Ο Ηρόδοτος υποστηρίζει ότι οι Τρώες δεν είχαν την Ελένη και γι’ αυτό δεν μπορούσαν να την παραδώσουν στους Έλληνες. Αυτό το στηρίζει σε λογικά επιχειρήματα. Ο Πρίαμος ως υπεύθυνος και σώφρων βασιλιάς δε θα έθετε το λαό του σε κίνδυνο, για να ικανοποιήσει την επιθυμία του γιου του. Αν ήταν στο χέρι του, κατά τον Ηρόδοτο, θα επέστρεφε την Ελένη στους Έλληνες, προ- κειμένου να αποφευχθεί ο πόλεμος. Διαπιστώνουμε, λοιπόν, ότι ο ιστορικός προσπαθεί να εξηγήσει λογικά τις ενέργειες και τις αποφάσεις κάθε προσώπου επιχειρηματολογώντας για τα αίτια κάθε γεγονότος, ακόμη και όταν αναφέρεται στη μυθολογική παράδοση.
Κατά τον Ηρόδοτο ο πόλεμος ήταν αναπόφευκτος, αφού είχε ήδη αποφασιστεί από τους θεούς. Η ύβρις, που επέδειξε ο Πάρης προς το φιλόξενο Μενέλαο, έπρεπε να τιμωρηθεί. Η καταστροφή του πολέμου έρχεται ως τιμωρία από τους θεούς, για να σωφρονίσει τους ανθρώπους και να τους διδάξει ότι τα σοβαρά αμαρτήματα πάντοτε τιμωρούνται. Για το λόγο αυτό οι Έλληνες δε θα πείθονταν στα λόγια των Τρώων, όποια και αν ήταν η δικαιολογία, αφού οι αποφάσεις τους επηρεάζονταν από την παρέμβαση της θείας βούλησης. Ο Ηρόδοτος, δηλαδή, ισχυρίζεται ότι στην πραγματικότητα η απόφαση για πόλεμο δεν ανήκε στους Έλληνες, αλλά στους θεούς.
Οι θεοί, σύμφωνα με τον ιστορικό, δεν παρεμβαίνουν στη διαμάχη των θνητών με σκοπό να υποστηρίξουν τη μία ή την άλλη πλευρά. Το κίνητρο για την παρέμβασή τους ήταν ο σωφρονισμός των ανθρώπων. Ένας θνητός (ο Πάρης) διέπραξε ύβρη και έπρεπε να τιμωρηθεί. Οι θεοί, λοιπόν, παρεμβαίνουν προ- κειμένου να αποκαταστήσουν την ηθική τάξη στη ζωή των θνητών. Έτσι θα καταλάβουν όλοι ότι ποτέ τα αμαρτήματα δε μένουν ατιμώρητα.
Στον Όμηρο ισχύει ένας σχεδόν απόλυτος ανθρωπομορφισμός και οι σχέσεις θεών και ανθρώπων κινούνται μεταξύ δυο αντίθετων πόλων: της φιλίας και της εχθρότητας, της καλοσύνης και της σκληρότητας, της αυθαιρεσίας και της δικαιοσύνης. Εν γένει, στον Όμηρο δεν υπάρχει ένα πάγιο σχήμα ερμηνείας και πρόβλεψης της συμπεριφοράς των θεών έναντι συγκεκριμένων θνητών. Οι θεοί ανταμείβουν, βοηθούν, τιμωρούν ή εξοντώνουν ανάλογα με τις συμπάθειες και τις αντιπάθειές τους συμπεριφερόμενοι σχεδόν σαν κοινοί θνητοί. Μπορούμε ενδεικτικά να αναφέρουμε το παράδειγμα της διαμετρικά αντίθετης συμπεριφοράς της Αθηνάς προς τον Οδυσσέα και τον Έκτορα. Αντίθετα, ο Ηρόδοτος εφαρμόζει ένα σταθερό σχήμα ανάλυσης της θεϊκής συμπεριφοράς και της ανθρώπινης μοίρας: Εάν ο θνητός ξεπεράσει τα όρια, προκαλεί το θείον, το οποίο μεριμνά αφενός για την τιμωρία του θνητού και αφετέρου για την αποκατάσταση της τάξης. Το «φθονερόν θεῖον» αποτελεί βασική αντίληψη του Ηροδότου, η οποία αφορά στον άνθρωπο που ξεπερνά κάποια όρια.
Ο Θεός της Καινής Διαθήκης είναι είναι φιλεύσπλαχνος, αντιμετωπίζει με αγάπη όλους τους ανθρώπους και συγχωρεί εκείνους που αμαρτάνουν και μετανοούν.