Θέμα 1 (Κατανόηση Κειμένου - 15 μονάδες): Μία ερώτηση που ζητά την ανασύνθεση του περιεχομένου (π.χ. «Ποια είναι η επιθυμία της μάνας και ποια η στάση των αδερφών;»).
Θέμα 2 (Δομή και Γλώσσα του Κειμένου - 15 μονάδες): Μία ή δύο ερωτήσεις για τους εκφραστικούς τρόπους, τα σχήματα λόγου, το ύφος ή τα δομικά στοιχεία (π.χ. ο ρόλος των πουλιών, το μοτίβο του όρκου).
Θέμα 3 (Ερμηνευτικό Σχόλιο / Παραγωγή Λόγου - 20 μονάδες): Σύνταξη κειμένου 100-150 λέξεων, όπου ο μαθητής/τρια σχολιάζει έναν άξονα του κειμένου (συχνά συνδεδεμένο με τα φύλα) και καταθέτει την προσωπική του/της άποψη.
❓ Ερωτήσεις προσαρμοσμένες στην Τράπεζα Θεμάτων (Με άξονα «Τα Φύλα»)
Θέμα 1: Κατανόηση & Ρόλοι των Φύλων (15 Μονάδες)
Ερώτηση Α: Στο ποίημα παρουσιάζεται μια έντονη σύγκρουση ανάμεσα στη μάνα και στα εννιά της αδέρφια σχετικά με τον γάμο της Αρετής. Με βάση τους στίχους του τραγουδιού, να παρουσιάσετε τα επιχειρήματα της κάθε πλευράς. Ποιος λαμβάνει τελικά την απόφαση και τι δείχνει αυτό για τη θέση της γυναίκας στην οικογένεια της εποχής;
Ερώτηση Β: Να περιγράψετε τη συναισθηματική κατάσταση της μάνας μετά τον θάνατο των γιων της και την απουσία της κόρης της. Πώς αποτυπώνεται ο ρόλος της ως τραγικής φιγούρας-τροφού και προστάτιδας της οικογένειας;
Θέμα 2: Τεχνική & Εκφραστικά Μέσα (15 Μονάδες)
Ερώτηση Α: Στο τραγούδι εμφανίζεται το μοτίβο του «όρκου» (του Κωνσταντίνου προς τη μάνα του). Με ποια εκφραστικά μέσα (π.χ. επαναλήψεις, διάλογο, εικόνες) αναδεικνύεται η ηθική δέσμευση του άνδρα-αδελφού απέναντι στις γυναίκες της οικογένειας;
Ερώτηση Β: Τα πουλιά στο τέλος του ποιήματος λειτουργούν ως σχολιαστές με τη δική τους «φωνή». Πώς αντιδρά η Αρετή στα λόγια τους και πώς μεταβάλλεται η ψυχολογία της καθώς συνειδητοποιεί την αλήθεια για τον αδερφό της;
Θέμα 3: Ερμηνευτικό Σχόλιο (20 Μονάδες)
Θέμα: «Στο δημοτικό τραγούδι "Του νεκρού αδερφού", οι γυναίκες (η Μάνα και η Αρετή) εμφανίζονται ως πρόσωπα παθητικά που υφίστανται τις αποφάσεις των ανδρών, αλλά ταυτόχρονα και ως τα κύρια θύματα της μοίρας».
Να σχολιάσετε την παραπάνω αναφορά σε ένα κείμενο 100-150 λέξεων, αξιοποιώντας σχετικούς δείκτες του κειμένου (π.χ. διαλόγους, συμπεριφορές) και να εκφράσετε τη δική σας γνώμη για το πώς αποτυπώνονται οι έμφυλοι ρόλοι στο συγκεκριμένο έργο.
Ποια είναι η βασική αιτία που οδηγεί τον Κωνσταντίνο στην υπερφυσική πράξη της ανάστασης για να ταξιδέψει την αδελφή του, την Αρετή;
A.
Η απαίτηση των ξένων συγγενών να φύγει η Αρετή από το σπίτι της.
B.
Η τιμωρία της Αρετής επειδή αρνήθηκε να παντρευτεί.
C.
Η θλίψη της μάνας και ο βαρύς όρκος (ή κατάρα) του Κωνσταντίνου.
D.
Η επιθυμία της ίδιας της Αρετής να επιστρέψει μόνιμα στο πατρικό της για οικονομικούς λόγους.