1. Ποιο περιστατικό διηγείται ο Λυκούργος, για να καταδείξει ότι οι θεοί τιμούν τον σεβασμό προς τους γονείς;
Ο Λυκούργος αναφέρει τον μύθο της έκρηξης του ηφαιστείου στην Αίτνα της Σικελίας. Σύμφωνα με τη διήγηση:
- Όταν το ηφαίστειο εξερράγη και το πύρινο ποτάμι της λάβας κατευθυνόταν προς την πόλη, όλοι οι κάτοικοι προσπάθησαν να σωθούν παίρνοντας μαζί τους τα πολύτιμα αντικείμενά τους.
- Ένας νεαρός, όμως, αντί για χρυσό ή ασήμι, σήκωσε στους ώμους του τον υπέργηρο πατέρα του και προσπάθησε να τον απομακρύνει.
- Το αποτέλεσμα ήταν η θεία παρέμβαση: η λάβα χωρίστηκε στα δύο και οι δύο άνδρες σώθηκαν, ενώ οι υπόλοιποι που νοιάστηκαν μόνο για τα πλούτη τους χάθηκαν. Οι θεοί έκαναν αυτό το θαύμα για να δείξουν ότι η ευσέβεια προς τους γονείς είναι η ανώτερη αρετή.
2. Γνωρίζετε άλλα παραδείγματα σεβασμού προς τους γονείς από τη μυθολογία ή την Ιστορία;
Υπάρχουν πολλά παραδείγματα που διδάσκονταν στην αρχαιότητα:
- Αινείας: Σύμφωνα με τη μυθολογία, κατά την άλωση της Τροίας, ο Αινείας διέφυγε από τις φλόγες κουβαλώντας στην πλάτη τον τυφλό πατέρα του, Αγχίση.
- Κλέοβις και Βίτων: Τα δύο αδέρφια από το Άργος που έσυραν οι ίδιοι την άμαξα της μητέρας τους (ιέρειας της Ήρας) για 45 στάδια, προκειμένου να προλάβει τη γιορτή, δείχνοντας απόλυτη αφοσίωση.
- Αντιγόνη: Η κόρη του Οιδίποδα, η οποία παρέμεινε δίπλα στον τυφλό και εξόριστο πατέρα της μέχρι τον θάνατό του, καθοδηγώντας τον στις περιπλανήσεις του.
3. Ενισχύουν οι σύγχρονες κοινωνίες τον σεβασμό προς τους γονείς και πώς βοηθούν τα μέλη με προβλήματα;
Η απάντηση εδώ είναι σύνθετη και εξαρτάται από την οπτική γωνία:
- Θεσμική βοήθεια: Οι σύγχρονες κοινωνίες έχουν δημιουργήσει δομές πρόνοιας που δεν υπήρχαν στην αρχαιότητα, όπως:
- Το πρόγραμμα «Βοήθεια στο Σπίτι» για ηλικιωμένους.
- Κέντρα Ανοιχτής Προστασίας Ηλικιωμένων (ΚΑΠΗ).
- Επιδόματα αναπηρίας και συντάξεις γήρατος.
- Κοινωνικός σεβασμός: Ενώ ο θεσμικός σεβασμός (νόμοι) είναι ισχυρός, ο προσωπικός δεσμός συχνά δοκιμάζεται λόγω των γρήγορων ρυθμών ζωής και της αστικοποίησης. Πολλοί ηλικιωμένοι οδηγούνται σε οίκους ευγηρίας, κάτι που στην αρχαία Ελλάδα θα θεωρούνταν συχνά αδιανόητο. Ωστόσο, στην Ελλάδα ο οικογενειακός δεσμός παραμένει ακόμη αρκετά ισχυρός σε σύγκριση με άλλες δυτικές χώρες.