Μάθημα : Γ Τάξη (Τεχνικός ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ & ΑΡΧ. ΤΟΠΙΟΥ ) - ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΓΕΩΡΓΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

6.1 Αρχές γεωργικών λογαριασμών – Η λογιστική χρήση

                    Η οργανωμένη και συστηματική διαδικασία παρακολούθησης, καταγραφής, επεξεργασίας και ανάλυσης των γεωργικών αυτών λογαριασμών είναι γνωστή ως «γεωργική λογιστική».

Η λογιστική χρήση μιας επιχείρησης: είναι το χρονικό διάστημα μεταξύ δυο χρονικών στιγμών, η πρώτη χαρακτηρίζεται ως έναρξη και η δεύτερη ως λήξη, που απέχουν μια παραγωγική περίοδο ή ένα ημερολογιακό έτος. Σε αυτές τις χρονικές στιγμές έχει γίνει η αποτίμηση των περιουσιακών και τεχνικοοικονομικών στοιχείων της επιχείρησης.

6.2 Τα περιουσιακά στοιχεία της επιχείρησης και η αποτίμησή τους

Η απογραφή των διαθέσιμων περιουσιακών στοιχείων της επιχείρησης: είναι η οργανωμένη και συστηματική ταξινόμηση των στοιχείων σε ομοειδείς κατηγορίες, η καταμέτρησή τους σε φυσικές μονάδες, όπως αριθμό, έκταση σε στρέμματα, ποσότητα σε κιλά, όγκο σε λίτρα κλπ και την αποτίμηση της αξίας τους σε ευρώ.

Ενεργητικό μιας επιχείρησης είναι το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων της γεωργικής επιχείρησης που βρίσκονται στην κατοχή της, ανεξάρτητα από την προέλευσή τους ή τον τρόπο απόκτησής τους.

Ενεργητικό = Καθαρή Περιουσία + Υποχρεώσεις

             Tο ενεργητικό χρηματοδοτείται από τα ίδια κεφάλαια της γεωργικής επι-χείρησης, που επενδύονται στην επιχειρηματική προσπάθεια, και από το ξένο κεφάλαιο (υποχρεώσεις), που προέρχεται από τρίτους.
              Η καθαρή περιουσία δείχνει την οικονομική επιφάνεια της γεωργικής επιχείρησης και συνιστά κριτήριο για την προσέλκυση ξένου κεφαλαίου, μέσω πιστώσεων, δανεισμού κτλ. Στην ουσία είναι τα ίδια κεφάλαια της επιχείρησης, τα οποία αποτελούνται από τα κεφάλαια των μετόχων (μετοχικά κεφάλαια) και το αποθεματικό, δηλαδή το μέρος των κερδών που επενδύεται στην επιχείρηση.

6.2.2 Αποτίμηση περιουσιακών στοιχείων της επιχείρησης

Γεωργική εκτιμητική: είναι η αποτίμηση της αξίας των περιουσιακών στοιχείων των γεωργικών επιχειρήσεων.

Βασικές δυσχέρειες της γεωργικής εκτιμητικής, στον προσδιορισμό της πλήρους και αληθινής αξίας των περιουσιακών στοιχείων μιας γεωργικής επιχείρησης, είναι η έλλειψη αυστηρά αντικειμενικών κριτηρίων, η υποκειμενική στάση του κάθε εκτιμητή, η αστάθεια του εξωτερικού οικονομικού περιβάλλοντος της επιχείρησης και η ύπαρξη μεθόδων εκτίμησης που δεν είναι καθολικής αποδοχής.

Από τις συνήθως χρησιμοποιούμενες μεθόδους εκτίμησης των περιουσιακών στοιχείων μιας γεωργικής επιχείρησης οι επικρατέστερες είναι:
1. η μέθοδος του κόστους κατασκευής ή αντικατάστασης,
2. η μέθοδος της τρέχουσας τιμής αγοράς και πώλησης και
3. η μέθοδος της κεφαλαιοποίησης της προσόδου.

6.3 Μέθοδοι γεωργικής λογιστικής – απλογραφική, διπλογραφική και βελτιωμένη απλογραφική

1. Η απλογραφική μέθοδος: Είναι ατελής μορφή τήρησης λογιστικών στοιχείων, γιατί, με την εφαρμογή της, δεν παρακολουθούνται οι μεταβολές των επιμέρους περιουσιακών στοιχείων της επιχείρησης ούτε και η κίνηση των περισσότερων λογαριασμών, με εξαίρεση το ταμείο και τη χρέωση -πίστωση τρίτων.

2. Η διπλογραφική μέθοδος: Η διπλογραφική μέθοδος ονομάζεται και «διπλογραφία» ή «διγραφική», γιατί σε κάθε συναλλαγή ενεργοποιούνται δύο τουλάχιστον λογαριασμοί, με ισόποσες ταυτόχρονες εγγραφές, μία ως χρέωση και μία ως πίστωση «αυτός που λαμβάνει χρεώνεται και αυτός που δίνει πιστώνεται».

3. Η βελτιωμένη απλογραφική μέθοδος: στηρίζεται στη μέθοδο της απλογραφίας, από άποψη περιεχομένου, αλλά παρουσιάζεται βελτιωμένη, αφού, εκτός από την εικόνα των συνολικών εσόδων της επιχείρησης, δίνει και μια εικόνα των εσόδων για κάθε κλάδο της. Έτσι, μπορεί να θεωρηθεί ότι μεθοδολογικά βρίσκεται μεταξύ απλογραφίας και διπλογραφίας.

6.4 Τα λογιστικά βιβλία

Στη διπλογραφία, που εφαρμόζεται στις οργανωμένες επιχειρήσεις, χρησιμοποιείται σειρά βιβλίων, κύριων και βοηθητικών.
Βασικά και κύρια είναι:
1. το Βιβλίο Απογραφής,
2. το Ημερολόγιο,
3. το Καθολικό,
4. το Βιβλίο Αποθήκης και το Βιβλίο Ταμείου,
Βοηθητικά βιβλία:
1. το γραμμάτιο είσπραξης,
2. το ένταλμα πληρωμής κτλ.

6.5 Ο ισολογισμός και η ανάλυσή του

Ο ισολογισμός είναι στιγμιαία «ακτινογραφία» της οικονομικής κατάστασης της επιχείρησης, αφού σ’ αυτόν εμφανίζονται τα περιουσιακά της στοιχεία, σε είδος και χρηματική αξία, καθώς και οι πηγές χρηματοδότησής της σε ορισμένη χρονική στιγμή.
Από τα παραπάνω προκύπτει ότι ο ισολογισμός μοιάζει με την απογραφή, αφού περιλαμβάνει τα ίδια στοιχεία περιουσίας της επιχείρησης. Η διαφορά έγκειται στο ότι ο ισολογισμός έχει συνοπτική μορφή και οι καταχωρήσεις αφορούν κατηγορία περιουσιακών στοιχείων και αξία, ενώ η απογραφή είναι λεπτομερέστερη καταγραφή των αξιών της επιχείρησης και περιλαμβάνει αναλυτική αναφορά τους, όχι μόνο κατά κατηγορία και αξία αλλά και κατά ποσότητα και ποιότητα.

Η διαχρονική σύγκριση ισολογισμών της επιχείρησης δείχνει τη συνολική ανοδική ή καθοδική πορεία της. Ακόμη, από τη σύγκριση ισολογισμών παρόμοιων επιχειρήσεων, μπορεί να προκόψουν χρήσιμα συμπεράσματα για τις μελλοντικές προοπτικές της επιχείρησης, όπως και τα σημεία του χρηματοοικονομικού δυναμισμού ή της αδυναμίας της.

Καθαρή Περιουσία = Ενεργητικό – Υποχρεώσεις

Ο ισολογισμός μπορεί να διακριθεί σε θετικό, ουδέτερο και αρνητικό, με βάση τη σχέση ενεργητικού - παθητικού.
• Θετικός Ισολογισμός: το ενεργητικό είναι μεγαλύτερο των υποχρεώσεων (η επιχείρηση είναι αξιόχρεη) και η θετική διαφορά είναι η καθαρή περιουσία της επιχείρησης, δηλαδή τα ίδια κεφάλαια της επιχείρησης.

• Ουδέτερος Ισολογισμός: το ενεργητικό καλύπτει απλώς τις υποχρεώσεις της γεωργικής επιχείρησης σε τρίτους, με αποτέλεσμα το ύψος της καθαρής περιουσίας και των ιδίων κεφαλαίων να είναι μηδενικό.

• Αρνητικός Ισολογισμός: οι υποχρεώσεις της γεωργικής επιχείρησης σε τρίτους είναι μεγαλύτερες από το ενεργητικό της επιχείρησης (η επιχείρηση είναι αναξιόχρεη), επομένως η καθαρή περιουσία, και συνεπώς τα ίδια κεφάλαια, έχουν αρνητική τιμή.

Με βάση το χρόνο σύνταξης του ισολογισμού και τον επιδιωκόμενο σκοπό, ο ισολογισμός μπορεί να διακριθεί σε αρχικό και ετήσιο.

6.6 Αποτελέσματα χρήσης

Τα αποτελέσματα χρήσης αναφέρονται στο μικτό κέρδος (πωλήσεις μείον το μεταβλητό κόστος των προϊόντων που παρήχθησαν και πουλήθηκαν, άρα δεν αποθεματοποιήθηκαν) και στα καθαρά κέρδη (ή τις ζημιές) της γεωργικής επιχείρησης (μικτό κέρδος μείον γενικές δαπάνες διοίκησης, όπως δαπάνες για διοικητικό προσωπικό, δηλαδή υπαλλήλους λογιστηρίου, φύλακες, συντηρητές κτλ., μείον αμοιβές εταίρων και μείον αποσβέσεις) για συγκεκριμένο οικονομικό έτος (λογιστική χρήση).