Μάθημα : Ιστορία Κατεύθυνσης Γ' Λυκείου

Γ. Η αποκατάσταση των προσφύγων κατά την περίοδο της μοναρχίας του Όθωνα (1833–1862)

1. Η πρόνοια για τους πρόσφυγες κατά την Οθωνική περίοδο

Τι αλλάζει μετά την Επανάσταση

Στα χρόνια της Επανάστασης η φροντίδα για τους πρόσφυγες ήταν κυρίως προσωρινή και συχνά στηριζόταν στη συμπαράσταση των τοπικών κοινοτήτων.
Από το 1833 και μετά, το ελληνικό κράτος λειτουργεί πλέον ως οργανωμένο κράτος: παίρνονται αποφάσεις με διατάγματα και σχεδιάζεται πιο συγκεκριμένα το ζήτημα της μόνιμης εγκατάστασης (πού θα κατοικήσουν οι πρόσφυγες, πώς θα οργανωθούν οι συνοικισμοί).

Πρόθεση του Οθωνικού κράτους

• Το κράτος αντιμετώπισε πιο σοβαρά την αποκατάσταση των προσφύγων.

• Προβλέφθηκε η ίδρυση νέων προσφυγικών συνοικισμών.

Στόχοι της πολιτικής

1. Ενίσχυση της εθνικής συνοχής
   Η οργανωμένη εγκατάσταση των προσφύγων βοηθά το κράτος να λειτουργήσει με μεγαλύτερη ενότητα και σταθερότητα.

2. Αξιοποίηση του προσφυγικού στοιχείου στην κρατική διοίκηση
   Πολλοί πρόσφυγες (ιδίως από Μικρά Ασία και Κωνσταντινούπολη) ήταν μορφωμένοι και μπορούσαν να στελεχώσουν ανάγκες της κρατικής διοίκησης (κρατικός μηχανισμός).

Λεξιλόγιο: «προσβλέπω» = υπολογίζω/στηρίζομαι σε κάτι, το θεωρώ σημαντικό “κεφάλαιο” για έναν σκοπό.

Αποκατάσταση συγκεκριμένων ομάδων (εξεταστικά χρήσιμα παραδείγματα)

α. Χίοι

• 1835: παραχωρείται στους Χίους ο δεξιός τομέας της σχεδιαζόμενης πόλης του Πειραιά.

β. Ψαριανοί

• 1836: η κυβέρνηση ανταποκρίνεται στο αίτημά τους για αποκατάσταση.

• Προηγούμενη προσπάθεια για συνοικισμό στην Ερέτρια δεν προχώρησε όπως αναμενόταν, λόγω διαφωνιών (για τη θέση και για τη διανομή των οικοπέδων).

• Νέα κρατική παρέμβαση:

  • δίνεται για οικοδόμηση όλη η παραθαλάσσια περιοχή της Ερέτριας

  • δίνεται δικαίωμα στον Δήμο Ψαριανών να διαχειριστεί ελεύθερα την εθνική γη του συνοικισμού

Σημείο προσοχής στην ορολογία: εδώ μιλάμε για Οθωνικό κράτος / Οθωνικές κυβερνήσεις (Όθωνας), όχι για Οθωμανικό.

Οι Μακεδόνες πρόσφυγες κατά την Οθωνική περίοδο ίδρυσαν συνοικισμό στην Ερέτρια. Σ/Λ