Μάθημα : Γλώσσα Γ Γυμνασίου

Εισαγωγικά κείμενα 1–4 (άξονας: γλώσσα = ταυτότητα, δύναμη, έλεγχος, επικοινωνία)

Στόχοι

• Να κατανοήσουμε τι χάνεται όταν χάνεται μια γλώσσα (όχι μόνο λέξεις).

• Να δούμε τη γλώσσα ως δύναμη (επιβολή, κύρος, χειραγώγηση).

• Να παρατηρήσουμε πώς η γλώσσα λειτουργεί σε διαφορετικά κειμενικά είδη (άρθρο, αφήγηση/απόσπασμα, διαφημιστικό).

Κείμενο 1 «Γλώσσες που χάνονται» (σελ. 30)

• Κεντρική ιδέα: ο “θάνατος” μιας γλώσσας συνδέεται με διάσπαση/διακοπή επικοινωνίας και με απώλεια τρόπου σκέψης/πολιτισμού.

• Σημείο-κλειδί: η απώλεια δεν είναι μόνο λεξιλόγιο∙ είναι «κοσμοαντίληψη» και πολιτισμικό αποτύπωμα.

• Ενδεικτική ερώτηση κατανόησης: Τι εννοεί «αληθινή απώλεια» όταν χάνεται μια γλώσσα;

Κείμενο 2 «Η δύναμη της γλώσσας» (σελ. 31)

• Κεντρική ιδέα: η γλώσσα λειτουργεί ως “όπλο” (διαμορφώνει σχέσεις, κύρος, επιρροή).

• Εστίαση: ύφος/τόνος και “φωνή” του πομπού (πώς επηρεάζει τον αναγνώστη).

Κείμενο 3 «Ο εφιάλτης της Νέας Ομιλίας» (σελ. 31)

• Κεντρική ιδέα: ο περιορισμός του λεξιλογίου οδηγεί σε περιορισμό σκέψης.

• Ενδεικτική ερώτηση κατανόησης: Ποιος μπορεί να είναι ο σκοπός όσων “επινοούν” μια τέτοια γλώσσα;

Κείμενο 4 (Διαφημιστικό/φυλλάδιο) (σελ. 32)

• Παρατήρηση: συνύπαρξη ελληνικών και ξένων λέξεων (δάνεια) → στόχος επικοινωνίας/αγοράς.

• Ενδεικτική δραστηριότητα: Εντοπίζω ξένες λέξεις, προτείνω ελληνικά ισοδύναμα, εξηγώ γιατί επιλέχθηκαν.

Μικρή άσκηση (για το τετράδιο)

1. Για κάθε κείμενο 1–4 γράψε: Είδος κειμένου – Σκοπός – 1 βασικό μήνυμα.

2. Ποιο από τα 1–3 δείχνει περισσότερο τη γλώσσα ως μέσο ελευθερίας και ποιο ως μέσο ελέγχου; (αιτιολόγηση 3–4 σειρών)