Τίτλος.
Ο τίτλος βασίζεται στο περιεχόμενο του αποσπάσματος, το οποίο παρουσιάζειμε
ωμό ρεαλισμό και περιγραφική μαεστρία την αγριότητα και τον παραλογισμό του
πολέμου μέσα από την περιγραφή της εξόντωσης αθώων και ανυπεράσπιστων
επιστρατευμένων ζώων.

Θέμα.
Τα θέμα του αποσπάσματος είναι η αγριότητα και ο παραλογισμός του πολέμου,
με θύματα όχι μόνο τους ανθρώπους αλλά και τα ανυπεράσπιστα ζώα, καθώς και
η αδυναμία του ανθρώπου να αντιδράσει σε αυτή τη βαρβαρότητα.

Νόημα
Ο συγγραφέας-αφηγητής αρχικά εκφράζει τα προσωπικά του συναισθήματα για
την αδικαιολόγητη εμπλοκή των αθώων ζώων στον πόλεμο. Ακολουθεί, σε
ουδέτερο ύφος, η περιγραφή της περιπέτειας μιας συζυγαρχίας γαϊδάρων.
Η περιπέτεια τους αρχίζει με τον τρόμο τους κατά τη μεταφορά τους με βαπόρι και
καταλήγει στη μακάβρια εξόντωσή τους από το βομβαρδισμό. Περιγράφεται η
ταλαιπωρία των άτυχων ζώων κατά τη μεταφορά τους στη Θεσσαλονίκη καιη
πορεία τους μέχρι τα χαρακώματα. Εκεί σε μια χαράδρα όπου στρατοπέδευσαν
μπόρεσαν να ξεκουραστούν και να απολαύσουν τη φύση. Όμως εμφανίστηκαν
εχθρικά αεροπλάνα που εξόντωσαν τα ζώα τα οποία πέθαναν με βασανιστικό και
τραγικό τρόπο με την απορία ζωγραφισμένη σταμάτια τους.

                                              Ερμηνεία ιδιαίτερων σημείων.
1η ενότητα: «Τα ζα….των Ανθρώπων». Εισαγωγή. Άνθρωποι και ζώα αντιμέτωποι με τον
παραλογισμό του πολέμου.
Ο συγγραφέας αναφέρεται στην άδικη εμπλοκή των ζώων στονπόλεμο. Ανεύθυνα
και παρά τη θέληση τους σύρονται στο πεδίο της μάχης χωρίς να έχουν κανένα
τρόπο να γλιτώσουν, όπως ο άνθρωπος που πολλές φορές καταλήγει σε νοσοκομεία
ή καταφεύγει στη λύση της λιποταξίας.

2η ενότητα: «Η Μεραρχία μας … της Μεραρχίας μας». Η μετάβαση των ζώων στο
μέτωπο.
Η περιγραφή αρχίζει µε τη σκηνή της μεταφοράς των «επιστρατευμένων»
ζώων, από το νησί στη Μακεδονία με βαπόρι. Η διαδικασίαεπιβίβασης καθώς και το
ξεφόρτωμα τους ήταν για αυτά μια τρομερή ταλαιπωρία.
Έκδηλαείναιτασυναισθήματαφόβου καιαγωνίας που καταλαμβάνουν ταζώακατά
τη διάρκεια της μεταφοράς. Φορτωμένα με πυρομαχικά, μαζί με τους στρατιώτες
διέσχισαν ολόκληρη τηΜακεδονίαως το μέτωπο. Στην περιγραφήκυριαρχεί ο ωμός
ρεαλισμός.

3η ενότητα: «Τα ζα … στο Περιστέρι». Τα γαϊδουράκια ανταποκρίνονται στο
κάλεσμα της φύσης και της ζωής.
Σε αυτό το κομμάτι του κειμένου βλέπουμε την ευχάριστη ανάπαυλα των ζώων,
µετά τη μεταφορά τους. Περιγράφεται η πανηγυρική επικράτηση των φυσικών
τους ενστίκτων, η χαρά της τροφής και της αναπαραγωγής. Στρατιώτες και ζώα
στρατοπέδευσαν σε μια χαράδρα, όπου ξεκουράστηκαν. Τα γαϊδούρια βρήκαν
χορτάρι να βοσκήσουν και απόλαυσαν τη φύση. Ωστόσο οι στιγμές χαράς
κράτησαν λίγο αφού εχθρικά αεροπλάνα βομβάρδισαν τη χαράδρα.

4η ενότητα: «Ένα αεροπλάνο …. ματωμένες». Ο βομβαρδισμός και η μαζική
εξόντωση των ανυπεράσπιστων ζώων.
Με ωμές και παραστατικές εικόνες περιγράφεται η σκηνή της ζωοκτονίας. Η σκηνή
είναι τραγική, αφού έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη χαρά της ζωής και την ομορφιά
της φύσης που απολάμβαναν ανέμελα τα άτυχα ζώαλίγο πριν. Τα ζώα μέσα σε μια
στιγμή, κείτονται σακατεμένα καιξεκοιλιασμέναμετά από φρικτό και αργό θάνατο.
Ο συγγραφέας μέσα από αυτή την περιγραφή, τονίζει τον παραλογισμό του
πολέμου που καταστρέφει την ομορφιά και τη χαρά. Η εικόνα με τις κίτρινες
μαργαρίτες στο κλειστό στόμα του νεκρού ζώου εκφράζουν ακριβώς αυτό με
παραστατικό τρόπο.

Αφήγηση: Η αφήγηση είναι πρωτοπρόσωπη. Ο αφηγητής είναιπρωτοπρόσωπος
και ομοδιηγητικός. Η αφήγηση γίνεται με εσωτερική εστίασηκαι είναι γραμμική
δηλαδή ακολουθείται η χρονολογική σειρά που έγιναν τα αφηγούμενα γεγονότα.
Χρησιμοποιείται το πρώτο ενικό και το πρώτο πληθυντικό πρόσωπο.
Με το πρώτο ενικό πρόσωπο ο αφηγητής εκφράζει πιο πολύ προσωπικέςθέσεις και
απόψεις, ενώ στη δεύτερη περίπτωση με τη χρήση του πρώτουπληθυντικού
προσώπου εκφράζεται ως μέλος του συλλογικού εμείς. Ωστόσο υπάρχουν και
παράγραφοι όπου η αφήγηση δίνει την εντύπωση ότι μετατρέπεται σε
τριτοπρόσωπη.

Χρόνος: Ο χρόνος δεν δηλώνεται. Γνωρίζουμε όμως έχοντας υπόψιν μας το έργο
από το οποίο προέρχεται το απόσπασμα, πως τα γεγονότα διαδραματίζονται στη
διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Τόπος: Κάποιο νησί, η Θεσσαλονίκη και το Μέτωπο της Μακεδονία

Γλώσσα και ύφος.
Η γλώσσα είναι δημοτική, καλοδουλεμένη και πλούσια.Γίνεται χρήση λαϊκών
τύπων που συνδυάζονται με άριστο χειρισμό του λεξιλογίου .Έτσι επιτυγχάνεται
απόλυτη ακριβολογία και σαφήνεια.'

Εκφραστικά μέσα ( σχήματα λόγου) : 
Μεταφορές: μαγειρεύεται περίφημα ο πόλεμος- Τους αρπούσε το βίντσι
μουγκρίζοντας θυμωμένα-μέσα στη γερή φασκιά τους-η τρομάρα τους ήταν
εκπληχτικά ζωγραφισμένη μέσα στα έξαλλα μάτια τους –ο έρωτας κέντριζε όλατα
πάντα
Παρομοιώσεις: σαν ένα κοπάδι άσπρα προβατάκια-σαν άνθρωποι-σαν κοκκινωπά
φίδια ανάμεσα στα πόδια τους-έτρεχε σαν τρελός
Εικόνες:
• Οι ρεαλιστικές εικόνες της μεταφοράς των ζώων «Τους αρπούσε το
βίντσι…η τρομάρα τους ήταν εκπληχτικά ζωγραφισμένη …κλωτσούσανετο
κενό.. ρυτίδιαζε από τη φρίκη»
• Η ειδυλλιακή εικόνα της χαράδρας «ήταν χαρά θεού…πανηγύρι της
αναπαραγωγής »
• Οι λυρικές εικόνες της ανταπόκρισης των ζώων στο κάλεσμα της φύσης
«Οι γάιδαροι άκουσαν το μεγάλο κάλεσμα και απάντησαν με το ερωτικό
τους σάλπισμα…Η χαράδρα βούιξε…Ο αντίλαλος πήρε τα ερωτικά
σαλπίσματα…στο Περιστέρι»
• Οι ρεαλιστικές και ωμές εικόνες του βομβαρδισμού «Ένα αεροπλάνο
ξεκίνησε τότες…Κατόπι γύρισε πίσω μέσα στην αποθέωση των
οβίδων…πλήθαιναν γύρω του»
• Η κωμικοτραγική εικόνα του πανικόβλητου ημιονηγού, που τράπηκε σε
φυγή σέρνοντας από το χαλινάρι αντί για το γάιδαρο του, το κομμένο του
κεφάλι.
• Η ρεαλιστική εικόνα του αποκεφαλισμένου ζώου, που κρατά ακόμη
ανάμεσα στα δόντια του ένα μάτσο ματωμένες κίτρινες μαργαρίτες.
Αντιθέσεις:
• Η αντίθεση ανάμεσα στην ειδυλλιακή εικόνα της χαράδρας και την άγρια
σφαγή των ζώων.
• Η αντίθεση ανάμεσα στην ταλαιπωρία των γαϊδάρων στη διαδρομή προς τη
Θεσσαλονίκη και στην άφιξη τους στην όμορφη χαράδρα, όπου είχανμια
ευτυχισμένη ανάπαυλα.
• Γενικά σε όλο το απόσπασμα είναι έντονη η αντίθεση πόλεμος – ειρήνη, ζωή –
θάνατος.
Ειρωνεία: «Απ΄ όλα αυτά μαγειρεύεται περίφημα ο πόλεμος- Τα’ χανε κι αυτοίμε
τους Γερμανούς, με τους Τούρκους, με τους Βούλγαρους».
Ασύνδετο: «κλωτσούσανε…φρουμάζανε, στριφογύριζαν τους βολβούς-με τους
Γερμανούς,με τους Τούρκους, με τους Βούλγαρους- Ανετρίχιαζαν, τρέμανε τα
ρουθούνια τους, ανοίγανε τα πλατιά χείλια».