1. Η φεουδαρχία γεννήθηκε μέσα σε ένα περιβάλλον πλήρους ασφάλειας και σταθερότητας που επικρατούσε στη Δυτική Ευρώπη τον 8ο αιώνα.
2. Ο φέουδο ήταν η γη (ή το δικαίωμα είσπραξης προσόδων) που παραχωρούσε ο ανώτερος άρχοντας στον υποτελή του, ως αντάλλαγμα για τις υπηρεσίες του.
3. Η τελετή της περιβολής επισημοποιούσε τη σχέση εξάρτησης μεταξύ του κυρίαρχου άρχοντα (φεουδάρχη) και του υποτελούς (βασάλου).
4. Οι δουλοπάροικοι (χωρικοί) απολάμβαναν πλήρη προσωπική ελευθερία και μπορούσαν να εγκαταλείψουν το κτήμα του φεουδάρχη όποτε το επιθυμούσαν.
5. Στην κορυφή της φεουδαρχικής πυραμίδας βρισκόταν ο βασιλιάς, η εξουσία του οποίου όμως στην πράξη περιοριζόταν συχνά από τους μεγάλους φεουδάρχες.

1. Ποια ήταν τα κύρια χαρακτηριστικά της τελετής της δήλωσης υποταγής (homagium) μεταξύ ενός υποτελούς και του κυριάρχου του;
2. Ποιες ήταν οι στρατιωτικές και οικονομικές υποχρεώσεις που αναλάμβανε ο υποτελής (βασάλος) απέναντι στον φεουδάρχη του;

«Όποιος ορκίζεται πίστη στον κύριό του πρέπει να έχει πάντα στο μυαλό του τις εξής έξι λέξεις: αβλαβές, ασφαλές, έντιμο, χρήσιμο, εύκολο, δυνατό. [...] Ο κύριος πρέπει επίσης να ενεργεί με τον ίδιο τρόπο απέναντι στον υποτελή του σε όλα αυτά τα ζητήματα. Αν δεν το κάνει, θα θεωρηθεί δίκαια ένοχος κακής πίστης, όπως ακριβώς και ο υποτελής, αν πιαστεί να παραβαίνει τα καθήκοντά του. Επιπλέον, ο υποτελής οφείλει να παρέχει στον κύριό του συμβουλή (consilium) και βοήθεια (auxilium): βοήθεια, προσφέροντας κυρίως τη στρατιωτική του υπηρεσία στην ειρήνη και τον πόλεμο· συμβουλή, συμμετέχοντας στα δικαστήρια και τις συνελεύσεις του κυρίου του».
— Επιστολή του επισκόπου Φουλβέρτου της Σαρτρ (1020 μ.Χ.), ελεύθερη απόδοση.

«Η φεουδαρχική κοινωνία ήταν μια κοινωνία βαθιά ιεραρχημένη και άνιση, χωρισμένη σε τρεις τάξεις: σε αυτούς που προσεύχονται (κλήρος), σε αυτούς που πολεμούν (ευγενείς/φεουδάρχες) και σε αυτούς που εργάζονται (χωρικοί). Στη βάση αυτής της πυραμίδας βρίσκονταν οι δουλοπάροικοι, οι οποίοι ήταν δεμένοι με τη γη. Ήταν υποχρεωμένοι να παραδίδουν μέρος της σοδειάς τους στον φεουδάρχη, να πληρώνουν φόρους για τη χρήση του μύλου ή του φούρνου του κτήματος και να προσφέρουν απλήρωτη προσωπική εργασία (αγγαρείες) για τη συντήρηση του πύργου και των κτημάτων του άρχοντα. Σε αντάλλαγμα, ο φεουδάρχης τους παρείχε μόνο στοιχειώδη στρατιωτική προστασία από τις επιδρομές».
— Αποσπάσματα από μελέτες Κοινωνικής και Οικονομικής Ιστορίας του Μεσαίωνα.

1. [Μονάδες 12] Να περιγράψετε τις αμοιβαίες ηθικές και πρακτικές υποχρεώσεις που συνέδεαν τον φεουδάρχη με τον υποτελή του (βασάλο), όπως αυτές προκύπτουν από το Κείμενο Α και τις γνώσεις του βιβλίου σας.
2. [Μονάδες 13] Να αναλύσετε την κοινωνική θέση των δουλοπάροικων στη φεουδαρχική κοινωνία, εξηγώντας τις οικονομικές τους επιβαρύνσεις και τη σχέση τους με τον φεουδάρχη (Κείμενο Β).