Βασική ιδέα της ενότητας
Η Αναγέννηση ήταν ένα μεγάλο πνευματικό και καλλιτεχνικό κίνημα που εμφανίστηκε στην Ευρώπη κατά τον 15ο και 16ο αιώνα. Στο κέντρο του ενδιαφέροντος βρέθηκε ο άνθρωπος, η γνώση, η ομορφιά και η επιστροφή στα πρότυπα της αρχαιότητας. Ο Ανθρωπισμός αποτέλεσε το πνευματικό ρεύμα που στήριξε αυτή τη νέα εποχή.
Θεωρία
Κατά τον 15ο και 16ο αιώνα εμφανίστηκε στην Ευρώπη η Αναγέννηση, ένα σημαντικό καλλιτεχνικό και πνευματικό κίνημα. Κύριο χαρακτηριστικό της ήταν η αναβίωση των αξιών της κλασικής αρχαιότητας και η προσπάθεια οικοδόμησης ενός νέου τρόπου σκέψης.
Η Αναγέννηση γεννήθηκε κυρίως στην Ιταλία, σε πόλεις όπως:
- η Φλωρεντία,
- η Ρώμη,
- η Βενετία,
- το Μιλάνο.
Στην ανάπτυξή της βοήθησαν:
- η άνοδος των πόλεων,
- η ανάπτυξη του εμπορίου,
- η ενίσχυση της αστικής τάξης,
- η επαφή με τα έργα της αρχαιότητας,
- η μεταφορά λογίων και χειρογράφων από το Βυζάντιο στη Δύση.
Η Αναγέννηση έφερε μια νέα εικόνα για τον κόσμο. Οι άνθρωποι άρχισαν να στηρίζονται περισσότερο:
- στην κριτική σκέψη,
- στην παρατήρηση,
- στην επιστήμη,
- στην ιδέα της προόδου.
Στο επίκεντρο βρέθηκε πλέον ο άνθρωπος. Οι λόγιοι και οι καλλιτέχνες ενδιαφέρθηκαν περισσότερο για:
- την ανθρώπινη ζωή,
- το σώμα,
- την ομορφιά,
- την παιδεία,
- τη δημιουργικότητα.
Το πνευματικό ρεύμα που συνδέεται πιο στενά με την Αναγέννηση είναι ο Ανθρωπισμός.
Ο Ανθρωπισμός ήταν η στροφή προς τη βαθύτερη γνώση της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας. Οι ανθρωπιστές:
- μελετούσαν αρχαία κείμενα,
- τα μετέφραζαν και τα σχολίαζαν,
- ταξίδευαν σε πολλές χώρες,
- διέδιδαν νέες ιδέες,
- ασκούσαν κριτική στις μεσαιωνικές αντιλήψεις,
- πίστευαν στην αξία της παιδείας.
Οι ανθρωπιστές δεν ήθελαν απλώς να θαυμάσουν την αρχαιότητα. Ήθελαν να την αξιοποιήσουν, ώστε να δημιουργηθεί μια καλύτερη κοινωνία και ένας πιο μορφωμένος άνθρωπος.
Σημαντικοί ανθρωπιστές ήταν:
- ο Έρασμος,
- ο Φρανσουά Ραμπελαί,
- ο Τόμας Μορ.
Άρα, η Αναγέννηση και ο Ανθρωπισμός σήμαναν μια μεγάλη αλλαγή στην Ευρώπη. Ο άνθρωπος απέκτησε νέο ρόλο, η γνώση απελευθερώθηκε και άνοιξε ο δρόμος για τις μεγάλες μεταβολές των Νεότερων Χρόνων.
Σχεδιάγραμμα
Η Αναγέννηση
- 15ος-16ος αιώνας
- πνευματικό και καλλιτεχνικό κίνημα
- αναβίωση της αρχαιότητας
Κοιτίδα
- Ιταλία
- Φλωρεντία
- Ρώμη
- Βενετία
- Μιλάνο
Χαρακτηριστικά
- νέες αντιλήψεις για τον κόσμο
- κριτική σκέψη
- επιστήμη
- πρόοδος
- άνθρωπος στο επίκεντρο
Ο Ανθρωπισμός
- στροφή προς την αρχαιότητα
- μελέτη αρχαίων συγγραφέων
- έμφαση στην παιδεία
- κριτική στις μεσαιωνικές αντιλήψεις
Σημαντικοί ανθρωπιστές
- Έρασμος
- Ραμπελαί
- Τόμας Μορ
Σημασία
- νέα εικόνα του ανθρώπου
- ανάπτυξη γραμμάτων και τεχνών
- αρχή νέας εποχής στην Ευρώπη
Όροι που πρέπει να ξέρω
Αναγέννηση: πνευματικό και καλλιτεχνικό κίνημα του 15ου και 16ου αιώνα.
Ανθρωπισμός: πνευματικό ρεύμα που στράφηκε στη βαθιά γνώση της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας.
ανθρωπιστές: λόγιοι που μελέτησαν και διέδωσαν τις αξίες της αρχαιότητας.
κλασική αρχαιότητα: ο αρχαίος ελληνικός και ρωμαϊκός πολιτισμός.
Μαικήνες: ισχυρά πρόσωπα που προστάτευαν και ενίσχυαν τις τέχνες και τα γράμματα.
Ερωτήσεις κατανόησης
- Τι ήταν η Αναγέννηση;
- Ποιοι παράγοντες βοήθησαν στην ανάπτυξή της;
- Πώς άλλαξε η εικόνα του ανθρώπου κατά την Αναγέννηση;
- Τι ήταν ο Ανθρωπισμός;
- Γιατί η Αναγέννηση θεωρείται αρχή μιας νέας εποχής;
Σωστό ή Λάθος
- Η Αναγέννηση εμφανίστηκε κυρίως στην Ιταλία.
- Η Αναγέννηση αρνήθηκε πλήρως την αξία της αρχαιότητας.
- Ο Ανθρωπισμός συνδέεται με τη μελέτη των αρχαίων συγγραφέων.
- Οι ανθρωπιστές αδιαφορούσαν για την παιδεία.
- Κατά την Αναγέννηση ο άνθρωπος βρέθηκε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος.
- Ο Έρασμος είναι σημαντικός εκπρόσωπος του Ανθρωπισμού.
- Η Αναγέννηση δεν επηρέασε καθόλου τους Νεότερους Χρόνους.
Μικρή επανάληψη για διαγώνισμα
Να γράψεις σύντομα:
- τι ήταν η Αναγέννηση,
- τι ήταν ο Ανθρωπισμός,
- γιατί και τα δύο θεωρούνται πολύ σημαντικά για την ιστορία της Ευρώπης.
Τι πρέπει να κρατήσω
Η Αναγέννηση και ο Ανθρωπισμός άλλαξαν βαθιά την Ευρώπη. Η επιστροφή στην αρχαιότητα, η νέα εμπιστοσύνη στον άνθρωπο και η αξία της παιδείας άνοιξαν τον δρόμο για μια νέα εποχή πνευματικής και κοινωνικής εξέλιξης.
