Θέμα 1 (Μονάδες 15)
Ποια συναισθήματα κυριεύουν τον Ερωτόκριτο τη στιγμή του αποχωρισμού και τι ζητά (ή τι εύχεται) από την Αρετούσα σε περίπτωση που εκείνος πεθάνει ή εκείνη αναγκαστεί να παντρευτεί άλλον; Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας με στοιχεία του κειμένου (έκταση 60-80 λέξεις).
Θέμα 2 (Μονάδες 15)
Ο Ερωτόκριτος είναι ένα έμμετρο μυθιστόρημα (ρομάντσο) με έντονα λυρικά στοιχεία.
- α) Να αναγνωρίσετε τη μορφή του στίχου (είδος, αριθμός συλλαβών) και το είδος της ομοιοκαταληξίας που χρησιμοποιεί ο Κορνάρος στο απόσπασμα.
- β) Να εντοπίσετε μέσα στο κείμενο δύο (2) εκφραστικούς δείκτες (π.χ. σχήματα λόγου, εικόνες, επιλογή λέξεων) με τους οποίους αποδίδεται η ένταση του ερωτικού πάθους και του πόνου.
Θέμα 3 (Μονάδες 20 - Ερμηνευτικό Σχόλιο)
Λαμβάνοντας υπόψη τους κειμενικούς δείκτες, πώς εκφράζεται η έννοια της απόλυτης ερωτικής αφοσίωσης στο απόσπασμα και ποια αξία φαίνεται να έχει ο έρωτας για τους δύο νέους; Ποιο είναι το δικό σας σχόλιο για τη στάση του Ερωτόκριτου να ζητά από την Αρετούσα να τον θρηνήσει, σε σχέση με τα ιδανικά της αγάπης που επικρατούν σήμερα; (έκταση 100-150 λέξεις).
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Για τον Εκπαιδευτικό)
- Απάντηση στο Θέμα 1: Τον Ερωτόκριτο κυριεύει βαθιά απόγνωση, σπαραγμός και αβάσταχτος πόνος μπροστά στο αναπόφευκτο γεγονός του χωρισμού («σφάζει την αφορμή μου»). Καθώς οδηγείται στην εξορία, ζητά από την Αρετούσα να μην τον ξεχάσει. Σε περίπτωση που εκείνος πεθάνει από τον καημό του, της ζητά να τον θρηνήσει με ένα μοιρολόι («κάνε ένα μοιρολόι»), ενώ αν εκείνη αναγκαστεί να πάρει άλλον άντρα, την ικετεύει να θυμάται τα δάκρυα που έχυσε για χάρη της.
- Απάντηση στο Θέμα 2:
- α) Το ποίημα είναι γραμμένο σε ίαμβικό δεκαπεντασύλλαβο στίχο (το παραδοσιακό μέτρο της ελληνικής ποίησης) και χρησιμοποιεί ζευγαρωτή ομοιοκαταληξία (ΑΑ, ΒΒ...).
- β) 1. Μεταφορά / Υπερβολή: «ο χωρισμός σου, Αρετή, σφάζει την αφορμή μου» (δείχνει τον σωματικό και ψυχικό πόνο σαν θανάσιμο πλήγμα). 2. Επαναλήψεις / Ρητορικά ερωτήματα: «Πώς να σ’ αφήσω... πώς να σ’ αποχωριστώου...» (φανερώνουν το αδιέξοδο και την εσωτερική ταραχή του ήρωα).
- Απάντηση στο Θέμα 3 (Ερμηνευτικό Σχόλιο):
- Ερμηνεία & Κειμενικοί Δείκτες: Η ερωτική αφοσίωση στο απόσπασμα αποκτά διαστάσεις απόλυτης θυσίας και ταύτισης με τον θάνατο. Μέσα από τον όρκο του ήρωα («για σένα εγεννήθηκα και για σένα πεθαίνω»), ο έρωτας αναδεικνύεται στην ύστατη αξία της ζωής του, πάνω από την ίδια την επιβίωση. Η χρήση λέξεων με έντονη συναισθηματική φόρτιση («μάτια μου», «δάκρυά μου», «μαύρη σου καρδιά») δείχνει ότι ο δεσμός τους ξεπερνά τα κοινωνικά εμπόδια (την ταξική διαφορά και την απόφαση του βασιλιά).
- Προσωπικό Σχόλιο: Η δραματική έκκληση του Ερωτόκριτου να θρηνηθεί αντανακλά τα ρομαντικά και ιπποτικά ιδανικά της Αναγέννησης, όπου ο έρωτας δικαιώνεται μόνο μέσα από την αιώνια πίστη. Στη σύγχρονη εποχή, αν και η ρομαντική αγάπη παραμένει ζητούμενο, μια τέτοια στάση ίσως φαντάζει υπερβολική ή κτητική. Ωστόσο, αποδεικνύει τη διαχρονική ανάγκη του ανθρώπου να αφήσει το αποτύπωμά του στην ψυχή του προσώπου που αγάπησε, κερδίζοντας μια άτυπη "αθανασία" μέσα από τη μνήμη.