Μάθημα : Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ- ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΠΟ ΠΡΩΤ. (Β3, Β4)

ΕΝΑΣ ΣΤΟΡΓΙΚΟΣ ΗΓΕΤΗΣ,ppt, ΚΛΙΚ ΕΔΩ

Ενότητα 7^η Ένας στοργικός ηγέτης

ΤΟΝΙΣΜΕΝΗ ΓΡΑΦΗ: ΡΗΜΑΤΑ, ΥΠΟΓΡΑΜΜΙΣΗ: ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ (ΡΗΜ ή ΑΠΡΦ), ΠΡΑΣΙΝΟ:ΚΑΤΗΓΟΡ, ΠΟΡΤΟΚΑΛ: ΑΝΤΙΚΕΙΜ, ΜΩΒ: ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ, ΣΟΜΟΝ: ΕΝΑΝΤΙΩΜΑΤΙΚΗ ΜΕΤΟΧΗ  (ἎΝ ΚΑΙ +ΡΗΜΑ), 

Ξενοφῶν, Ἀγησίλαος 7.1-3

Παράλληλα κείμενα

Στο παρακάτω απόσπασμα ο Ξενοφών περιγράφει τη συνάντηση του Σπαρτιάτη βασιλιά Αγησιλάου με τον Φαρνάβαζο, από την οποία αναδεικνύονται οι διαφορές ανάμεσα στον λιτό σπαρτιατικό τρόπο ζωής του Αγησιλάου και τον τρυφηλό τρόπο ζωής του Φαρνάβαζου.

ΣΥΝΤΑΞΗ ΕΝΟΤΗΤΑΣ, ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΑ

ΣΥΝΤΑΞΗ, ΜΕΤΟΧΕΣ -ΤΑ ΕΙΔΗ ΤΟΥΣ (ΒΛ. ΚΑΙ ΕΝΟΤΗΤΑ 8 ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

1)Η επιθετική μετοχή: λειτουργεί ως επίθετο και συνήθως είναι έναρθρη (π.χ. τό συμφέρον).Λέγεται και αναφορική, γιατί ισοδυναμεί με δευτερεύουσα αναφορική πρόταση.

2)Η κατηγορηματική μετοχή: αναφέρεται στο υποκείμενο ή στο αντικείμενο του ρήματος από το οποίο εξαρτάται. Ρήματα που, συνήθως, συντάσσονται με κατηγορηματική μετοχή είναι :

α) εἰμί, γίγνομαι, ὑπάρχω  β) δῆλός εἰμι (είμαι φανερός), διάγω / διαγίγνομαι (περνώ τον καιρό μου), οὐ διαλείπω (δε σταματώ), τυγχάνω (συμβαίνει να είμαι, είμαι), φαίνομαι / φανερός εἰμι (είμαι φανερός)  γ)ρήματα που σημαίνουν έναρξη, λήξη,ανοχή καρτερία,κάματο  -αίσθηση,γνώση,μάθηση ,μνήμη και τα αντίθετα-αγγελία,δείξη,έλεγχο,ψυχική κατάσταση και κάποια άλλα πιο σπάνια (π.χ. Ἄρξομαι διδάσκων ἐκ τῶν θείων).

Μεταφράζεται με το ότι, πως, που ή με το να…

3)Η επιρρηματική μετοχή:

Λειτουργεί ως επιρρηματικός προσδιορισμός και εκφράζει επιρρηματικές σχέσεις:

α)χρονική μετοχή: δηλώνει χρόνο, βρίσκεται σε όλους τους χρόνους εκτός από τον μέλλοντα και συνοδεύεται συχνά από χρονικά επιρρήματα. Ισοδυναμεί με δευτερεύουσα χρονική πρόταση.

β)αιτιολογική μετοχή: μεταφράζεται με αιτιολογικούς συνδέσμους γιατί, διότι ,επειδή. Ισοδυναμεί με δευτερεύουσα αιτιολογική πρόταση.

γ)τελική μετοχή: βρίσκεται σε χρόνο μέλλοντα και δηλώνει σκοπό. Μεταφράζεται με το :για να. Ισοδυναμεί με δευτερεύουσα τελική πρόταση. Συνοδεύει ρήματα που δηλώνουν κίνηση ή δράση.

δ)υποθετική μετοχή: δηλώνει την προϋπόθεση κάτω από την οποία μπορεί ή θα μπορούσε να συμβεί αυτό που σημαίνει το ρήμα της πρότασης. Μεταφράζεται με το αν,εάν.

ε)εναντιωματική μετοχή: δηλώνει εναντίωση προς αυτό που σημαίνει το ρήμα της πρότασης. Μεταφράζεται με το: αν και, ενώ, παρόλο που…

στ)τροπική μετοχή: συνήθως βρίσκεται σε χρόνο ενεστώτα. Μεταφράζεται με τροπική μετοχή της νεοελληνικής, με τροπικό επίρρημα ή εμπρόθετο προσδιορισμό…

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ  ΕΠΙΡΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ:

α)Ἐπαιάνιζον ἅμα πλέοντες. (ΧΡΟΝΙΚΗ ΜΕΤΟΧΗ= ΕΝΩ )

β)Καὶ  διὰ τοῦτο ὀργισθεις Ἀπόλλων κτείνει Κύκλωπας. (ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΤΧ= ΕΠΕΙΔΗ)

γ) Δυνατώτατος ὤν ἐν τῇ πόλει, τούς νόμους ἐλάτρευε.(ΕΝΑΝΤΙΩΜΑΤΙΚΗ ΜΤΧ=ΑΝ ΚΑΙ)

δ)Ἀγησίλαος δέ, καίπερ αἰσθανόμενος ταῦτα, ὅμως ἐπέμενε ταῖς σπονδαῖς (ΕΝΑΝΤΙΩΜΑΤΙΚΗ ΜΤΧ=ΑΝ ΚΑΙ)

ε)Ἀφίκοντο προς ἡμᾶς την ἐπιστολην φέροντες. (ΤΡΟΠΙΚΗ- ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΟΛΗ/ΦΕΡΝΟΝΤΑΣ)

Το υποκείμενο της μετοχής

Η μετοχή συμφωνεί κανονικά με το υποκείμενό της στο γένος, στον αριθμό και στην πτώση:
Ἔπεμψε Θεόπομπον εἰς Λακεδαίμονα ἀπαγγελοῦντα τὰ γεγονότα.

Ένας στοργικός ηγέτης

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΝΟΗΜΑΤΟΣ

1. Τι θεωρούσε καθήκον του σωστού πολιτικού ο Αγησίλαος σύμφωνα με τον Ξενοφώντα;

Ο Αγησίλαος θεωρούσε ότι ο σωστός πολιτικός είχε καθήκον να κάνει όσο το δυνατόν περισσότερα καλά στους υπηκόους του. Γι᾽ αυτό κάθε φορά που μπορούσε να ωφελήσει κάπως την πατρίδα, έκανε ό,τι μπορούσε   αψηφώντας τον κίνδυνο, τον κόπο και τα χρήματα. Αγωνιζόταν για το καλό χωρίς να προβάλλει ως δικαιολογία την αδυναμία του σώματος ή τα γηρατειά.

2. Πώς συμπεριφερόταν ο Αγησίλαος στους συμπολίτες του; Τι είδους σχέση επιδίωκε να δημιουργήσει μαζί τους;

Ήταν πρότυπο προς μίμηση, ενθάρρυνε τους πολίτες να γίνονται καλύτεροι και επαινούσε εκείνους που έκαναν κάτι καλό, ήταν δίκαιος με όλους. Ήταν τόσο στοργικός ακόμη και με τους πολιτικούς αντιπάλους, ώστε να παρομοιάζεται με τον πατέρα που φροντίζει τα παιδιά του. Η σχέση που επεδίωκε να δημιουργήσει με τους συμπολίτες του ήταν σχέση πατέρα-παιδιών.

3. Θα μπορούσε ο Αγησίλαος να χαρακτηριστεί, εκτός από ηγέτης, και «παιδαγωγός»; Ποια στοιχεία του κειμένου μπορούν να στηρίξουν αυτόν τον χαρακτηρισμό;

Πράγματι ο Αγησίλαος θα μπορούσε να χαρακτηριστεί εκτός από ηγέτης και «παιδαγωγός». Με τη συμπεριφορά του αποτελούσε παράδειγμα προς μίμηση για όλους του πολίτες. Ο Αγησίλαος δεν εξαιρούσε τον εαυτό του από τους νόμους και τις υποχρεώσεις των πολιτών. Με αυτό τον τρόπο μετέδιδε παιδαγωγικά μηνύματα για τους συμπολίτες του, οι οποίοι υπάκουαν τους νόμους επειδή έβλεπαν και τον βασιλιά τους, αν και ανώτερος, να υπακούει και όχι επειδή αναγκάζονταν. Επομένως, ο Αγησίλαος θα μπορούσε να χαρακτηριστεί άξιος ηγέτης και καλός παιδαγωγός. 

Β1. Απαντήσεις στις ασκήσεις

1. πράκτωρ, πραγματευτής: πρόσωπο που ενεργεί // πρᾶξις, πραγματεία: ενέργεια.

2. α. άπρακτη, β. πράγμα, γ. εισπράκτορας, δ. Διέπραξες, ε. έμπρακτη.

3. φανερός-ἐμφανής, ποιῶ-πράττω, ζημία-βλάβη, πόνος-μόχθος, ἰσχυρός-ῥωμαλέος.

4. πραγμάτωση: η πραγματοποίηση, η εφαρμογή στην πράξη // πραγμάτευση: αναλυτική έρευνα και ανάπτυξη ενός θέματος // διαπραγμάτευση: η διεξαγωγή συνομιλιών για τη διεκπεραίωση θέματος ή την επίλυση διαφοράς.

Β2. Απαντήσεις στις ασκήσεις

1. ἱππόδρομος, ὀπισθόδομος, νομοδιδάσκαλος, πατριάρχης, φυγόδικος, ῥίψασπις, γήπεδον.

2. ὑπερμεγέθης, ὁμομήτριος, ἄτοπος, μεγαλογνώμων, διάπυρος, πολυμήχανος, πρόχειρος, μακρόχειρ, φιλόξενος.

3. κώμη + πόλις, μήτηρ + πόλις, εὖ + πατρίς, φίλος + πατρίς, σύν + ἔργον.

ΣΕΛ.54, ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ- ΠΡΑΤΤΩ- ΜΕ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ

ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ 

ἀπράγμων: ο αδιάφορος
ἡ κοινοπραγία:  η σύμπραξη
ἡ πράξις (-η): οτιδήποτε κάνει κάποιος
τὸ πρᾶγμα: υλικό αντικείμενο
πραγματικός: ο αληθινός
ἡ πραγματεία: το σύγγραμα
τὰ πεπραγμένα: αυτά που έχουν γίνει
διαπράττω: κάνω κάτι κακό
ἡ διάπραξις (-η): η εκτέλεση κακής πράξης
εἰσπράττω: μαζεύω χρήματα από πρόσωπα
ἡ σύμπραξις (-η): η συνεργασία
ἄπρακτος: αυτός που δεν έκανε τίποτα
πολυπράγμων: ο πολυάσχολος
πολυπραγμοσύνη: η ασχολία με πολλά πράγματα
εἰσπράκτωρ (-ορας): αυτός που μαζεύει φόρους, χρήματα
ἔμπρακτος: αυτός που βεβαιώνεται με πράξεις
διαπραγματεύομαι: συνεννοούμαι
πραγματικότητα: η υπαρκτή ζωή
πράγματι: αληθινά
πραγμάτωση: πραγματοποίηση
πραγμάτευση: η ανάπτυξη, η μελέτη ενός θέματος
πραγματοποιώ: κάνω πράξη
πραγματοποίηση: η υλοποίηση
διαπραγμάτευση: η συνεννόηση
κοινοπραξία: η ένωση επιχειρήσεων με κοινό σκοπό
πραξικόπημα: πολιτική ή στρατιωτική ενέργεια με την οποία καταλύεται το υπάρχον σύνταγμα
εχθροπραξίες: οι εχθρικές πράξεις

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΕΛ. 54-56 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1) Να κατατάξετε τις παρακάτω παράγωγες των ρ. πράττω και πραγματεύω λέξεις της α.ε. στην κατηγορία που ανήκουν (πρόσωπο που ενεργεί, κατάσταση, αποτέλεσμα ενέργειας κτλ.): πρᾶξις, πράκτωρ, πραγματεία, πραγματευτής. 
Απάντηση: 
ενέργεια: πρᾶξις, πραγαμτεία
πρόσωπο που ενεργεί:  πράκτωρ, πραγματευτής

2) Να συμπληρώσετε τις παρακάτω φράσεις με τις κατάλληλες λέξεςι από τη β΄ στήλη του Λεξιλογικού Πίνακα:
Απάντηση: 
α. Οι συνάδελφοί μου οργίστηκαν πάρα πολύ, όταν η αντιπροσωπιεία του σωματείνου μας γύρισε άπρακτη από τη συνάντηση με τον υπουργό Εργασίας.
β. Το να κατηγορείς χωρίς λόγο τους άλλους είναι το εύκολο πράγμα.

γ. Ο εισπράκτορας της ασφαλιστικής εταιρείας ειδοποίησε ότι θα περάσει για να πληρωθεί την Τρίτη.
δ. Έπρεπε να είχε κινηθεί γρηγορότερα. Διέπραξες μεγάλο σφάλμα περιμένοντας τόσον καιρό.
ε. Δε μου αρκούν τα λόγια. Περιμένω έμπρακτη απόδειξη της μεταμέλειάς σου.

3) Να αντιστοιχίσετε τις λέξεις της στήλης Α΄ με τα συνώνυμά τους στη στήλη Β΄: 
Απάντηση:
φανερός = έμφανής
ποιῶ = πράττω
ζημία = βλάβη
πόνος = μόχθος
ἰσχυρὸς = ῥωμαλέος

4) Να βρείτε τη σημασιολογική διαφορά των λέξεων "πραγμάτωση, "πραγμάτευση" και "διαπραγμάτευση"στη ν.ε. Συμβουλευτείτε τα λεξικά σας. 
Απάντηση: 
πραρμάτωση: η πραγματοποίηση
πραγμάτεσυη: η αναλυτική έρευνα ενός θέματος
διαπραγμάτευση: η συνεννόση ανάμεσα ενδιαφερόμενους για ορισμένο ζήτημα, με σκοπό την επίτευξη συμφωνίας

ΣΥΝΘΕΣΗ ΛΕΞΕΩΝ

ΑΠΑΝΤΗΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΛΕΞΕΩΝ: