Για το κεφάλαιο «Η εμφάνιση του Ισλάμ» στην Ιστορία Β΄ Λυκείου, η Τράπεζα Θεμάτων περιλαμβάνει συγκεκριμένους τύπους ασκήσεων (Θέμα 1ο: Σωστό/Λάθος, Ιστορικοί Όροι) και συνδυαστικές ερωτήσεις ανάπτυξης με βάση ιστορικές πηγές (Θέμα 4ο).
📝 ΘΕΜΑ 1ο: Ερωτήσεις Αντικειμενικού Τύπου & Όροι
Α. Ερωτήσεις Σωστού - Λάθους
1. Στη βόρεια Αραβία, πριν από την εμφάνιση του Ισλάμ, είχε διαμορφωθεί μια μόνιμα εγκατεστημένη αγροτική κοινωνία.
2. Το έτος της Εγίρας (622) αποτελεί την αφετηρία του χρονολογικού συστήματος των Αράβων.
3. Το Ισλάμ είναι μια θρησκεία εντελώς αυτόνομη, χωρίς κανένα δάνειο στοιχείο από τον Χριστιανισμό ή τον Ιουδαϊσμό.
4. Ο ιερός πόλεμος (τζιχάντ) υπήρξε σημαντικός παράγοντας για τη ραγδαία εξάπλωση του Ισλάμ.
5.. Στο ισλαμικό κράτος η θρησκευτική δικαιοσύνη είναι πλήρως διαχωρισμένη από την κοσμική εξουσία.
Β. Διευκρίνιση Ιστορικών Όρων
Ισλάμ
Εγίρα
Κοράνιο
ΘΕΜΑ 4ο: Επεξεργασία Ιστορικής Πηγής
Κείμενο: Απόσπασμα από το Κοράνιο (Σούρα Β΄, 190-193)
«Να πολεμάτε για το σκοπό του Θεού όσους σας πολεμούν, αλλά μην κάνετε αδικίες, γιατί ο Θεός δεν αγαπά τους άδικους. Σκοτώστε τους όπου τους βρίσκετε και διώξτε τους από κει που σας έδιωξαν... Πολεμήστε τους ώσπου να μην υπάρχει πειρασμός και να επικρατήσει η πίστη στον Θεό. Αν όμως σταματήσουν, τότε δεν επιτρέπεται καμιά εχθρότητα, παρά μόνο ενάντια στους άδικους.»
Ζητούμενα:
Με βάση τις ιστορικές σας γνώσεις και αντλώντας στοιχεία από το παραπάνω κείμενο:
Να προσδιορίσετε την έννοια του «ιερού πολέμου» (τζιχάντ) και να εξηγήσετε πώς αυτή επέδρασε στη συμπεριφορά των πιστών και στη ραγδαία εξάπλωση της νέας θρησκείας.
Να αναλύσετε τη δομή του ισλαμικού κράτους, εστιάζοντας στο πώς το Κοράνιο καθορίζει τόσο τη θρησκευτική όσο και την πολιτική/κοινωνική ζωή των μουσουλμάνων.
Κουίζ: Η Εμφάνιση του Ισλάμ
1. Ποια ήταν η βασική κοινωνική και οικονομική διαφορά μεταξύ της νότιας και της βόρειας Αραβίας πριν από την εμφάνιση του Ισλάμ;
A)
Στη νότια Αραβία οι κάτοικοι ήταν αποκλειστικά νομάδες, ενώ στη βόρεια είχαν μόνιμη αγροτική κοινωνία.
B)
Στη νότια Αραβία είχε διαμορφωθεί μια μόνιμα εγκατεστημένη αγροτική κοινωνία, ενώ στη βόρεια δέσποζε η φυλετική οργάνωση των νομάδων.
C)
Και στις δύο περιοχές κυριαρχούσε η αστική ζωή και το οργανωμένο εμπόριο με το Βυζάντιο.
D)
Σ τη νότια Αραβία ζούσαν νομάδες που λεηλατούσαν καραβάνια, ενώ στη βόρεια υπήρχε συγκεντρωτικό κράτος.
2. Πότε άρχισε ο Μωάμεθ να διδάσκει δημόσια τη νέα θρησκεία, το Ισλάμ, και ποια στάση τήρησε απέναντι στους συμπατριώτες του;
A)
Το 622· οι συμπατριώτες του αντέδρασαν επειδή υπερασπιζόταν τον πολυθεϊσμό.
B)
Το 570· οι κάτοικοι της Μέκκας διαφώνησαν με τη συμμαχία του με τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία.
C)
Το 613· κατηγορούσε τους συμπατριώτες του ως ειδωλολάτρες, γεγονός που του κόστισε την εξορία από τη Μέκκα.
D)
Το 630· αντέδρασαν επειδή αρνήθηκε κάθε επαφή με τον Χριστιανισμό και τον Ιουδαϊσμό.
.
3. Τι σηματοδοτεί ιστορικά το έτος 622 (Εγίρα) για τον αραβικό κόσμο;
A)
Την έναρξη της δημόσιας διδασκαλίας του Μωάμεθ στη Μέκκα.
B)
Την τελική κατάκτηση της Ιερουσαλήμ από τα αραβικά στρατεύματα.
C)
Την υπογραφή της συνθήκης ειρήνης με τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία.
D)
Την καταφυγή του Μωάμεθ στη Μεδίνα και την αφετηρία του χρονολογικού συστήματος των Αράβων.
4. Σύμφωνα με το σχολικό εγχειρίδιο, ποιος είναι ο χαρακτήρας του Κορανίου στην ισλαμική κοινωνία;
A)
Δεν καθορίζει μόνο τη θρησκευτική συμπεριφορά, αλλά και τους νόμους και τα καθήκοντα πολιτών και κυβερνώντων, ταυτίζοντας τη θρησκευτική κοινότητα με το κράτος.
B)
Περιέχει αποκλειστικά κοσμικούς νόμους εμπορικού δικαίου, χωρίς καμία αναφορά στη λατρεία.
C)
Λειτουργεί απλώς ως ποιητική συλλογή θρύλων της προϊσλαμικής περιόδου.
D)
Αποτελεί έναν τυπικό κώδικα διπλωματικών σχέσεων με τους Χριστιανούς ηγεμόνες.