Μάθημα : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ (Α2 & Α3)

«Ο παππούς και το εγγονάκι» έχει ορισμένα χαρακτηριστικά λαϊκού παραμυθιού:

α. Δε δηλώνεται ο τόπος και ο χρόνος.

β. Επικρατεί ένας γρήγορος ρυθμός, χωρίς λεπτομέρειες.

γ. Δίνονται απλά και με συντομία μόνο τα βασικά γεγονότα.

δ. Απλή γλώσσα και λιτότητα εκφραστικών μέσων.

ε. Διδακτικό μήνυμα προς τους αναγνώστες.

Χαρακτηρισμοί προσώπων

Παππούς:

• ανήμπορος γέροντας
• αντιμετωπίζεται σαν βάρος από την οικογένεια
• πληγωμένη αξιοπρέπεια
• αισθάνεται άχρηστος
• νιώθει θλίψη
• δεν αντιδρά γιατί αισθάνεται αδυναμία και εξάρτηση από την οικογένεια

γιος-νύφη:

• φέρονται εξαιρετικά σκληρά και απαξιωτικά στον παππού
• τον αποκλείουν από την κοινωνική ζωή της οικογένειας
• δε σκέφτονται το μέλλον και τη δική τους θέση σ’ αυτό

Μίσα:

• άδολη και αθέλητη κριτική, διδάσκει ηθική και τρόπους συμπεριφοράς στους μεγάλους
• οδηγεί στην αλλαγή-βελτίωση των συνθηκών ζωής του παππού
• συνειδητοποίηση του λάθους από μέρους των γονέων του

Αφηγητής

• Ετεροδιηγητικός, ουδέτερος, δεν ταυτίζεται με κανένα από τα πρόσωπα της ιστορίας.

Αφηγηματικοί τρόποι

• περιγραφή
• αφήγηση
• διάλογος
• πλάγιος λόγος

Γλώσσα

• Απλή, με χρήση κυρίως ρημάτων:
• παρατατικού χρόνου για να δηλωθεί η διάρκεια ή η επανάληψη,
• αορίστου για μη επαναλαμβανόμενες ενέργειες,
• ενεστώτα στο διάλογο για να δώσει ζωντάνια και παραστατικότητα στα λόγια των προσώπων

Ύφος

• Απλό, λιτό, πυκνό.

Εκφραστικά μέσα

• Αντιθέσεις
• Εικόνες (οπτικές, ακουστικές)
• Ασύνδετο σχήμα
• Στοιχεία παραμυθιού