Μαυρόγυπας

Ο Μαυρόγυπας είναι είδος γύπα, που απαντάται στον ελλαδικό χώρο. Η επιστημονική του ονομασία είναι Aegypius monachus και δεν περιλαμβάνει υποείδη.

Το όνομα του γένους προέρχεται από την ελληνική μυθολογία. Ο Αιγυπιός (Aegypius), και ο Νεόφρων (Neophron), υπήρξαν τα τραγικά πρόσωπα της ιστορίας μιας παράνομης ερωτικής σχέσης με τη μητέρα του δευτέρου Τιμάνδρα και, της τελικής μεταμόρφωσης όλων σε πτηνά από τον Δία. Η λατινική λέξη monachus σημαίνει, «μοναχός, καλόγερος» και, σχετίζεται με τη χαρακτηριστική μορφολογία του πάνω μέρους του πτηνού, που μοιάζει με πανωφόρι Καθολικού μοναχού.

Ο Μαυρόγυπας αποτελεί τον μεγαλύτερο ευρωπαϊκό γύπα -εξαιρουμένου του γυπαετού- και, ένα από τα μεγαλύτερα αρπακτικά πτηνά παγκοσμίως, ενώ αποτελούν, πιθανότατα, τα βαρύτερα -ιπτάμενα- πτηνά (flying birds).

Μήκος σώματος : 98-112(-120) εκατοστά.
Άνοιγμα πτερύγων: 234-287(-310) εκατοστά.
Βάρος: (5,5-) 7-12,5(-13 κιλά)

Ο Μαυρόγυπας είναι σε μεγάλο βαθμό ένα μοναχικό πτηνό, που παρατηρείται να γυροπετά μόνο του, ή το πολύ σε ζεύγη. Όπως όλοι οι γύπες, ο Μαυρόγυπας τρώει κυρίως θνησιμαία (ψοφίμια), που κυμαίνονται από τα μεγαλύτερα θηλαστικά, μέχρι ψάρια και ερπετά. Στο Θιβέτ, ανάμεσα στα πτώματα από άγρια και οικόσιτα γιακ, γαζέλες, λαγούς, μαρμότες και πρόβατα, περιλαμβάνονται ακόμη και εκείνα ανθρώπων (!), από τις ντόπιες μεταθανάτιες τελετές (καύση νεκρών, κ.ο.κ).

Σπανιότερα, έχει παρατηρηθεί να επιτίθεται σε σαύρες ή χελώνες, χρησιμοποιώντας την τακτική του Γυπαετού, προσπαθεί δηλαδή να σπάσει το καβούκι τους, πετώντας τις από μεγάλο ύψος.

Ο Μαυρόγυπας έχει μειωθεί δραματικά στο μεγαλύτερο μέρος της παλαιάς επικράτειάς του, κατά τα τελευταία 200 χρόνια, κυρίως λόγω κατανάλωσης δηλητηριασμένων δολωμάτων (στρυχνίνη), που τοποθετούνται για τη θανάτωση άλλων ζώων.

Στην Ελλάδα, ο Μαυρόγυπας φαίνεται να μην ξεπερνά τα 15-20 ζευγάρια (Δαδιά) και, ίσως 1 με 2 ζευγάρια στον Όλυμπο, που αποτελεί τον μοναδικό πληθυσμό στη ΝΑ Ευρώπη –για τη Βουλγαρία απαιτούνται στοιχεία. Αυτό έχει οδηγήσει στον χαρακτηρισμό του, ειδικά για τον ελλαδικό χώρο, ως Ε1 (Κινδυνεύον Είδος –Endangered).

Κείμενα: ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ - Μαυρόγυπας
Φωτογραφία: Aegypius monachus.jpg - Δημιουργός: Julius Rückert