ΘΕΩΡΙΑ  ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ  ΓΛΩΣΣΑΣ 

 Α’   ΛΥΚΕΙΟΥ.

                                     ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΓΛΩΣΣΑΣ :

1.     ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ : Είναι οι διάφορες τοπικές διάλεκτοι, που υπάρχουν στην ίδια χώρα, πχ κερκυραικά, κρητικά, ποντιακά, επανομίτικα κτλ.

2.     ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ : διαφορές σε κάποιες λέξεις και εκφράσεις που εμφανίζονται σε άτομα που ανήκουν σε διαφορετικές κοινωνικές ομάδες, δηλαδή σε διαφορετική ηλικία ( πχ η γλώσσα των νέων),  φύλο, μόρφωση και το επάγγελμα.

3.     ΕΙΔΙΚΕΣ  ΓΛΩΣΣΕΣ : Πρόκειται για κάποιες ειδικές λέξεις – ορολογία, που συναντάμε σε επιστήμες, στο ποδόσφαιρο και τα αθλήματα, στη μουσική, στη μόδα κτλ

4.     ΠΕΡΙΣΤΑΣΗ – ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ : η γλώσσα επηρεάζεται πολύ ως προς το λεξιλόγιο και το ύφος και από την περίσταση στην οποία την χρησιμοποιούμε, δηλαδή αν είναι επίσημη, φιλική κτλ.

Το Επικοινωνιακό πλαίσιο καθορίζεται από το ποιος μιλάει, σε ποιον απευθύνεται,  πού, για ποιο σκοπό

                  ΑΝΑΦΟΡΙΚΗ – ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΓΛΩΣΣΑΣ :

Αναφορική : είναι κυριολεκτική, απευθύνεται στη λογική και έχει σκοπό να ενημερώσει (πχ η γλώσσα των σχολικών μαθημάτων, των επιστημών, της Ιστορίας κτλ)

Ποιητική : είναι μεταφορική, απευθύνεται στο συναίσθημα και τη φαντασία κι έχει σκοπό να συγκινήσει ( πχ η γλώσσα των ποιημάτων και των ποιητικών εκφράσεων)

ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ  ΚΕΙΜΕΝΑ : αυτά που συνδυάζουν το γραπτό  λόγο με την εικόνα, όπως φωτογραφίες, σχέδια, χάρτες, χρώματα. Τέτοια συναντάμε σε σχολικά βιβλία, περιοδικά, αφίσες κτλ.  

                                         ΓΡΑΠΤΟΣ – ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΣ  ΛΟΓΟΣ :

·        ΓΡΑΠΤΟΣ  ΛΟΓΟΣ : είναι συνήθως πιο επίσημος, ( μπορεί να είναι) προσχεδιασμένος, άρα πιο πλούσιο λεξιλόγιο και πιο προσεγμένη διατύπωση και σύνταξη, αλλά και πιο ψυχρός. Ο γραπτός λόγος μένει, σώζεται.

·        ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΣ ΛΌΓΟΣ : μπορεί και αυτός βέβαια να είναι προσχεδιασμένος ( αν υπάρχει χρόνος, πχ σε μια ομιλία), θεωρείται πιο άμεσος, πιο ζωντανός και περιέχει και επηρεάζεται και από τα λεγόμενα εξωγλωσσικά στοιχεία

( δηλαδή χειρονομίες, εκφράσεις προσώπου, τόνο φωνής κτλ). Ο προφορικός λόγος χάνεται, διαρκεί μόνο όσο εκφωνείται, εκτός αν τον ηχογραφήσουμε.

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ :  Όταν θέλουμε να πείσουμε κάποιον για μια άποψη που έχουμε σχετικά με θέμα, πρέπει καταρχήν να διατυπώσουμε με σαφήνεια την άποψή μας και στη συνέχεια να την στηρίξουμε με επιχειρήματα.

Επιχείρημα : αποτελείται από τις προκείμενες προτάσεις και το συμπέρασμα που βγαίνει με βάση τις προκείμενες

Συλλογισμός : είναι η νοητική διαδικασία που συνδέει τις προκείμενες προτάσεις, ώστε να βγάλει ένα συμπέρασμα

ΑΓΩΝΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ( DEBATE) : δύο άτομα ή ομάδες υποστηρίζουν αντίθετες απόψεις πάνω σε ένα θέμα ( πχ είναι καλό ή όχι να μπαίνουν απουσίες στο σχολείο , η γλωσσομάθεια βλάπτει ή όχι τη μητρική γλώσσα, η μόδα ωφελεί ή βλάπτει τους νέους κτλ) με τα ανάλογα επιχειρήματα, προσπαθώντας να καταρρίψουν η κάθε μια τα επιχειρήματα της άλλης, αφού όμως ακούσουν προσεκτικά και σκεφτούν τα επιχειρήματα της αντίθετης πλευράς. Στο τέλος είτε κερδίζει η μία πλευρά είτε καταλήγουν σε μια κοινή συμφωνία- συμβιβασμό- σύνθεση αντίθετων πλευρών.

Είναι απαραίτητο ο διάλογος αυτός να γίνεται με ηρεμία, αμοιβαίο σεβασμό και οι απόψεις να στηρίζονται σε δεδομένα ( σωστή ενημέρωση για το θέμα) και στη λογική

                          ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ – ΚΑΝΟΝΕΣ :

·        Επιλέγουμε να περιγράψουμε τα σημαντικότερα, δηλαδή αυτά που  αξίζουν

·        Όταν περιγράφουμε πολλά στοιχεία, τα περιγράφουμε με κάποια σειρά, πχ από τα δεξιά προς τα αριστερά, από πάνω προς τα κάτω ή από μέσα προς τα έξω κτλ, δηλαδή όχι ανακατωμένα

·        Επίσης, περιγράφουμε είτε από το σύνολο στο μέρος ( πχ την πόλη και μετά τη γειτονιά) ή από το μέρος στο σύνολο ( πχ το σπίτι και μετά τον οικισμό)

·        Χρησιμοποιούμε «δυνατά» επίθετα, ώστε να δημιουργήσουμε στον αναγνώστη μια σαφή, ζωντανή εικόνα αυτού που περιγράφουμε

                               ΑΦΗΓΗΣΗ – ΚΑΝΟΝΕΣ  ΑΦΗΓΗΣΗΣ :

·        Επίσης αφηγούμαστε  μόνο ό,τι αξίζει κι έχει ενδιαφέρον, άρα κάνουμε και εδώ μια επιλογή.

·        Δίνουμε σαφή στοιχεία του γεγονότος που αφηγούμαστε, δηλαδή τι έγινε, ποιοι πήραν μέρος, πού, πότε, γιατί

·        Αφηγούμαστε με χρονική σειρά ( από το παρελθόν προς το παρόν ή από το παρόν στο παρελθόν, δηλαδή με αναδρομή)

·        Χρησιμοποιούμε «δυνατά» ρήματα και επιρρήματα, ώστε να τραβήξουμε την προσοχή του αναγνώστη

·        Μερικές φορές αφηγούμαστε με πολλές λεπτομέρειες μια σειρά γεγονότων ( επιβράδυνση) ή το αντίθετο, τα διηγούμαστε γρήγορα και χωρίς λεπτομέρειες ( επιτάχυνση)

Αφήγηση στη λογοτεχνία : ο αφηγητής μπορεί να είναι

·        ομοδιηγητικός ( όταν συμμετέχει στην ιστορία, άρα έχει και περιορισμένη γνώση, και γράφει σε α’ πρόσωπο) ή

·        ετεροδιηγητικός ( όταν δεν συμμετέχει στην ιστορία, άρα μπορεί να είναι και « παντογνώστης», και αφηγείται σε γ’ πρόσωπο)

ΟΠΤΙΚΗ ΓΩΝΙΑ – ΕΣΤΙΑΣΗ ΤΟΥ ΑΦΗΓΗΤΗ : μπορεί να είναι 

·        Μηδενική ( παντογνώστης αφηγητής, ξέρει και τις σκέψεις και τα συναισθήματα των ηρώων του)

·        Εσωτερική ( υποκειμενική αφήγηση)

·        Εξωτερική ( ακόμα πιο περιορισμένη γνώση των γεγονότων, δηλαδή ο αφηγητής παρουσιάζει τα γεγονότα από διάφορες οπτικές γωνίες, όπως τα βιώνουν οι ήρωές τους, χωρίς όμως να ξέρει τι σκέφτονται

ΕΥΘΥΣ ΚΑΙ ΠΛΑΓΙΟΣ  ΛΟΓΟΣ : Βεβαιωθείτε ότι μπορείτε να μετατρέψετε το ένα είδος λόγου στο άλλο κάνοντας τις ανάλογες αλλαγές , πχ :

·        Μετατροπή του ευθέως λόγου σε πλάγιο : με χρήση ρημάτων όπως « είπε, ανέφερε, υποστήριξε, παραδέχτηκε, ρώτησε κτλ»

·        Μετατροπή πλάγιου σε ευθύ λόγο : με χρήση είτε εισαγωγικών πριν και μετά τα λόγια είτε με χρήση παύλας πριν την παράθεση των λόγων.

ΣΥΝΥΠΟΔΗΛΩΤΙΚΗ χρήση της γλώσσας : είναι η μεταφορική χρήση της.

Επομένως η γλώσσα μπορεί να είναι :

·        Κυριολεκτική- δηλωτική- αναφορική  οπότε απευθύνεται στη λογική, έχει σκοπό να πληροφορήσει, κάνει το ύφος πιο ψυχρό, σοβαρό   ή

·        Μεταφορική- συνυποδηλωτική- ποιητική  οπότε απευθύνεται στο συναίσθημα και τη φαντασία, έχει σκοπό να συγκινήσει και κάνει το ύφος πιο ζωντανό

ΣΥΝΩΝΥΜΑ – ΑΝΤΩΝΥΜΑ : βεβαιωθείτε ότι γνωρίζετε τη σημασία τους. 

Προσοχή :  όταν σας ζητούν να βρείτε συνώνημα ή αντώνυμα από κάποια λέξη, υπάρχει κίνδυνος από απροσεξία να δώσετε συνώνυμα , όταν σας ζητούν αντώνυμα, και το αντίστροφο.

ΕΠΙΘΕΤΑ : τα επίθετα μπορεί να είναι:

·        « περιγραφικά» δηλαδή να περιγράφουν γνωρίσματα του ουσιαστικού που συνοδεύουν ( πχ ψηλό αγόρι, κόκκινο τραπεζομάντηλο) ,

·        ή να φανερώνουν και κάποιο σχόλιο ( πχ  εξαιρετικός φίλος, υπέροχο τραπεζομάντιλο)

ΓΛΩΣΣΙΚΟ  ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ :  είναι τα συμφραζόμενα σε μια πρόταση.

ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ  ΕΠΙΛΟΓΕΣ : αφορούν τις εξής επιλογές σε ένα κείμενο :

·        μπορεί  να είναι η ποιητική ή αναφορική λειτουργία της γλώσσας που επιλέγεται

·        η κυριολεκτική ή μεταφορική χρήση  λέξεων

·        η χρήση ερωτήσεων

·        οι συνδετικές – διαρθρωτικές λέξεις που χρησιμοποιούνται ( πχ όταν πρόκειται για τη συνοχή σε ένα κείμενο)

·        το ρηματικό πρόσωπο ( α’β’γ’  ενικό ή πληθυντικό)

·        η έγκλιση ( οριστική, υποτακτική ή προστακτική)

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ : η χρήση τους τραβάει το ενδιαφέρον του αναγνώστη, αφού τον προκαλεί να προβληματιστεί και να ψάξει να βρει την απάντηση ( όταν η απάντηση δεν δίνεται παρακάτω) ή αποτελούν εισαγωγή, πριν από την απάντηση του συντάκτη , που ακολουθεί παρακάτω. Δίνουν ζωντάνια και αμεσότητα στο λόγο και ενισχύουν την επικοινωνιακή του δύναμη.

ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΕΓΚΛΙΣΗ :  φανερώνει βεβαιότητα του συντάκτη,  όταν επιλέγεται, και κάνει το ύφος πιο απόλυτο.

ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ  ΕΓΚΛΙΣΗ :  μπορεί να φανερώνει πιθανότητα ( « μπορεί να ...») , ευχη- επιθυμία ( «μακάρι να ...») , προτροπή ( «ας ...»)  απαγόρευση – αναγκαιότητα κάποιες φορές {« απαγορεύεται να ..., πρέπει να ... ») . Γενικά, αυτή η  έγκλιση κάνει το ύφος προτρεπτικό, συμβουλευτικό, πιο άμεσο και οικείο σε ένα κείμενο. Επίσης, κάνει το ύφος πιο μετριοπαθές. -

ΡΟΛΟΣ ΠΡΟΛΟΓΟΥ ( α’ παράγραφος  σε ένα κείμενο) : εισάγει τον αναγνώστη στο θέμα, δίνοντάς του βασικές πληροφορίες και προσπαθεί να κεντρίσει το ενδιαφέρον και την προσοχή με διάφορους τρόπους ( πχ χρήση ερωτήσεων, παράθεση αριθμητικών στοιχείων ή δεδομένων έρευνας κτλ)

ΟΝΟΜΑΤΙΚΗ  ΦΡΑΣΗ – ΡΗΜΑΤΙΚΗ ΦΡΑΣΗ : να μπορείτε να τις ξεχωρίσετε και να μπορείτε να μετατρέψετε το ένα είδος στο άλλο ( πχ «Οι γονείς επιδιώκουν τη συζήτηση με τα παιδιά τους» ΟΦ ενώ « Οι γονείς επιδιώκουν να συζητούν με τα παιδιά τους» ΡΦ) .

ΚΕΙΜΕΝΙΚΟ  ΕΙΔΟΣ : Ένα κείμενο που σας δίνεται μπορεί να είναι  ημερολόγιο, επιστολή, δοκίμιο, άρθρο,  ομιλία, συνέντευξη κτλ

·        MHN ΞΕΧΝΑΤΕ :

·        στο ΑΡΘΡΟ βάζουμε τίτλο, που να είναι σύντομος, σαφής και ελκυστικός

·        στην ΟΜΙΛΙΑ βάζουμε προσφώνηση( πχ «Αγαπητοί φίλοι/συμμαθητές/ κυρίες και κύριοι» κτλ)  και αποφώνηση( « Ευχαριστώ για την προσοχή σας»)

·        στην ΕΠΙΣΤΟΛΗ βάζουμε επίσης προσφώνηση και αποφώνηση

·     ΘΕΜΑ – ΑΠΟΨΕΙΣ : Να μπορείτε να εντοπίσετε στο κείμενο ποιο είναι το βασικό θέμα και ποιες οι σχετικές απόψεις που  παρουσιάζονται.

·        Επίσης, ποια είναι η συλλογιστική πορεία του συντάκτη του κειμένου, δηλαδή από ποιες σκέψεις ξεκινάει και σε ποιο συμπέρασμα καταλήγει.

ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ  ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥ : Να μπορείτε να αναγνωρίσετε με ποιο τρόπο ή τρόπους αναπτύσσεται μια παράγραφος, ποια είναι τα μέρη του κάθε τρόπου ( πχ στην αναλογία :  τι παρομοιάζεται με τι, στη σύγκριση :  ποια είναι τα δύο μέρη που συγκρίνονται και ως προς τι κτλ) και για ποιο λόγο επιλέγεται, ώστε να υπηρετήσει την πρόθεση του συγγραφέα. Πιο αναλυτικά :

·        Με ορισμό : όταν ο συγγραφέας – συντάκτης θέλει να προσδιορίσει – αποσαφηνίσει το περιεχόμενο  μίας έννοιας, οπότε παραθέτει τα γνωρίσματα αυτής της έννοιας, ως σημείο εκκίνησης του προβληματισμού

·        Με διαίρεση : όταν ο συγγραφέας θέλει να   παρουσιάσει τις πολλές διαφορετικές πλευρές που μπορεί να έχει μία έννοια.

·        Με σύγκριση – αντίθεση : όταν ο συγγραφέας θέλει να συγκρίνει δύο έννοιες ώστε να γίνουν σαφείς οι διαφορές τους και να διευκρινιστεί καλύτερα το πχρηεριεχόμενό τους, οπότε να αποφεύγεται η οποιαδήποτε σύγχιση εννοιών.

·        Με παραδείγματα: όταν ο συγγραφέας επιχειρεί να πείσει για την ορθότητα του συλλογισμού του, όταν θέλει να εξηγήσει μία άποψη και να αποδείξει πως είναι αληθής.

·        Με αναλογία : όταν ο συγγραφέας θέλει να εξηγήσει – διασαφηνίσει μία έννοια, ειδικότερα όταν θέλει να βοηθήσει στην κατανόηση ή εκλαΪκευση μιας επιστημονικής ή φιλοσοφικής ή άλλης αφηρημένης έννοιας, οπότε την παρομοιάζει με κάποια άλλη που είναι πιο οικεία στον αναγνώστη, άρα και  πιο εύκολα κατανοητή.

·        Με αιτιολόγηση : όταν ο συγγραφέας θέλει να πείσει, επομένως για την απόδειξη του ισχυρισμού του ( της άποψής του) παραθέτει διάφορα τεκμήρια, όπως επιχειρήματα, στατιστικά στοιχεία, πορίσματα ερευνών, αποσπάσματα απόψεων σημαντικών προσώπων ( αυθεντία), αριθμητικά δεδομένα κτλ.

·        Με αίτιο – αποτέλεσμα  : όταν ο συγγραφέας θέλει να παρουσιάσει τις συνέπειες μιας κατάστασης, δηλαδή τα θετικά ή αρνητικά αποτελέσματα.  

ΣΥΝΟΧΗ  ΚΕΙΜΕΝΟΥ : επιτυγχάνεται :

·        με τη χρήση συνδετικών- διαρθρωτικών  λέξεων– φράσεων στην αρχή παραγράφου ή στην αρχή πρότασης. Οι λέξεις – φράσεις αυτές μπορεί να φανερώνουν : χρονική σειρά ( πρώτον, δεύτερον, τρίτον κτλ, αρχικά, στη συνέχεια κτλ), προσθήκη ( επίσης, επιπλέον), αντίθεση(  όμως, ωστόσο, παρόλο που), επεξήγηση ( δηλαδή, πιο αναλυτικά), αιτιολόγηση( Γι αυτό, επειδή) , συμπέρασμα ( καταλήγοντας, εν κατακλείδι, συμπερασματικά)

·        με επανάληψη  λέξεων

·        με χρήση αντωνυμιών

ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ – ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΣΥΝΤΑΞΗ :

·        στην ενεργητική σύνταξη προβάλλεται – δίνεται έμφαση στο πρόσωπο που ενεργεί ( γιατί είναι σημαντικό) ενώ

·        στην παθητική σύνταξη προβάλλεται- τονίζεται η  πράξη, το γεγονός που αναφέρεται στο κείμενο,  είτε γιατί η πράξη είναι πιο σημαντική  είτε γιατί ο δράστης – πρόσωπο που  έχει διαπράξει την πράξη δεν είναι γνωστός στον συντάκτη.

ΣΗΜΕΙΑ ΣΤΙΞΕΩΣ : το καθένα έχει το δικό του ρόλο και για διαφορετικό σκοπό χρησιμοποιείται στο κείμενο. Έτσι :

·        Το θαυμαστικό δηλώνει θαυμασμό ή έκπληξη ή και αγανάκτηση.

·        Τα εισαγωγικά ( « . . .» ) δηλώνουν άλλες φορές ειρωνία, άλλες φορές  έχουν μεταφορική χρήση και άλλες φορές απλώς αποδίδουν με τον τρόπο αυτό τον προφορικό λόγο αυτούσιο ( ό,τι ρόλο δηλαδή παίζει η  παύλα πριν από τα λόγια των προσώπων που μιλάνε, σε λογοτεχνικά και κυρίως σε θεατρικά  κείμενα)

·        Τα αποσιωποιητικά ( . . . ) δηλώνουν ότι ο συντάκτης του κειμένου δεν θέλει να φανερώσει καθαρά τις σκέψεις ή τα συναισθήματά του αλλά τα υποδηλώνει, μας αφήνει να τα εννοήσουμε. Δηλαδή φανερώνουν προβληματισμό ή και σιωπηλή αποδοκιμασία.

·        Η άνω και κάτω τελεία : δηλώνει  επεξήγηση

·        Η παύλα ανάμεσα σε δύο προτάσεις μπορεί να δηλώνει είτε σχέση αντίθεσης είτε σχέση προσθήκης και επεξήγησης.

ΡΗΜΑΤΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ : είναι το α’ β’ γ’ ενικό και  το α’ β’γ ‘ πληθυντικό. Το καθένα χρησιμοποιείται για διαφορετικούς σκοπούς :

·        Το α’ ενικό πρόσωπο  δείνει προσωπικό- εξομολογητικό ύφος στο κείμενο και χρησιμοποιείται όταν ο αφηγητής παρουσιάζει ένα δικό του βίωμα, άρα έχει υποκειμενικό χαρακτήρα αλλά και την δύναμη της προσωπικής μαρτυρίας. Επίσης όταν ο συντάκτης του κειμένου παρουσιάζει μια δική του καθαρά και αποκλειστικά άποψη.

·        Το  β’ ενικό πρόσωπο δημιουργεί αμεσότητα και οικειότητα ( κάποιες φορές και φιλικό – συμβουλευτικό κλίμα) ανάμεσα στον συντάκτη του κειμένου και τον αναγνώστη, τονίζει το επικοινωνιακό ύφος και χαρακτήρα του κειμένου, καθώς γίνεται πιο έντονη η αίσθηση ότι ο συντάκτης απευθύνεται στον αναγνώστη

·        Το γ’ ενικό πρόσωπο είναι πιο ψυχρό και απόμακρο

·        Το α’ πληθυντικό πρόσωπο  δείχνει ότι ο συντάκτης του κειμένου βάζει τον εαυτό του μέσα στην ομάδα των αναγνωστών στους οποίους απευθύνεται, διότι θεωρεί ότι έχουν πολλά κοινά σημεία, κοινά βιώματα, ίσως τους απασχολούν κοινά θέματα- προβλήματα. Αυτό δημιουργεί αίσθημα οικειότητας μεταξύ του συντάκτη και των αναγνωστών, καθώς ο συντάκτης δεν διαχωρίζει τον εαυτό του από τους αναγνώστες αλλά μάλλον ταυτίζεται με αυτούς θεωρώντας ότι μοιάζουν σε πολλά.

·        Το β’ πληθυντικό πρόσωπο δείχνει ότι ο συντάκτης του κειμένου διαχωρίζει τον εαυτό του από τους αναγνώστες. Τονίζεται ωστόσο έτσι και το επικοινωνιακό ύφος , αφού με τη χρήση  αυτού του προσώπου ο συντάκτης στρέφεται- απευθύνεται καθαρά στους αναγνώστες -ακροατές, ίσως δείχνοντας ότι ξέρει κάτι παραπάνω από αυτούς και  άρα θέλει να τους διαφωτίσει.

ΥΦΟΣ  ΚΕΙΜΕΝΟΥ : μπορεί να είναι

φιλικό, λαΪκό, σοβαρό. επίσημο, επιστημονικό, πομπώδες ( με στόμφο), κωμικό,  χαρούμενο, δραματικό, πένθιμο, πατριωτικό, διδακτικό, φιλοσοφικό,λυρικό ( δηλαδή συναισθηματικό)  κτλ.

Επίσης το ύφος μπορεί να είναι

·        απόλυτο ( με τη χρήση του «πρέπει»)

·        ή μετριοπαθές ( με τη χρήση φράσεων όπως « καλό είναι». « καλό θα ήτανε», « θα ήτανε καλύτερο», « είναι σωστό»). Γενικά, είναι προτιμότερο σε ένα  κείμενο το μετριοπαθές ύφος, είναι πιο πειστικό και δεν προκαλεί αρνητική αντίδραση .

ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ : μπορεί να είναι φιλικές ή επίσημες, οπότε αναλόγως διαφέρει η προσφώνηση,  η αποφώνηση, το ύφος, το λεξιλόγιο, η έκταση ( συνήθως η επίσημη είναι πιο σύντομη) και ως προς τη θεματική διάχυση ( δηλαδή στη φιλική μπορεί να αναφέρονται και άλλα θέματα πέρα από το βασικό, ενώ στην επίσημη όχι)

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ  ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΛΟΓΟΥ : χρήση ξένων λέξεων, στοιχεία προφορικού λόγου, μεγαλύτερη γλωσσική χαλαρότητα

 ΥΒΡΙΔΙΚΟΣ  ΛΟΓΟΣ : είναι ο λόγος που σχηματίζεται από τη συνένωση δαφορετικών στοιχείων , συγκεκριμένα από τη συνένωση γραπτού και προφορικού λόγου. Τέτοιος λόγος είναι ο διαδικτυακός λόγος.

 ΕΙΔΗ ΑΝΑΦΟΡΙΚΩΝ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ :

·        α) παραθετικές ( δεν αποτελούν  αναγκαίο προσδιορισμό της προηγούμενης πρότασης, χωρίζονται με κόμμα),

·        β) προσδιοριστικές ( αποτελούν αναγκαίο προσδιορισμό της προηγούμενης πρότασης και δεν  χωρίζονται με κόμμα )  και

·        γ) επιρρηματικές .

ΔΙΑΔΟΧΙΚΉ ΥΠΟΤΑΞΗ : Οταν σε μια περίοδο υπάρχουν περισσότερες από μία δευτερεύουσες προτάσεις, και  η πρώτη δευτερεύουσα υπάγεται στην κύρια, αλλά η δεύτερη δευτερεύουσα υπάγεται στην πρώτη δευτερεύουσα. Παρατηρούμε δηλ το φαινόμενο μια δευτερεύουσα πρόταση να εξαρτάται από άλλη δευτερεύουσα.

                                           ΠΕΡΙΛΗΨΗ- ΚΑΝΟΝΕΣ :  

·        Αφού διαβάσουμε  προσεκτικά το κείμενο, αναφέρουμε στην αρχή της περίληψης το θέμα του κειμένου.

·        Χωρίζουμε ενότητες και βγάζουμε πλαγιότιτλους από κάθε ενότητα, κάνοντας πύκνωση, αφαιρώντας περιττές λεπτομέρειες και κρατώντας σημαντικές λέξεις- κλειδιά.

·        Δένουμε μεταξύ τους τους πλαγιότιτλους χρησιμοποιώντας κατάλληλες συνδετικές λέξεις, ώστε να φαίνεται η συλλογιστική πορεία του συντάκτη του κειμένου.

·        Η έκταση να είναι 80-120 λέξεις.