι. Άρα, βλέπουμε πόσο σημαντική θέση είχε η γυναίκα εκείνη την εποχή ώστε όχι μόνο υποδέχεται ξένους στην εστία (κάτι αδιανόητο στην κλασική εποχή) αλλά αποφασίζει και η ίδια για την προσφορά ή όχι βοήθειας.

Ακόμα βλέπουμε και στην περίπτωση της Πηνελόπης και στην περίπτωση της Ναυσικάς να τους προσφέρεται προίκα και δώρα από τους υποψήφιους γαμπρούς και όχι να δίνουν οι ίδιες.

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

Ο Οδυσσέας αποκαμωμένος κοιμάται. Με ποιο τρόπο η Αθηνά καταφέρνει να τον ξυπνήσει;

Ποια είναι τα πρώτα λόγια του Οδυσσέα και πως εξηγείται η αγωνία του;

Πως εμφανίστηκε ο Οδυσσέας μπροστά στα κορίτσια και ποια ήταν η αντίδρασή τους; Μπορεί να δικαιολογηθεί; Πως αντιδρά όμως η Ναυσικά και γιατί;

Ποιο ήταν το δίλημμα του Οδυσσέα απέναντι στη Ναυσικά και τι επιλέγει τελικά να κάνει;

Πιστεύεις πως θα πετύχει τον στόχο του που είναι να εξασφαλίσει τη βοήθεια της Ναυσικάς;

Ο Οδυσσέας θέλει να εγκωμιάσει την εξωτερική ομορφιά της Ναυσικάς. Με ποιον τρόπο το πετυχαίνει;

Ποια είναι τα συγκεκριμένα αιτήματα του Οδυσσέα;

Στο τέλος η Ναυσικά απευθύνεται στις δούλες της και προσπαθεί να τις πείσει πως δεν κινδυνεύουν. Ποια επιχειρήματα χρησιμοποιεί; Ποια είναι η τελική εντολή της;

Έχοντας διαβάσει προσεκτικά την ενότητα να βρεις στοιχεία για τον πολιτισμό της εποχής . (Γράψε για τις γυναίκες ,τον γάμο, κ.α)

Διάλεξε το ένα από τα δύο:

Α.Είσαι ο Οδυσσέας και μετά από χρόνια θυμάσαι τη συνάντηση αυτή με τη Ναυσικά και τις δούλες της. Γράψε τις σκέψεις σου και τα συναισθήματά σου.

β.Είσαι μια από τις υπηρέτριες της Ναυσικάς . Γυρνάς στο παλάτι και αφηγείσαι σε μια μεγαλύτερη υπηρέτρια για  τον Οδυσσέα και τη συνάντηση με τη βασιλοπούλα.

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

Συνομιλία Οδυσσέα και Nαυσικάς
Ραψωδία ζ, 139-241
Να μελετήσετε μαζί με τα άλλα μέλη της ομάδας σας τους στίχους 139 - 241 και
να καταγράψετε τα ζητούμενα του πίνακα με τη μορφή σημείων.
Τελικός στόχος της εργασίας σας είναι να απαντηθεί στο τετράδιό σας η
ακόλουθη ερώτηση:
Γιατί ο ποιητής αφιερώνει τόσους στίχους στη συνάντηση Οδυσσέα –
Ναυσικάς, αφού η επιστροφή του στην Ιθάκη είναι προαποφασισμένη από
τους θεούς;
Οδυσσέας Ναυσικά
Πώς παρουσιάζεται ο Οδυσσέας;
-
-
-
Ο λόγος του Οδυσσέα
-
-
-
-

Τι φανερώνει για τον Οδυσσέα;
Πώς παρουσιάζεται η Ναυσικά;
-
-
-
Ο λόγος της Ναυσικάς
-
-
-
-

Τι φανερώνει για τη Ναυσικά;

Συνομιλία Οδυσσέα και Nαυσικάς
Ραψωδία ζ, 139-241
Φύλλο εργασίας
Να μελετήσετε μαζί με τα άλλα μέλη της ομάδας σας τους στίχους 139 - 241 και
να καταγράψετε τα ζητούμενα του πίνακα με τη μορφή σημείων.
Τελικός στόχος της εργασίας σας είναι να απαντηθεί στο τετράδιό σας η
ακόλουθη ερώτηση:
Γιατί ο ποιητής αφιερώνει τόσους στίχους στη συνάντηση Οδυσσέα –
Ναυσικάς, αφού η επιστροφή του στην Ιθάκη είναι προαποφασισμένη από
τους θεούς;
Οδυσσέας Ναυσικά
Πώς παρουσιάζεται ο Οδυσσέας;
- Ναυαγός, γυμνός, μόνος,
αβοήθητος, εξαντλημένος
- Πολύπειρος
- Παρομοιάζεται με άγριο λιοντάρι
που ορμά πεινασμένο στα κοπάδια
(ομηρική παρομοίωση)
Ο λόγος του Οδυσσέα
- Ικετευτική προσφώνηση και εγκώμιο
της ομορφιάς της Ναυσικάς
- Σύντομη αναφορά στα πάθη του
- Αιτήματα του Οδυσσέα: να του
δείξει την πόλη, να του δώσει ρούχα
- Ευχές για ομοφροσύνη και ευτυχία
στον μελλοντικό της γάμο

Τι φανερώνει για τον Οδυσσέα;
Διατηρεί ακμαίες
τις ψυχικές και
πνευματικές του
δυνάμεις
Είναι πολύμητις,
πολύτλας και
πολύτροπος
Πώς παρουσιάζεται η Ναυσικά;
- Νεαρή, πλούσια ντυμένη, αθώα,
όμορφη
- Άπειρη, σεμνή, συνοδεύεται από τις
υπηρέτριές της
- Θαρραλέα μπροστά σ΄ έναν άγνωστο
Ο λόγος της Ναυσικάς
- Έπαινος του Οδυσσέα
- Προσπάθεια να παρηγορήσει τον
Οδυσσέα για τα βάσανά του
- Διαβεβαίωση πως θα ικανοποιηθούν
τα αιτήματά του
- Πληροφορίες για εκείνην και τη χώρα
της

Τι φανερώνει για τη Ναυσικά;

Ψύχραιμη, 
ευγενική, φιλόξενη
Αποτελεί νέο
πειρασμό για τον
Οδυσσέα και
κίνδυνο για
ματαίωση του
νόστου του
Συνομιλία Οδυσσέα και Ναυσικάς
Ραψωδία ζ, 139-241
Εργασίες
1. Να σημειώσεις √ στο ένα από τα δύο τετραγωνάκια, για
να δηλώσεις αν είναι σωστό ή λάθος το περιεχόμενο της
αντίστοιχης φράσης:  ΓΡΑΨΤΕ Σωστό ή Λάθος
Μετά τη Σχερία ο Οδυσσέας συνεχίζει τις περιπλανήσεις του.
Η Σχερία είναι ένας κόσμος μεταξύ φαντασίας και
πραγματικότητας.
Η θεά Αφροδίτη συντελεί στην εξέλιξη του μύθου.
Ο Οδυσσέας διατηρεί ακμαίες τις πνευματικές του δυνάμεις
παρά την ταλαιπωρία που έχει υποστεί.
Η Ναυσικά θυμίζει έμμεσα στον Οδυσσέα την Πηνελόπη.

3. Ο συνηθισμένος και αποδεκτός τρόπος ικεσίας ήταν να προσπέσει και
να πιάσει κανείς τα γόνατα αυτού που ικετεύει. Εδώ ο Οδυσσέας μετά από
σκέψη, το αποφεύγει. Πώς δικαιολογείται; Τι αποδεικνύει για τον ήρωα
αυτή η επιλογή; (Να απαντηθεί στο τετράδιο).

https://selidodeiktes.greek-language.gr/lemmas/530/526