Μάθημα : Ιστορία Β΄ Λυκείου

Προαπαιτούμενες γνώσεις

Καλωσήρθες στο μάθημα της Ιστορίας Β’ Λυκείου. Για να σε βοηθήσει το μάθημα να «κυλήσει» πιο εύκολα και να μη χάνονται χρόνος και βαθμοί σε βασικά πράγματα, παρακάτω συγκεντρώνουμε ορισμένες γνώσεις-εργαλεία που θα τις χρησιμοποιούμε συνεχώς μέσα στη χρονιά. Δεν χρειάζεται να τα ξέρεις όλα τέλεια από την πρώτη μέρα, αλλά είναι σημαντικό να τα έχεις ως σταθερή βάση και να τα ελέγχεις όταν χρειάζεται.

Πώς διαβάζω την ιστορική αφήγηση (ο βασικός κορμός)

• Φτιάχνω μικρή χρονολογική γραμμή (2–5 σταθμοί).

• Ξεχωρίζω: αίτια – αφορμές – εξελίξεις – αποτελέσματα.

• Συνδέω γεγονότα με χώρο (χάρτης) και με χρόνο (αιώνας/χρονολογία).

1) Χρονολογία και αιώνες

• Να μπορείς να μετατρέπεις χρονολογίες σε αιώνες (π.χ. 1453 → 15ος αιώνας).

• Να ξεχωρίζεις σωστά π.Χ. και μ.Χ. (και ότι τα π.Χ. «μετράνε ανάποδα»).

• Να καταλαβαίνεις έννοιες όπως: περίοδος, εποχή, τομή, συνέχεια/αλλαγή, αιτιότητα.

Αιώνες μ.Χ. και π.Χ. – το «ταβάνι» του αιώνα

Ο αιώνας ονομάζεται από το ανώτερο όριο (την «οροφή»).
Ο ν-ος αιώνας μ.Χ. τελειώνει στο 100·ν και αρχίζει στο 100·(ν−1)+1.

• 21ος αιώνας: 2001–2100 (τελειώνει στο 2100)

• 15ος αιώνας: 1401–1500 (τελειώνει στο 1500)

Γρήγορος κανόνας (μ.Χ.)

• Αν η χρονολογία δεν τελειώνει σε 00 → αιώνας = πρώτοι αριθμοί + 1
  (1453 → 14+1 → 15ος)

• Αν τελειώνει σε 00 → αιώνας = πρώτοι αριθμοί
  (1500 → 15ος)

Για τους αιώνες π.Χ. μετράμε «ανάποδα» (τα έτη μειώνονται), αλλά ο κανόνας του «ταβανιού» παραμένει:
ο ν-ος αιώνας π.Χ. καλύπτει από 100·ν έως 100·(ν−1)+1 π.Χ. (δεν υπάρχει έτος 0).

• 4ος αιώνας π.Χ.: 400–301 π.Χ. (δηλαδή 400, 399, …, 301)

• Παράδειγμα: 431 π.Χ. ανήκει στον 5ο αιώνα π.Χ. (4+1 → 5ος)

2) Ιστορικός χρόνος και ιστορική σκέψη

• Να ξεχωρίζεις: γεγονός – αίτιο – αφορμή – αποτέλεσμα – συνέπεια.

• Να μπορείς να εντοπίζεις το «τι ζητάει» μια ερώτηση: περιγραφή, εξήγηση, αξιολόγηση, σύγκριση.

• Να οργανώνεις απαντήσεις με λογική σειρά: σύντομη εισαγωγή – κύρια σημεία – κατακλείδα.

3) Παραθέματα από γραπτές πηγές

Οι πηγές δεν είναι «διακοσμητικές». Μας δίνουν πληροφορίες και οπτική/σκοπό.

• Ποιος μιλά; Πότε; Σε ποιο πλαίσιο;

• Τι είναι πληροφορία και τι είναι άποψη/κρίση;

• Απαντώ τεκμηριωμένα, με στοιχεία της πηγής.

4) Χάρτες και γεωγραφικός προσανατολισμός

• Να διαβάζεις βασικά στοιχεία χάρτη: τίτλος, υπόμνημα, κλίμακα, προσανατολισμός.

• Να εντοπίζεις περιοχές/κράτη/θάλασσες που θα εμφανίζονται συχνά στο βιβλίο.

• Οι χάρτες «εξηγούν» ιστορία: σύνορα, δρόμοι, εμπορικές διαδρομές, συγκρούσεις, μετακινήσεις.

5) Βασικές γλωσσικές δεξιότητες για το μάθημα

Στις ερωτήσεις μετράει περισσότερο το πλάνο και η οργάνωση της απάντησης.

• Υπογραμμίζω ρήματα-οδηγούς: «να αναφέρετε», «να εξηγήσετε», «να σχολιάσετε», «να συγκρίνετε».

• Να διαβάζεις προσεκτικά ένα κείμενο και να βρίσκεις λέξεις-κλειδιά.

• Να ξεχωρίζεις το κύριο από το δευτερεύον και να κάνεις μικρές, καθαρές περιλήψεις.

• Να χρησιμοποιείς σωστά συνδετικές λέξεις (επειδή, άρα, ωστόσο, επιπλέον), ώστε οι απαντήσεις σου να είναι ξεκάθαρες.