ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Γ’ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ    ΕΥΡΙΠΙΔΗ ΕΛΕΝΗ

1^η Σκηνή Γ ΄Επεισοδίου  [στίχοι 1286-1304]

ΝΟΗΜΑ

      Ο Θεοκλύμενος εμφανίζεται στη σκηνή και, αφού αυτοπαρουσιαστεί, φανερώνει τη σύγχυσή. Αναρωτιέται για τον Έλληνα επισκέπτη, θέλει να τον τιμωρήσει, φοβάται μήπως έχασε την Ελένη, και ζητά να την ψάξουν.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:

1. Να συναγάγετε από την παρουσία του Θεοκλύμενου ορισμένα στοιχεία σχετικά με το ήθος του νέου προσώπου:

        Η είσοδος του Θεοκλύμενου στη σκηνή είναι εντυπωσιακή, είναι ντυμένος μεγαλόπρεπα, συνοδεύεται από δούλους που έχουν μαζί τους τα σύνεργα του κυνηγιού. Η φανταχτερή του όμως εμφάνιση έρχεται σε αντίθεση με την ψυχική και διανοητική του φτώχεια. Παρουσιάζεται ευσεβής, αφού μπαίνοντας χαιρετά το μνήμα του πατέρα του, καλός ηγέτης, αφού θεωρεί τον εαυτό του υπεύθυνο για την ελλιπή φύλαξη της χώρας, δεσποτικός, αυταρχικός, από τον τρόπο που αντιμετωπίζει τους φρουρούς( τους κατηγορεί για έλλειψη καθήκοντος) και τους δούλους του,  δραστήριος, αποφασιστικός, αφού πολύ γρήγορα παίρνει αποφάσεις. Το αδύνατο σημείο του είναι το πάθος του για την Ελένη και η ευσέβειά του. Γίνεται έμαιο του έρωτά της, δεν ξέρει τι σχεδιάζεται πίσω από την πλάτη του κι αυτό τον κάνει τραγικό πρόσωπο.

2. Να επισημάνετε τα στοιχεία όψης:

α. μπαίνοντας ο Θεοκλύμενος αυτοπαρουσιάζεται ( 1288)

β. χαιρετά το μνήμα του πατέρα του ( 1286-87)

γ. φανερώνει τον τόπο όπου βρίσκεται :’’στο ξέπορτο μπροστά’’ ( 1289-90)

δ. έρχεται από κυνήγι, αφού ζητά από τους δούλους του να πάρουν τους σκύλους και τις παγίδες μέσα στο παλάτι (1291-92)

ε. ζητά να βγάλουν τις αμπάρες και να ανοίξουν οι δούλοι τους στάβλους, να φέρουν τα άρματα για να κυνηγήσει την Ελένη ( 1301-04)

• Ιδεολογικά στοιχεία :

1. Αντίθεση ανάμεσα σε φαινομενικότητα και πραγματικότητα [ «είναι» - «φαίνεσθαι» ] με αφορμή την προσωπικότητα του Θεοκλύμενου [ φαινομενικά ευσεβής # άδικος, εφόσον είναι αποφασισμένος να κρατήσει την Ελένη με κάθε μέσο /  εντυπωσιακή ένδυση Θεοκλύμενου # ψυχική και διανοητική του ένδεια].
2. Αντίθεση Ελλήνων – βαρβάρων:
   • σε πολιτική: οικονομικός ανταγωνισμός → εχθρότητα → δημιουργία μύθων για ανωτερότητα.
   • σε πολιτισμό [διαφορές σε νοοτροπία, τέχνη, θρησκεία] : (α) Μενέλαος: μη χρήση βίας στο στρατό του # Θεοκλύμενος:αυταρχικός στους ακόλουθούς του ,(β) δούλος Μενέλαου= εσωτερικά ελεύθερος # δούλοι Θεοκλύμενου=απόλυτα υποταγμένοι.

• Παρουσία Θεοκλύμενου :

1. Εμφάνιση χωρίς προειδοποίηση[δραματική ένταση].
2. Σκηνική παρουσία : πολυτελή ρούχα και μεγάλη ακολουθία[δραματική ένταση]
3. Αποφασιστικότητα να κρατήσει την Ελένη[πρόκληση φόβου και αγωνίας στους θεατές].
4. Απόλυτος έλεγχος σε κρατικό μηχανισμό [ πρόκληση φόβου και αγωνίας στους θεατές].

• Προσωπικότητα Θεοκλύμενου :αντιθετική:φαινομενική ευσέβεια[προς Πρωτέα και ταφικά έθιμα] # αδικία[απόφασή του να κρατήσει την Ελένη με οποιονδήποτε τρόπο], ρηχή και απλοϊκή σκέψη, απόλυτος μονάρχης[αυταρχικός, αποφασιστικός, μεγαλόπρεπος].
• Συναισθήματα Θεοκλύμενου : οργισμένος, αναστατωμένος [προκαλεί αντιπάθεια και φόβο].