Μάθημα : Ευριπίδη "Ελένη" (Δραματική Ποίηση Γ' Γυμνασίου)

Β΄ Επεισόδιο, 4η σκηνή, στ. 987–1045

Η ικεσία και τα επιχειρήματα της Ελένης

Όταν η Θεονόη δείχνει ότι θα ενημερώσει τον Θεοκλύμενο, η Ελένη καταφεύγει στην ικεσία. Γονατίζει μπροστά της και προσπαθεί να εξασφαλίσει τη σιωπή της. Επιλέγει αυτό το μέσο, επειδή θεωρεί ότι μπροστά σε μάντισσα και φορέα του θείου η ικεσία έχει το μεγαλύτερο ηθικό βάρος.

Τα επιχειρήματα της Ελένης κινούνται σε δύο επίπεδα.

Α. Επίκληση στο συναίσθημα

Η Ελένη θυμίζει:

• τη δυστυχία της,

• την άδικη κακή φήμη της,

• το ότι όλοι τη μισούν χωρίς να φταίει,

• το ότι η κόρη της έμεινε ανύπαντρη εξαιτίας αυτής της φήμης,

• και τη νέα συμφορά που θα σημάνει η απώλεια του Μενελάου τη στιγμή που μόλις τον ξαναβρήκε.

Β. Επίκληση στη λογική και στο ήθος της Θεονόης

Η Ελένη προβάλλει έναν ολόκληρο κώδικα ηθικής:

• ο άνθρωπος πρέπει να μένει πιστός στις αξίες του,

• δεν πρέπει να κρατά με τη βία κάτι που δεν του ανήκει,

• οφείλει να επιστρέφει ό,τι του έχουν εμπιστευθεί,

• πρέπει να σέβεται τους θεούς και το δίκαιο,

• και να αποδεικνύεται αντάξιος των ενάρετων προγόνων του.
  Γι’ αυτό επικαλείται τον Πρωτέα, τον Ερμή και κυρίως την ευσέβεια της ίδιας της Θεονόης.

Η Ελένη αποκαλύπτεται εδώ:

• πιστή σύζυγος,

• έξυπνη και ρητορικά ικανή,

• πρόθυμη να ταπεινωθεί για να σώσει τον άντρα της,

• αλλά και βαθιά προσηλωμένη στην τιμή της.

Άσκηση για eClass
Να χωρίσω τα επιχειρήματα της Ελένης σε τρεις κατηγορίες:

1. λογική, 2. συναίσθημα, 3. επίκληση στο ήθος της Θεονόης.