Παρουσίαση/Προβολή

(G692237) -  ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΑΣΤΑΝΑ

Περιγραφή Μαθήματος

Ονοματικές λέγονται οι δευτερεύουσες προτάσεις που είναι ισοδύναμες με ονόματα (ουσιαστικά και επίθετα) ή αντωνυμίες.

Οι προτάσεις αυτές εξαρτώνται από μια άλλη πρόταση (κύρια ή δευτερεύουσα) και

χρησιμοποιούνται στο λόγο στη θέση ονομάτων και αντωνυμιών. Δηλαδή, μπορούν να

είναι το υποκείμενο ή το αντικείμενο του ρήματος ή προσδιορισμός κάποιου

ονοματικού όρου της πρότασης από την οποία εξαρτώνται.

 

Οι δευτερεύουσες ονοματικές προτάσεις είναι:

• Οι ειδικές
• Οι βουλητικές
• Οι ενδοιαστικές
• Οι πλάγιες ερωτηματικές
• Μερικές από τις αναφορικές

 

Επιρρηματικές λέγονται οι δευτερεύουσες προτάσεις που δίνουν πληροφορίες σχετικά με τον τόπο, το χρόνο, την αιτία, το σκοπό, την αναφορά (σχέση), τις προϋποθέσεις ή τα αποτελέσματα της ενέργειας που δηλώνει το ρήμα μιας άλλης πρότασης από την οποία εξαρτώνται. Δηλαδή, οι προτάσεις αυτές έχουν θέση επιρρηματικού προσδιορισμού.

 

Οι δευτερεύουσες επιρρηματικές προτάσεις είναι:

• Οι χρονικές
• Οι αιτιολογικές
• Οι τελικές
• Οι υποθετικές
• Οι αποτελεσματικές ή συμπερασματικές
• Οι εναντιωματικές και οι παραχωρητικές
• Μερικές από τις αναφορικές

 

1. Ειδικές προτάσεις

Οι ειδικές είναι δευτερεύουσες ονοματικές προτάσεις.

Εισάγονται: με τους ειδικούς συνδέσμους ότι, που, πως

Εξαρτώνται από τα ρήματα:

- λέω, παραδέχομαι, υποστηρίζω, διατείνομαι, ισχυρίζομαι (λεκτικά)

- δείχνω, δηλώνω, αποδεικνύω (δεικτικά)

- νομίζω, υποθέτω, πιστεύω, συμπεραίνω, διαπιστώνω, είμαι βέβαιος, θεωρώ

(δοξαστικά)

- αντιλαμβάνομαι, γνωρίζω, αγνοώ, καταλαβαίνω, κατανοώ (γνωστικά)

-  αισθάνομαι, νιώθω (αισθητικά)

Έχουν θέση:

- αντικειμένου ρημάτων που έχουν τη σημασία που προαναφέραμε

- υποκειμένου απρόσωπων ρημάτων ή απρόσωπων εκφράσεων που έχουν

σημασία ανάλογη με τα ρήματα που προαναφέραμε (π.χ. λέγεται, είναι

βέβαιο)

- επεξήγησης ενός ουσιαστικού που έχει σημασία ανάλογη με τα ρήματα που

προαναφέραμε ή στο ουδέτερο δεικτικής ή αόριστης αντωνυμίας.

 

Παρατήρηση: Οι ειδικές προτάσεις δε χωρίζονται με κόμμα από την κύρια πρόταση

εκτός κι αν έχουν θέση επεξήγησης.

 

ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ:

πως : ειδικός σύνδεσμος π.χ. Είπε πως είναι καλά

πώς: τροπικό επίρρημα π.χ. Πώς σε λένε;

που : ειδικός σύνδεσμος π.χ. Άκουσα που ήσουν άρρωστος

πού: τοπικό επίρρημα π.χ. Δεν ξέρω πού πήγε

ότι: ειδικός σύνδεσμος π.χ. Λέει ότι θα ταξιδέψει

ό,τι: αναφορική αντωνυμία π.χ. Σ' αγαπώ ό,τι κι αν λες

 

Άσκηση 1: Βάζω τόνο στο που και στο πως, αν χρειάζεται και αναφέρω αν πρόκειται για

σύνδεσμο ή για επίρρημα.

1. Δε μου είπε που στο καλό ήταν, αλλά η Χριστίνα ανέφερε που τον είδε στο Σύνταγμα.
2. Μου ανακοίνωσε πως θα σπουδάσει ιατρική στη Θεσσαλονίκη και με ρώτησε πως μπορεί

να εξοικονομήσει χρήματα για τις σπουδές του.

 

2. Βουλητικές προτάσεις

 

Εισάγονται με το μόριο: να

Εξαρτώνται από ρήματα:

- ζητώ, απαιτώ, αξιώνω, εκλιπαρώ, ικετεύω, διατάζω

• θέλω, επιθυμώ, αισθάνομαι, νιώθω, επιδιώκω, προσπαθώ, ελπίζω, εύχομαι, ονειρεύομαι
• επιτρέπω, προτρέπω, απαγορεύω, εμποδίζω
• μπορώ, είμαι σε θέση, είμαι ικανός, έχω τη δυνατότητα, αδυνατώ
• οφείλω, έχω χρέος, αναγκάζομαι
• πρέπει, χρειάζεται, είναι ανάγκη, είναι απαραίτητο, επιβάλλεται, αρμόζει, ταιριάζει, απαγορεύεται, επιτρέπεται, συμβαίνει.

Έχουν θέση:

- αντικειμένου ρημάτων που έχουν τη σημασία που προαναφέραμε

- υποκειμένου απρόσωπων ρημάτων ή απρόσωπων εκφράσεων που έχουν

σημασία ανάλογη με τα ρήματα που προαναφέραμε (π.χ η επιθυμία να…, το χρέος να…)

- επεξήγησης ενός ουσιαστικού που έχει σημασία ανάλογη με τα ρήματα που

προαναφέραμε ή στο ουδέτερο δεικτικής ή αόριστης αντωνυμίας.

 

Παρατήρηση: Οι βουλητικές προτάσεις δε χωρίζονται με κόμμα από την κύρια πρόταση

εκτός κι αν έχουν θέση επεξήγησης.

 

 

3. Ενδοιαστικές προτάσεις

 

Οι Ενδοιαστικές είναι δευτερεύουσες ονοματικές προτάσεις.

Εισάγονται με τους διστακτικούς συνδέσμους: μη, μήπως, να μη.

Εξαρτώνται από ρήματα:

- φοβάμαι, ανησυχώ, τρέμω

- φυλάγομαι, προσέχω, λαμβάνω μέτρα

- υποπτεύομαι

Έχουν θέση:

- αντικειμένου ρημάτων που έχουν τη σημασία που προαναφέραμε

- υποκειμένου απρόσωπων ρημάτων ή απρόσωπων εκφράσεων που έχουν

σημασία ανάλογη με τα ρήματα που προαναφέραμε (π.χ υπάρχει φόβος…, υπάρχει ανησυχία…)

- επεξήγησης ενός ουσιαστικού που έχει σημασία ανάλογη με τα ρήματα που

προαναφέραμε ή στο ουδέτερο δεικτικής ή αόριστης αντωνυμίας.

 

Παρατήρηση: Οι ενδοιαστικές προτάσεις δε χωρίζονται με κόμμα από την κύρια πρόταση

εκτός κι αν έχουν θέση επεξήγησης.

 

 

 

 

Ημερομηνία δημιουργίας

Παρασκευή 16 Οκτωβρίου 2020