Μάθημα : Ευριπίδη "Ελένη" (Δραματική Ποίηση Γ' Γυμνασίου)

Β΄ Επεισόδιο, 4η σκηνή, στ. 942–986

Η εμφάνιση της Θεονόης

Η σκηνή αρχίζει με απότομη ένταση. Η Ελένη αντιλαμβάνεται από τον θόρυβο ότι πλησιάζει η Θεονόη και πανικοβάλλεται για τη ζωή του Μενελάου. Η είσοδος της μάντισσας δεν είναι ουδέτερη: προπορεύονται θεραπαινίδες, η μία με δάδα που εξαγνίζει το έδαφος και η άλλη με θυμιατήρι που καθαίρει τον αέρα. Έτσι δημιουργείται ατμόσφαιρα ιερότητας, δέους και φόβου.

Η Θεονόη εμφανίζεται:

• μεγαλοπρεπής και απόμακρη,

• με επίγνωση της μαντικής της δύναμης,

• ως πρόσωπο από το οποίο εξαρτάται πλέον η τύχη του ζευγαριού.

Στον λόγο της:

• αποκαλύπτει ότι γνωρίζει την παρουσία του Μενελάου,

• προαναγγέλλει σύναξη των θεών για την τύχη του ζευγαριού,

• φανερώνει ότι η Ήρα κλίνει προς τη σωτηρία τους, ενώ η Αφροδίτη εναντιώνεται,

• και κάνει σαφές ότι η τελική έκβαση περνά από τη δική της απόφαση.

Εδώ προβάλλονται ήδη οι βασικοί άξονες της σκηνής:

• φαίνεσθαι – είναι,

• θεοί – άνθρωπος,

• γνώση – αβεβαιότητα,

• δίκαιο – συμφέρον.
  Η Θεονόη δεν είναι απλώς ένα νέο πρόσωπο. Είναι ο ρυθμιστής της δράσης.

Άσκηση 
Να εξηγήσω πώς η είσοδος της Θεονόης δημιουργεί σκηνή δέους και να εντοπίσω τρία σκηνοθετικά στοιχεία που υπηρετούν αυτή την εντύπωση.