Μάθημα : Γλώσσα Γ Γυμνασίου

 — ΠΑΡΑΤΑΚΤΙΚΗ & ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΣΥΝΔΕΣΗ

1) Πότε λέμε ότι “οι προτάσεις συνδέονται”

• Όταν οι προτάσεις σχετίζονται ως προς το νόημα και το δείχνουμε είτε:

  • με συνδετικές λέξεις/συνδέσμους,

  • είτε με στίξη/ρυθμό/παύσεις (ιδίως στον προφορικό λόγο).

2) Ασύνδετο σχήμα

• Προτάσεις η μία δίπλα στην άλλη χωρίς σύνδεσμο.

• Συνήθεις επιδράσεις: ταχύτητα, ένταση, κοφτός τόνος, “συρραφή” εικόνων/νοημάτων.

3) Παρατακτική σύνδεση (βασική ιδέα)

• Συνδέω ισότιμες προτάσεις (κύρια με κύρια).

• Συνήθεις δείκτες: σύνδεσμοι που δηλώνουν πρόσθεση/αντίθεση/επιλογή κ.λπ.

• Τι κοιτάζω: αν κάθε πρόταση “στέκεται” μόνη της ως κύρια.

4) Υποτακτική σύνδεση (βασική ιδέα)

• Μία πρόταση εξαρτάται από άλλη (κύρια + δευτερεύουσα).

• Δείκτες: υποτακτικοί σύνδεσμοι/αναφορικές λέξεις (π.χ. χρόνος, αιτία, σκοπός, αποτέλεσμα κ.ά.).

• Τι κοιτάζω: ποια είναι η κύρια και ποια “μπαίνει μέσα” ή “στηρίζεται” πάνω της.

5) Διαρθρωτικές/συνδετικές λέξεις για συνοχή (σε επίπεδο προτάσεων και παραγράφων)

• Πρόσθεση (προσθέτω ιδέα)

• Αντίθεση (αντιπαραθέτω)

• Αιτία – αποτέλεσμα (αιτιολογώ/συμπεραίνω)

• Παράδειγμα/διευκρίνιση

• Χρονική ακολουθία

• Έμφαση / σύνοψη / κατακλείδα

6) Προφορικός λόγος: πώς “δένονται” οι προτάσεις

• Δεν βασίζεται μόνο σε συνδέσμους: παίζουν ρόλο

  • παύσεις, τόνος φωνής, ρυθμός,

  • μικρές προφορικές “γέφυρες” (π.χ. εκφράσεις που εισάγουν/συνεχίζουν σκέψη).