Μάθημα : Νεοελληνική Γλώσσα και Γραμματεία - Γλωσσική Διδασκαλία (Α Γυμνασίου)

ΓΛΩΣΣΑΡΙ

Α. ΓΛΩΣΣΙΚOI OΡOI

  • ανισοσύλλαβα ονόματα Oνόματα των οποίων ορισμένοι τύποι εμφανίζουν κατά την κλίση τους μια συλλαβή παραπάνω
  • δικατάληκτα ονόματα Oνόματα που κατά την κλίση τους εμφανίζουν δύο διαφορετικές καταλήξεις
  • δραματοποίηση H αναπαράσταση ενός γεγονότος, μιας κατάστασης κτλ. στην τάξη και η υπόδυση των αντίστοιχων ρόλων από μαθητές και διδάσκοντα
    n επιθήματα Παραγωγικά στοιχεία της γλώσσας που προστίθενται (ακολουθούν) στο θέμα μιας λέξης, σχηματίζοντας μια νέα παράγωγη λέξη
  • ισοσύλλαβα ονόματα Oνόματα των οποίων όλοι οι τύποι διατηρούν, όταν κλίνονται, τον ίδιο αριθμό συλλαβών
  • παραγωγή Ένας από τους βασικούς τρόπους σχηματισμού νέων λέξεων που βασίζεται στην προσθήκη επιθημάτων στο θέμα
  • περίσταση επικοινωνίας Tο σύνολο των εξωκειμενικών στοιχείων της περίστασης όπου παράγεται και χρησιμοποιείται ένα κείμενο, τα οποία λειτουργούν περιοριστικά για το κείμενο, αφού καθορίζουν το είδος, το θέμα, τα νοήματα και τις σημασίες του κειμένου, καθώς και την έκταση και το ύφος του
  • προθήματα Στοιχεία της γλώσσας που μπαίνουν μπροστά από το θέμα μιας λέξης, σχηματίζοντας μια νέα σύνθετη λέξη. Mαζί με τα επιθήματα ονομάζονται προσφύματα
  • σύνθεση Bασικός τρόπος σχηματισμού νέων λέξεων με συνδυασμό άλλων
  • τρικατάληκτα ονόματα Oνόματα τα οποία, όταν κλίνονται, εμφανίζουν τρεις διαφορετικές καταλήξεις σε κάθε αριθμό.
  • υποκοριστικά Oνόματα που παράγονται με τη χρήση επιθημάτων τα οποία δηλώνουν ποσοτική ή συναισθηματική σμίκρυνση

 

Β. ΞΕΝΙΚOI OΡOI

  • άλμπουμ 1. βιβλίο με χοντρό εξώφυλλο, λευκά φύλλα ή θήκες για τη συλλογή και ταξινόμηση φωτογραφιών, γραμματοσήμων, αυτογράφων 2. πολυτελής έκδοση όπου ανθολογούνται έργα τέχνης, τραγούδια ή στίχοι
  • κόμικ(ς) σειρά από ασπρόμαυρα ή έγχρωμα σχέδια που αφηγούνται ποικίλου περιεχομένου ιστορίες και δημοσιεύονται είτε σε συνέχειες σε εφημερίδες και περιοδικά είτε σε αυτοτελείς εκδόσεις
  • λεζάντα το σύντομο επεξηγηματικό κείμενο, που συνοδεύει εικόνα, σκίτσο, σχέδιο ή φωτογραφία
  • πορτρέτο 1. προσωπογραφία 2. οτιδήποτε λειτουργεί ως παρουσίαση προσώπου ή πράγματος, σκιαγράφηση των βασικών του χαρακτηριστικών
  • πόστερ η αφίσα, κυρίως αυτή που προορίζεται να διακοσμεί τοίχους δωματίου
  • σερφάρισμα γρήγορη περιδιάβαση στο διαδίκτυο, στον κυβερνοχώρο, αναζητώντας πληροφορίες, μηνύματα, εικόνες κτλ.
  • σκίτσο 1. πρόχειρο σχέδιο προσώπου ή πράγματος στις πολύ βασικές του γραμμές 2. σχέδιο με γελοιογραφικό ή άλλο περιεχόμενο, που δημοσιεύεται σε εφημερίδες ή περιοδικά ως σχόλιο της επικαιρότητας.