Η εξάπλωση των Αράβων

α. Ίδρυση και αρχές του Ισλάμ

Που οφειλόταν η εξάπλωση των Αράβων;

Οφειλόταν στην μεταστροφή των Αράβων στο Ισλάμ  μονοθεϊστική θρησκεία που ίδρυσε ο Μωάμεθ.

Τι γνωρίζετε για το Μωάμεθ και ποια η σχέση του με το Ισλάμ;

Ο Μωάμεθ ήταν οδηγός καραβανιών. Είχε γνωρίσει από κοντά το Χριστιανισμό και τον Ιουδαϊσμό. Επηρεασμένος από τις δύο αυτές θρησκείες, διακήρυξε τις αρχές της νέας θρησκείας, του Ισλάμ.

Τι ονομάζουμε Εγίρα;

Το έτος κατά το οποίο ο Μωάμεθ διώχτηκε από την πατρίδα του τη Μέκκα και κατέφυγε στη Μεδίνα ( 622 ). Το έτος αυτό καθιερώθηκε ως αφετηρία του χρονολογικού συστήματος των Αράβων. Εγίρα = αποδημία

Τι ήταν το Κοράνι και τι απαιτούσε από τους πιστούς ( Μουσλίμ );

Το Κοράνι που σημαίνει επί λέξει « λόγος θεού », ήταν το ιερό βιβλίο του Ισλάμ. Απαιτούσε από τους Μουσλίμ να διαδώσουν το Ισλάμ με ιερό πόλεμο ( τζιχάντ ) κατά των απίστων. Το Κοράνι απαγόρευε να ασκηθεί καταναγκασμός στους Χριστιανούς και στους Ιουδαίους. Όσοι έπεφταν στον πόλεμο, πιστευόταν ότι γίνονταν μάρτυρες της πίστης και εξασφάλιζαν μια θέση στον Παράδεισο.

β. Η επέκταση – Παράγοντες και συνέπειες

Τι συνέβη στη Μάχη Γιαρμούκ;

Οι Άραβες στη μάχη του Γιαρμούκ ( 636 ) συνέτριψαν το βυζαντινό στρατό, υπό την ηγεσία του χαλίφη ( τοποτηρητής και διάδοχος του Προφήτη ).

Ποιες άλλες περιοχές κατακτούν οι Άραβες στα πλαίσια του ιερού πολέμου;

Τις ρωμαϊκές και περσικές επαρχίες Παλαιστίνη, Συρία, Αίγυπτο, Μεσοποταμία και Περσία. Τα ανατολικά σύνορα του Βυζαντίου βαθμιαία υποχώρησαν στις παρυφές της Μ. Ασίας.

Ποιοι ήταν οι κυριότεροι παράγοντες των αραβικών κατακτήσεων;

- η εξάντληση Βυζαντινών και Περσών από τη μακροχρόνια πολεμική τους σύγκρουση.

- η έντονη αντίθεση μεταξύ του κέντρου και των ανατολικών επαρχιών του Βυζαντίου που παρέμειναν προσκολλημένες στην αίρεση του Μονοφυσιτισμού.

Χαλιφάτο = έτσι ονομάστηκε το αραβικό κράτος

β. Η επέκταση – Παράγοντες και συνέπειες

Περιοχές που κατακτήθηκαν επίσης από τους Άραβες:

• Καρχηδόνα

• Μεγαλύτερο μέρος Ισπανίας

• Στην ανατολή μέχρι την οροσειρά του Ταύρου

Οι Άραβες διεκδικούν την κυριαρχία και στη Μεσόγειο θάλασσα:

• Βασισμένοι στην τεχνογνωσία και την ναυτική εμπειρία των παράκτιων πληθυσμών της Φοινίκης και της Αιγύπτου, ναυπήγησαν και οργάνωσαν έναν αξιόμαχο στόλο  έγιναν κύριοι της Κύπρου, της Ρόδου, της Κω, της Χίου, της Κυζίκου και πολιόρκησαν δύο φορές την Κωνσταντινούπολη. Τον 9^ον αιώνα κατέκτησαν την Κρήτη και τη Σικελία.

Πώς καταφέρνουν να αποκρούσουν οι Βυζαντινοί τους Άραβες;

• Με τη βοήθεια των απόρθητων τειχών της Βασιλεύουσας

• Με τη χρήση του υγρού πυρός ( όπλο που κατέκαιγε τα εχθρικά πλοία ).

Συνέπειες από τις αραβικές επιδρομές:

• Διάσπαση του μεσογειακού κόσμου

• Εδαφική συρρίκνωση

• Απώλεια σημαντικών αστικών κέντρων

• Ερήμωση πολλών περιοχών της αυτοκρατορίας

• Μείωση αγροτικής παραγωγής

• Επηρεάστηκαν αρνητικά το εσωτερικό και εξωτερικό εμπόριο του Βυζαντίου

Ο κόσμος του Ισλάμ κατά την περίοδο του Μεσαίωνα

2. Το εμπόριο και ο πολιτισμός του Ισλάμ

α. Η ανάπτυξη του εμπορίου

Γιατί οι Άραβες ασχολήθηκαν με το διεθνές εμπόριο;

Α. Εξαιτίας της εξαίρετης γεωγραφικής θέσης του Χαλιφάτου μεταξύ Ανατολής και Δύσης.

Β. Λόγω της εκμετάλλευσης χρυσού και αργυρού της Δυτ. Αφρικής και της Σαχάρας.

Που ιδρύουν εμπορικές αποικίες οι Άραβες;

Στις ακτές των Ινδιών, της ΝΑ Ασίας και της Κίνας.

Τι είδους προϊόντα έφταναν από τη μακρινή Ανατολή στις αραβικές και βυζαντινές αγορές;

Μπαχαρικά και άλλα είδη πολυτελείας.

Ποιες καινοτομίες στο εμπόριο φέρνουν οι Ισλαμιστές έμποροι;

Α. Συγκρότησαν εμπορικές εταιρείες

Β. Επινόησαν την εμπορική επιταγή (τσεκ)

Γ. Ανέπτυξαν το πιστωτικό σύστημα (αργυραμοιβοί και τράπεζες) καινοτομίες που διευκόλυναν πολύ τις συναλλαγές

β. Γράμματα, επιστήμη και τέχνες

Ποια στοιχεία δείχνουν την πολιτιστική και πνευματική ανάπτυξη των Άραφων;

- Στην Κόρδοβα και Βαγδάτη, ιδρύθηκαν βιβλιοθήκες και πανεπιστήμια.

- Υπήρχαν βιβλιοπωλεία για το ευρύ κοινό στις μεγάλες πόλεις.

- Πολλοί χαλίφες ήταν μανιώδεις συλλέκτες χειρογράφων

- Η αραβική λογοτεχνία θεωρείτο της μόδας ακόμη και ανάμεσα στους χριστιανούς υπηκόους των αραβικών κρατών.

- Οι Άραβες μετέφρασαν τα έργα Ινδών, Ελλήνων και Περσών.

- Οι μεταφράσεις έργων όπως αυτά του Αριστοτέλη και των Νεοπλατωνικών επηρέασαν βαθιά την αραβική σκέψη και επιστήμη.

- Η τέχνη του Ισλάμ δανείστηκε τεχνικές, τεχνίτες και υλικά από το Βυζάντιο αλλά για θρησκευτικούς λόγους έμεινε προσηλωμένη στην ανεικονική τεχνοτροπία. Δημιουργήματα της τέχνης αυτής είναι τα τεμένη ( τζαμιά ).

- Φιλοτέχνησαν λαμπρά έργα μικροτεχνίας από ελεφαντόδοτο και άλλα υλικά.

Ο κόσμος του Ισλάμ κατά την περίοδο του Μεσαίωνα

2. Το εμπόριο και ο πολιτισμός του Ισλάμ

γ. Επίδραση του αραβικού πολιτισμού

επιστημονικές επιδόσεις Ισλάμ από τις οποίες επηρεάστηκε η Δύση

- καθιέρωσαν την ινδική αρίθμηση (μαθηματικά), οργάνωσαν μακρινά ταξίδια(γεωγραφία), υπολόγισαν ακριβώς την τροχαία του ήλιου και των πλανητών(αστρονομία), ανακάλυψαν το θεϊκό οξύ και το οινόπνευμα(χημεία), καθιέρωσαν νέα φάρμακα και πραγματοποίησαν πολύπλοκες εγχειρήσεις(ιατρική)

Εισαγωγή στο Βυζάντιο και τη Δύση

Χαρτί και πολλές καλλιέργειες (βερίκοκο, αγκινάρα, βαμβάκι, λεμόνι, σακχαροκάλαμο κλπ ). Επίσης η παρουσία πολλών αραβικών λέξεων στις ευρωπαϊκές γλώσσες δείχνει το μέγεθος της επίδρασης των Αράβων στη Δύση.