Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων:
Αναγέννηση των γραμμάτων (ή Καρολίδεια Αναγέννηση)
Συνθήκη του Βερντέν (843)
Μάχη στο Πουατιέ (732) (προαιρετικά, ως ιστορικό υπόβαθρο της δυναστείας)
Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στην κάθε πρόταση:
α) Ο Καρλομάγνος στέφθηκε «Αυτοκράτορας του Ρωμαϊκού Κράτους» από τον πάπα Λέοντα Γ΄ την ημέρα των Χριστουγέννων του έτους 800.
β) Η πρωτεύουσα του κράτους του Καρλομάγνου μεταφέρθηκε μόνιμα στη Ρώμη για λόγους στρατηγικής.
γ) Οι «βασιλικοί απεσταλμένοι» (missi dominici) είχαν ως έργο τον έλεγχο της περιφερειακής διοίκησης και των τοπικών αρχόντων.
δ) Με τη Συνθήκη του Βερντέν (843) η αυτοκρατορία των Φράγκων διασπάστηκε σε τέσσερα ανεξάρτητα βασίλεια.
ε) Το γλωσσικό μνημείο των «Όρκων του Στρασβούργου» αποτελεί την απαρχή της γαλλικής και της γερμανικής γλώσσας.
Ποιες ήταν οι βασικές ενέργειες και τα μέτρα που έλαβε ο Καρλομάγνος για την οργάνωση της διοίκησης και της οικονομίας της αυτοκρατορίας του;
Ποια ήταν η ιστορική σημασία της Συνθήκης του Βερντέν (843) για τη μετέπειτα εξέλιξη και τη διαμόρφωση της Ευρώπης;
ΘΕΜΑ Γ1 - ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΗΓΗΣ (25 μονάδες)
Αξιοποιώντας τις ιστορικές σας γνώσεις και αντλώντας στοιχεία από το κείμενο που σας δίνεται, να εξηγήσετε τους λόγους για τους οποίους ο Καρλομάγνος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην παιδεία και ποια συγκεκριμένα μέτρα έλαβε για την αναζωογόνησή της.
«Ο Καρλόμαγνος έδειξε μεγάλο ζήλο για την καλλιέργεια των γραμμάτων και την εκπαίδευση, πεδία που είχαν παρακμάσει στο βασίλειο των Φράγκων. Αντιλαμβανόμενος ότι η σωστή διοίκηση μιας τεράστιας αυτοκρατορίας απαιτεί μορφωμένους υπαλλήλους και κληρικούς, ίδρυσε την Ανακτορική Ακαδημία στο Άαχεν. Εκεί κάλεσε ονομαστούς λόγιους από όλη την Ευρώπη, όπως τον Αλκουίνο από την Υόρκη, για να διδάξουν. Παράλληλα, εξέδωσε διατάγματα με τα οποία υποχρέωνε τα μοναστήρια και τις επισκοπές να ιδρύσουν σχολεία για την ανάγνωση, τη γραφή και την αριθμητική, θέτοντας τα θεμέλια για μια πολιτιστική αναγέννηση που συνέδεσε τη χριστιανική πίστη με την κλασική παράδοση.»
— (Ελεύθερη διασκευή από σύγχρονες ιστορικές πηγές για την Καρολίδεια Αναγέννηση)
ΘΕΜΑ Δ1 - ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΗΓΗΣ (25 μονάδες)
Συνδυάζοντας τις πληροφορίες από το παράθεμα και τις ιστορικές σας γνώσεις, να αναλύσετε τις σχέσεις του Καρλομάγνου με την Εκκλησία της Ρώμης και να αποτιμήσετε τις συνέπειες που είχε η στέψη του (800 μ.Χ.) για τις σχέσεις μεταξύ της Δύσης και της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.
«Όταν ο πάπας Λέων Γ΄ έθεσε το στέμμα στο κεφάλι του Καρλομάγνου στον Άγιο Πέτρο, οι παριστάμενοι Ρωμαίοι αναφώνησαν: "Στον Κάρολο, τον ευσεβέστατο Αύγουστο, τον στεφανωμένο από τον Θεό, τον μεγάλο και ειρηνοποιό αυτοκράτορα, ζωή και νίκη!". [...] Αυτή η πράξη όμως προκάλεσε τη βαθιά δυσαρέσκεια των Βυζαντινών, οι οποίοι θεωρούσαν τον δικό τους αυτοκράτορα στην Κωνσταντινούπολη ως τον μοναδικό νόμιμο κληρονόμο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Για την Κωνσταντινούπολη, ο Κάρολος δεν ήταν παρά ένας σφετεριστής του αυτοκρατορικού τίτλου.»
— (Εγινάρδος, "Vita Karoli Magni" / Βίος του Καρλομάγνου, διασκευή)