ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ: Ο ΕΚΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΣΛΑΒΩΝ
ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ
ΘΕΜΑ Α1
Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες προτάσεις ως Σωστές (Σ) ή Λανθασμένες (Λ):
  1. Ο ηγεμόνας της Μοραβίας Ραστισλάβος ζήτησε τη βοήθεια του Βυζαντίου για να αντιμετωπίσει τη συμμαχία μεταξύ Γερμανών και Βουλγάρων.
  2. Ο Κύριλλος και ο Μεθόδιος επέβαλαν τη λατινική γλώσσα ως επίσημη γλώσσα της σλαβικής λειτουργίας.
  3. Το γλαγολιτικό αλφάβητο δημιουργήθηκε με βάση το ελληνικό μικρογράμματο αλφάβητο για να αποδώσει τους φθόγγους της σλαβικής γλώσσας.
  4. Ο εκχριστιανισμός των Βουλγάρων έγινε με απόλυτη ηρεμία και χωρίς καμία εσωτερική αντίδραση από τους Βουλγάρους ευγενείς (βογιάρους).
  5. Η βυζαντινή διπλωματία χρησιμοποίησε το χριστιανικό κήρυγμα ως μέσο για να εντάξει τους σλαβικούς λαούς στη σφαίρα της πολιτικής της επιρροής.
ΘΕΜΑ Β1
Να απαντήσετε σύντομα στις παρακάτω ερωτήσεις:
  1. Ποιοι ήταν οι λόγοι που οδήγησαν τον αυτοκράτορα Μιχαήλ Γ΄ και τον Πατριάρχη Φώτιο να επιλέξουν τον Κύριλλο και τον Μεθόδιο για την ιεραποστολή στη Μοραβία;
  2. Ποιες ήταν οι συνέπειες της δημιουργίας του σλαβικού αλφαβήτου για την πνευματική και πολιτιστική ανάπτυξη των Σλάβων;

ΟΜΑΔΑ ΔΕΥΤΕΡΗ
ΘΕΜΑ Δ (ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΠΗΓΩΝ)
ΚΕΙΜΕΝΟ Α: Η αποστολή των Θεσσαλονικέων αδελφών στη Μοραβία
«Ο ηγεμόνας της Μοραβίας Ραστισλάβος, υποκινούμενος από τον Θεό, πήρε συμβουλή από τους πρίγκιπές του και έστειλε πρεσβεία στον αυτοκράτορα Μιχαήλ, λέγοντας: "Ο λαός μας απαρνήθηκε τον παγανισμό και τηρεί τον χριστιανικό νόμο. Δεν έχουμε όμως δάσκαλο που να μας εξηγεί στη γλώσσα μας την αληθινή χριστιανική πίστη [...]. Στείλε μας λοιπόν, δέσποτα, έναν επίσκοπο και δάσκαλο κατάλληλο". Τότε ο αυτοκράτορας κάλεσε τον Κύριλλο και τον Μεθόδιο και τους είπε: "Πρέπει να πάτε εκεί, γιατί είστε και οι δύο από τη Θεσσαλονίκη, και όλοι οι Θεσσαλονικείς μιλούν καθαρά τη σλαβική γλώσσα"».
— Βίος Κυρίλλου (Μεσαιωνική αγιολογική γραμματεία, ελεύθερη απόδοση).
ΚΕΙΜΕΝΟ Β: Η πολιτική σημασία του εκχριστιανισμού
«Η βυζαντινή ιεραποστολή δεν είχε ποτέ αποκλειστικά θρησκευτικό χαρακτήρα· αποτελούσε οργανικό κομμάτι της εξωτερικής πολιτικής της αυτοκρατορίας. Εκχριστιανίζοντας έναν λαό, το Βυζάντιο επεκτεινε την πνευματική και πολιτιστική του ηγεμονία, μετέτρεπε επικίνδυνους γείτονες σε συμμάχους και τους ενέτασσε σε μια κοινή οικογένεια χριστιανικών κρατών, όπου η Κωνσταντινούπολη είχε τα πρωτεία. Η παραχώρηση της γλώσσας και του αλφαβήτου στους Σλάβους ήταν μια ιδιοφυής κίνηση της βυζαντινής διπλωματίας (υπό την καθοδήγηση του Πατριάρχη Φωτίου), η οποία κέρδισε την εμπιστοσύνη των Σλάβων, την ώρα που η Ρώμη και οι Φράγκοι προσπαθούσαν να τους υποτάξουν επιβάλλοντας τη λατινική γλώσσα».
— Αποσπάσματα από μελέτες Μεσαιωνικής Ιστορίας.
ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ
Βασιζόμενοι στις ιστορικές σας γνώσεις και αντλώντας στοιχεία από τα παραπάνω κείμενα (Α και Β):
  1. [Μονάδες 12] Να αναλύσετε τις συνθήκες κάτω από τις οποίες ξεκίνησε η βυζαντινή ιεραποστολή στη Μοραβία, εξηγώντας τι ζήτησε ο Ραστισλάβος και γιατί επιλέχθηκαν οι συγκεκριμένοι ιεραπόστολοι (Κείμενο Α).
  2. [Μονάδες 13] Να εξηγήσετε γιατί ο εκχριστιανισμός των Σλάβων δεν ήταν απλώς ένα θρησκευτικό γεγονός, αλλά μια «ιδιοφυής κίνηση της βυζαντινής διπλωματίας» σε σχέση και με τον ανταγωνισμό της με τη Δύση (Κείμενο Β).