Μάθημα : Ιστορία Κατεύθυνσης Γ' Λυκείου

Η παρακμή των «ξενικών» κομμάτων στη συνταγματική μοναρχία (1844–1864)

Γενική αιτία παρακμής
Παρότι τα κόμματα θα μπορούσαν να αναπτυχθούν μέσα στο νέο συνταγματικό καθεστώς, έδειξαν συμπτώματα στασιμότητας και δεν ανταποκρίθηκαν στις νέες ανάγκες της κοινωνίας και της πολιτικής ζωής. Αυτό οδήγησε σε σταδιακή παρακμή.

1) Ρωσικό κόμμα (1844–1864)

• Στην περίοδο μεταξύ των δύο Συνταγμάτων (1844–1864) ουσιαστικά ικανοποιήθηκαν τα αιτήματα που συνδέονταν με την Ορθόδοξη Εκκλησία.

• Οι παλαιοί φόβοι («κίνδυνος για την Ορθοδοξία») δεν είχαν πια βάση:

  • λύθηκαν μεγάλα εκκλησιαστικά ζητήματα

  • οι πολιτικοί πρέσβευαν/στήριζαν το ορθόδοξο δόγμα

• Άρα το ρωσικό κόμμα έχασε λόγο ύπαρξης, αφού δεν είχε πλέον επίκαιρα “σημαία-θέματα”.

• Στον Κριμαϊκό πόλεμο είχε προσωρινά κέρδη, αλλά η ήττα της Ρωσίας συνέβαλε στην αποδυνάμωσή του και στην σταδιακή εξαφάνισή του από την πολιτική σκηνή.

2) Γαλλικό κόμμα – Ιωάννης Κωλέττης

Βασικά χαρακτηριστικά πολιτικής πρακτικής

• Επιδίωξε κυβερνητική πολιτική που ενίσχυε τον ρόλο του βασιλιά και υπονόμευε τον κοινοβουλευτισμό.

• Χρησιμοποίησε βία και νοθεία για να τρομοκρατήσει/καθοδηγήσει τις εκλογές.

• Το 1846–1847 κατείχε 5 από τα 7 υπουργεία, όμως δεν παρουσιαζόταν σχεδόν στο κοινοβούλιο, με αποτέλεσμα να καθίσταται αδύνατος ο έλεγχος της εκτελεστικής εξουσίας (μορφή «κοινοβουλευτικής δικτατορίας»).

• Μετά τον θάνατο του Κωλέττη (1847) το κόμμα πέρασε σε φάση παρακμής, ενώ επιδεινώθηκε η κατάσταση λόγω διαμάχης για τη διαδοχή.

3) Αγγλικό κόμμα

Η Μεγάλη Βρετανία σώζει από σίγουρη ήττα την Οθωμανική αυτοκρατορία.
(Το κόμμα παρακμάζει το 1855 παραιτείται από πρωθυπουργός ο Μαυροκορδάτος)

4) Η τακτική του Όθωνα απέναντι στα κόμματα

• Ο βασιλιάς προσπάθησε να ενισχύσει κυβερνητικούς υποψηφίους στις εκλογές.

• Αυτό οδήγησε τα κόμματα της αντιπολίτευσης σε διαρκή σύγκρουση με την αυλή, σε μια περίοδο που οι διαφωνίες τους είχαν ήδη αμβλυνθεί.

4) Κριμαϊκός πόλεμος (1853–1856) και Υπόθεση Πατσίφικο αποδυνάμωση των «ξενικών»

• Αγγλικό και Γαλλικό κόμμα: έχασαν την εμπιστοσύνη των οπαδών τους μετά τη βίαιη συμπεριφορά Αγγλίας και Γαλλίας απέναντι στην Ελλάδα και τον ναυτικό αποκλεισμό (1854).

• Είχε προηγηθεί η Υπόθεση Πατσίφικο (1849), που δυσχέρανε τις σχέσεις.

• Ρωσικό κόμμα: η ήττα της Ρωσίας στον Κριμαϊκό πόλεμο επιτάχυνε την πολιτική αποδυνάμωση του κόμματος.

• Βίντεο Κριμαϊκός πόλεμος
  Υπόθεση Πατσίφικο
  
  Πανελλάδικές Σεπτέμβριος 2022