Μάθημα : ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ (Α1-Α2-Α3)

Βασικά Σημεία Θεωρίας:

Οι χημικές αντιδράσεις ταξινομούνται σε δυο μεγάλες κατηγορίες:

1. Οξειδοαναγωγικές Αντιδράσεις στις οποίες μεταβάλλεται ο αριθμός οξείδωσης ορισμένων από τα στοιχεία που μετέχουν.

Οι κυριότερες οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις είναι:

• Αντιδράσεις σύνθεσης

Π.χ. Ν₂ + 3Η₂        2ΝΗ₃

          C + O₂         CO₂

• Αντιδράσεις αποσύνθεσης ή διάσπασης

Π.χ.  2HgO         2Hg + O₂

        CaCO₃         CaO + CO₂

• Αντιδράσεις απλής αντικατάστασης

Π.χ.  Ζn + CuSO₄        ZnSO₄ + Cu    (μέταλλο + άλας          άλας + μέταλλο)

         2Al + 6HCl        2AlCl₃ + 3H₂      (μέταλλο + οξύ        άλας + H₂)

         2Na + 2H₂O        2NaOH + H₂   (μέταλλο + νερό        βάση + H₂)

         Cl₂ + 2NaBr        2NaCl + Br₂  (aμέταλλο + άλας          άλας + aμέταλλο)

2. Μεταθετικές Αντιδράσεις στις οποίες δεν μεταβάλλεται ο αριθμός οξείδωσης σε κανένα από τα στοιχεία που μετέχουν.

Οι κυριότερες μεταθετικές αντιδράσεις είναι:

• οι αντιδράσεις διπλής αντικατάστασης (ΑΒ + ΓΔ          ΑΔ + ΓΒ) 

Π.χ. ΑgNO₃ + NaCl         NaNO₃ + AgCl

Για να πραγματοποιείται μια αντίδραση διπλής αντικατάστασης, πρέπει κάποιο από τα προϊόντα

α) να καταβυθίζεται ως ίζημα

β) να απομακρύνεται ως αέριο

γ) να είναι σώμα που ιοντίζεται ελάχιστα (π.χ. H₂O) 

• οι αντιδράσεις εξουδετέρωσης  (οξύ + βάση        άλας + νερό)

π.χ.     HCl + NaOH       NaCl + H₂O 

Εκτός της γενικής μορφής, αντιδράσεις εξουδετέρωσης θεωρούνται και οι εξής:

α) βάση + όξινο οξείδιο             άλας + νερό

β) οξύ + βασικό οξείδιο           άλας + νερό

γ) βασικό οξείδιο + όξινο οξείδιο         άλας

Για καλύτερη μελέτη, μπορείτε να παρακολουθήσετε τα παρακάτω διευκρινιστικά βίντεο που αφορούν 4 ασκήσεις του σχολικού βιβλίου:

Άσκηση 56

Άσκηση 57

Άσκηση 58

Άσκηση 59