Μάθημα : Ιστορία β΄γυμνασίου

Βασική ιδέα της ενότητας

Ο Καρλομάγνος υπήρξε ο σημαντικότερος ηγεμόνας της Δυτικής Ευρώπης κατά τον πρώιμο Μεσαίωνα. Με τους πολέμους και την πολιτική του επέκτεινε το φραγκικό κράτος και δημιούργησε μια μεγάλη αυτοκρατορία. Ταυτόχρονα οργάνωσε καλύτερα το κράτος του και συνέβαλε στην πνευματική και πολιτιστική αναζωογόνηση της Δύσης.

Θεωρία

Ο Καρλομάγνος κυβέρνησε από το 768 έως το 814. Με συνεχείς πολέμους επέκτεινε το φραγκικό βασίλειο και δημιούργησε ένα πολύ ισχυρό χριστιανικό κράτος στη Δυτική και Κεντρική Ευρώπη.

Το 800 στέφθηκε αυτοκράτορας στη Ρώμη από τον πάπα. Η στέψη αυτή είχε μεγάλη σημασία, γιατί δημιούργησε έντονη αντίδραση στο Βυζάντιο. Οι Βυζαντινοί θεωρούσαν ότι μόνο ο δικός τους αυτοκράτορας ήταν ο νόμιμος συνεχιστής της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Ο Καρλομάγνος όρισε ως διοικητικό και πολιτιστικό κέντρο της αυτοκρατορίας του το Αιξ Λα Σαπέλ, δηλαδή το σημερινό Άαχεν. Από εκεί προσπάθησε να οργανώσει καλύτερα τη διοίκηση και να ελέγξει το μεγάλο κράτος του.

Η οργάνωση του κράτους και η αποκατάσταση της τάξης έφεραν:

• οικονομική ανάκαμψη,
• αύξηση της παραγωγής,
• αναζωογόνηση του εμπορίου.

Η εποχή του Καρλομάγνου συνδέεται και με την Καρολίδεια Αναγέννηση. Τότε αναπτύχθηκαν τα γράμματα και οι τέχνες. Ο Καρλομάγνος φρόντισε ιδιαίτερα για τη μόρφωση των διοικητικών υπαλλήλων και για την ενίσχυση της εκπαίδευσης.

Μετά τον θάνατό του, όμως, η αυτοκρατορία του κλονίστηκε. Το 843, με τη Συνθήκη του Βερντέν, το κράτος του χωρίστηκε σε τρία μέρη. Η συνθήκη αυτή θεωρείται πολύ σημαντική, γιατί αποτέλεσε αφετηρία για τη διαμόρφωση της νεότερης Ευρώπης και χώρισε για πρώτη φορά την Ευρώπη και γλωσσικά.

Την ίδια εποχή η Ευρώπη αντιμετώπισε νέες επιδρομές:

• από τους Σαρακηνούς στα νότια,
• από τους Μαγυάρους στα ανατολικά,
• από τους Νορμανδούς στα βόρεια.

Άρα, ο Καρλομάγνος υπήρξε μεγάλος ηγεμόνας της Δύσης. Επέκτεινε το κράτος του, το οργάνωσε καλύτερα και συνέβαλε στην πολιτική και πολιτιστική ανασυγκρότηση της μεσαιωνικής Ευρώπης. Ωστόσο, η αυτοκρατορία του δεν διατηρήθηκε ενωμένη μετά τον θάνατό του.

Σχεδιάγραμμα

Ο Καρλομάγνος

• βασιλιάς των Φράγκων
• ισχυρός χριστιανός ηγεμόνας
• επέκταση κράτους με πολέμους

Στέψη

• 800
• στέψη στη Ρώμη από τον πάπα
• αντίδραση του Βυζαντίου

Οργάνωση κράτους

• διοικητικό κέντρο: Αιξ Λα Σαπέλ
• καλύτερη διοίκηση
• αποκατάσταση τάξης
• οικονομική ανάκαμψη

Καρολίδεια Αναγέννηση

• ανάπτυξη γραμμάτων και τεχνών
• ενίσχυση παιδείας
• μόρφωση διοικητικών στελεχών

Διάλυση αυτοκρατορίας

• μετά τον θάνατο του Καρλομάγνου
• 843: Συνθήκη του Βερντέν
• διαίρεση σε τρία μέρη

Σημασία

• απαρχή της νεότερης Ευρώπης
• πολιτική και πολιτιστική ανασυγκρότηση της Δύσης

Όροι που πρέπει να ξέρω

Καρλομάγνος: βασιλιάς των Φράγκων και σημαντικός ηγεμόνας της Δυτικής Ευρώπης.
Αιξ Λα Σαπέλ: διοικητικό και πολιτιστικό κέντρο της αυτοκρατορίας του Καρλομάγνου.
Καρολίδεια Αναγέννηση: πνευματική και πολιτιστική άνθηση στα χρόνια του Καρλομάγνου και των διαδόχων του.
Συνθήκη του Βερντέν: η συμφωνία του 843 με την οποία χωρίστηκε η αυτοκρατορία του Καρλομάγνου σε τρία μέρη.
Νορμανδοί: λαοί του βορρά που έκαναν επιδρομές στην Ευρώπη.
Μαγυάροι: λαός που πραγματοποίησε επιδρομές στην κεντρική και δυτική Ευρώπη.

Ερωτήσεις κατανόησης

1. Ποιος ήταν ο Καρλομάγνος;
2. Με ποιους τρόπους ισχυροποίησε το κράτος του;
3. Γιατί η στέψη του το 800 θεωρήθηκε σημαντική;
4. Ποιο ρόλο είχε το Αιξ Λα Σαπέλ;
5. Τι ήταν η Καρολίδεια Αναγέννηση;
6. Τι προέβλεπε η Συνθήκη του Βερντέν;
7. Γιατί η Συνθήκη του Βερντέν θεωρείται σημαντική για την ιστορία της Ευρώπης;

Σωστό ή Λάθος

1. Ο Καρλομάγνος κυβέρνησε τον 8ο και τις αρχές του 9ου αιώνα.
2. Η αυτοκρατορία του Καρλομάγνου είχε κέντρο την Κωνσταντινούπολη.
3. Ο Καρλομάγνος στέφθηκε αυτοκράτορας το 800.
4. Η στέψη του έγινε αδιάφορα δεκτή από το Βυζάντιο.
5. Η Καρολίδεια Αναγέννηση συνδέεται με την ανάπτυξη των γραμμάτων και των τεχνών.
6. Η Συνθήκη του Βερντέν έγινε το 843.
7. Μετά τον θάνατο του Καρλομάγνου η αυτοκρατορία του έμεινε ενωμένη.

Μικρή επανάληψη για διαγώνισμα

Να γράψεις σύντομα:

• γιατί ο Καρλομάγνος θεωρείται σημαντικός ηγεμόνας,
• τι ήταν η Καρολίδεια Αναγέννηση,
• ποια ήταν η σημασία της Συνθήκης του Βερντέν.

Τι πρέπει να κρατήσω

Ο Καρλομάγνος υπήρξε ο ισχυρότερος ηγεμόνας της Δυτικής Ευρώπης κατά τον πρώιμο Μεσαίωνα. Επέκτεινε το κράτος του, οργάνωσε καλύτερα τη διοίκηση και συνέβαλε στην πνευματική αναγέννηση της Δύσης. Μετά τον θάνατό του η αυτοκρατορία του διασπάστηκε, αλλά άφησε βαθύ αποτύπωμα στην ιστορία της Ευρώπης.