Μάθημα : ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ : Η εποχή Μπαρόκ (΄Β Γυμνασίου)

Η καθολική εκκλησία θέλοντας να δώσει μια απάντηση στην μεταρρύθμιση του Λούθηρου επένδυσε στις τέχνες. Στόχος έργα ακόμα πιο μεγαλοπρεπή και φανταχτερά για να εξυμνηθει η καθολική πίστη. Κάπως έτσι προέκυψε το στυλ μπαρόκ.

“Η φαντασία και η ψευδαίσθηση απομακρύνουν την τέχνη από τη φύση και την πραγματικότητα και την εξυψώνουν: Ζωγραφισμένοι ουρανοί σε τρούλους ,συνθέσεις φανταστικών τοπίων, τυποποιημένοι χοροί, πολύωρες όπερες και μπαλέτα. Επιδιώκεται το ολοκληρωμένο έργο τέχνης.

Αντίστοιχα με την τέχνη του Μπαρόκ, που απεικονίζει τον άνθρωπο, η μουσική εκφράζει τις εντυπώσεις και τα συναισθήματα του.”

(απόσπασμα από το βιβλίο: Άτλας της Μουσικής Τόμος 2”) 

Ο εντυπωσιασμός ,η πολυπλοκότητα και το πομπώδες ύφος είναι κάποια από τα κύρια χαρακτηριστικά της μουσικής Μπαρόκ. 

Η οργανική μουσική γνωρίζει μεγάλη ανάπτυξη. Πλέον υπάρχουν μορφές σύνθεσης αποκλειστικά οργανικής μουσικής ενώ το παίξιμο κάποιου οργάνου είτε πληκτροφόρου όπως το τσέμπαλο είτε από την οικογένεια του βιολιού αποτελεί καθημερινότητα στα σαλόνια των ευγενών της εποχής.

Οι συνθέτες δέχονταν καταιγισμό αναθέσεων νέων έργων είτε από την εκκλησία είτε απο τους άρχοντες και τους βασιλιάδες. Η δεξιοτεχνία έπρεπε να φαίνεται όχι μόνο από τους συνθέτες αλλά και από τους εκτελεστές. Το κοινό εντυπωσιάζονταν απο τους βιρτουόζους της εποχής που καλούνταν να τραγουδήσουν η να παίξουν έργα που περιέχουν πολλά ακουστικά στολίδια. Παρόλο που η μουσικη πέρασε και στα μεσαία στρώματα οι μουσικοί δεν ήταν ακόμα ελεύθεροι επαγγελματίες αλλα αποτελούσαν μέρος του προσωπικού των “πελατών” τους.

Όργανα Μπαρόκ και οι πρώτες ορχήστρες:

Στην εποχή μπαρόκ εμφανίζονται και οι πρώτες ολιγομελείς ορχήστρες. Η μορφή και το μέγεθος της συμφωνικής ορχήστρας δεν είναι ακόμα όπως τις ξέρουμε σήμερα. Τα όργανα της ορχήστρας απο κατασκευαστικής πλευράς επίσης είναι διαφορετικά, πρόγονοι των σημερινών. Στα σπίτια των ευγενών συναντόνται τα πρώτα τσέμπαλα και κλειδοκύμβαλα. Ξεκινούν να γράφονται έργα για μικρά σύνολα ορχήστρας. Τα σύνολα αυτά ήταν κυρίως απο όργανα της οικογένειας του βιολιού. Υπήρχαν και μερικά πνευστά ενίοτε. Τη βάση της κάθε συνθεσης την ενίσχυε το τσέμπαλο και η θεόρβη.Παρακάτω κάποια βίντεο με σύντομη παρουσίαση του κάθε οργάνου απότους μουσικούς της Orchestra of the Age of Enlightment που εξηγούν τις διαφορές μεταξύ του παλιου και του καινούριου:

Η ιστορία της Μπαρόκ ορχήστρας σε καρτούν!

To τσέμπαλο:ο πρόγονος του πιάνου

Ένα επιτραπέζιο πιάνο:το κλειδοκύμβαλο η clavichord 

Η θεόρβη:ενα μεγάααλο λαούτο

Η τρομπέτα μπαρόκ

Το φλάουτο μπαρόκ

το μπαρόκ όμποε

το μπαρόκ τσέλο

το βιολί μπαρόκ

(πατάμε κάτω κεντρο δεξιά στο παραθηρο του youtube για υπότιτλους. Είναι στα αγγλικά αλλα βοηθάνε!!!)

Το καλοκαίρι απο τις τέσσερις εποχές του Vivaldi παιγμένο απο μπαρόκ ορχήστρα!

το μπαρόκ στις τέχνες και τα γράμματα αλλα και τη μουσική.

My style rocks! baroque edition: η μόδα στην εποχή μπαροκ.

σελ.80-82

Την εποχή του μπαρόκ η μουσική βρίσκονταν στο επίκεντρο της ζωής.Οι νέες συνήθειες των ευγενών και των μεσαίων κοινωνικών στρωμάτων,αλλα και η ανάγκη της εκκλησίας να προβληθεί είχαν σαν αποτέλεσμα την παραγωγή όχι μόνο πάρα πολλών έργων αλλα και νέων μορφών σύνθεσης μουσικής, είτε για σόλο όργανα ,είτε έργα για ορχήστρα.

• Οι μουσικές μορφές μπορούν να παρομοιαστούν με τον σκελετό μιας σύνθεσης. Όταν ακούμε την λέξη σονάτα συνήθως το μυαλό μας πάει σε ένα κομμάτι γραμμένο για πιάνο. Τα πράγματα δεν είναι όμως έτσι ακριβώς (άλλωστε στην εποχή μπαρόκ το πιάνο δεν είχε εφευρεθεί!). Όταν μιλάμε για τη μορφή σονάτας μιλάμε για το σχέδιο μιας σύνθεσης πως θα είναι τα μέρη της κτλ. (θα μιλήσουμε γι αυτήν αργότερα στο κεφάλαιο του κλασικισμού). Στην εποχή Μπαρόκ όταν μιλούσαν για μια σονάτα μπαρόκ εννοούσαν ένα κομμάτι για όργανα.Όταν επρόκειτο για ένα όργανο το έργο ονομάζονταν σονάτα σόλο  και όταν επρόκειτο για μερικά όργανα σονάτα trio.Κάποια από αυτά έπαιζαν την κύρια μελωδία και τα υπόλοιπα συνόδευαν δημιουργώντας ένα αρμονικό μαξιλάρι με το όνομα συνεχές βάσιμο η basso continuo. Στο παρακάτω παράδειγμα θα ακούσετε το φλάουτο να παίζει τη μελωδία αλλα και πως το τσέμπαλο και το τσέλο “υποστηρίζουν” αρμονικά με τις συγχορδίες το ένα αλλα και τις μεγάλες σε διάρκεια μπάσες νότες το άλλο.

https://www.youtube.com/watch?v=HgW4SWTxIQw

• Υπήρχαν έργα με τη μορφή σονάτας μπαρόκ και για τις εκκλησίες αλλα και κοσμικά. Οι κοσμικές σονάτες μπαρόκ χωρίζονται σε μέρη.Το κάθε μέρος είχε το ρυθμο απο εναν απ τους χορούς που ήταν στη μόδα την εποχή εκείνη: η γκαβότα , η σαραμπάντ ,η ζιγκ.

Παρακάτω ένα δείγμα για το πώς ήταν αυτοί οι χοροί.

https://youtu.be/aLX_tabXeSM

https://youtu.be/GjLTTgv5FUQ

https://youtu.be/J_lthPnJ59E

• Το μπαρόκ κοντσέρτο ήταν σύνθεση καθαρά για ορχήστρα κάτι που επιχειρούνταν για πρώτη φορά τότε. Την ονομασία αυτή θα τη συναντήσουμε και αργότερα αλλα με άλλο νόημα όπως και στην περίπτωση της μορφής σονάτας. Παρακάτω ένα κονσέρτο για φλογέρα και ορχήστρα του .A. Vivaldi https://www.youtube.com/watch?v=CFfz2wyMvwE
• Η σουίτα έχει παρόμοια μορφή με τη σονάτα μπαρόκ με πιό πολλά μέρη/χορούς. Παίζονταν στις αυλές των ευγενών με σκοπό τη διασκέδαση και τον ομαδικό χορό κάτι που ήταν πολύ στη μόδα την εποχή εκείνη. Μάλιστα η Γαλλία πρωτοστάτησε σε αυτό μιας και εκεί ξεκίνησαν να γίνονται χορευτικές παρουσιάσεις και να δημιουργούνται τα πρώτα μπαλέτα. Παρακάτω μια σουίτα του Ζαν Φιλίπ Ραμώ. https://www.youtube.com/watch?v=jhe2SQ8WREM
• Μία άλλη μουσική σύνθεση της εποχής είναι η καντατα( canto: τραγούδι)https://www.youtube.com/watch?v=f4ZU4PlXqu4. Οι καντάτες ήταν έργα για φωνές και ορχήστρα. Έμοιαζαν πολύ με την όπερα με τη διαφορά οτι δεν υπήρχε σκηνική δράση αλλά υπάρχουν ρόλοι και χορωδία. Η θεματολογία είναι τόσο κοσμική όσο και εκκλησιαστική Παρακάτω μια καντάτα του Χέντελ με το όνομα Ωδή στην αγία Καικιλία που θεωρείται η προστάτιδα της μουσικής το οποίο γράφτηκε στα αγγλικά μιας και ο Χέντελ κατοικούσε στο Λονδίνο και το κοινό του ήταν άγγλοι. 
• Ένα άλλο είδος ξαδερφάκι της όπερας θα μπορούσαμε να πούμε είναι το ορατόριο. Είναι έργο για ορχήστρα σόλο φωνές και χορωδία. Τα θέματα και οι υποθέσεις του είναι παρμένα από το Ευαγγέλιο και γι αυτό δεν γίνεται θεατρική αναπαράσταση! Ένα απο τα πιό διάσημα μπαρόκ ορατόρια αλλά και γενικά από τα πιό διάσημα έργα εκκλησιαστικής κλασσικής μουσικής είναι το Stabat Mater του ιταλού J B Pergolesi ένα υπέροχο έργο που αξίζει να γνωρίσει κανείς!

μερικές πληροφοριες για το κείμενο του Stabat Mater 

Οι μορφές αυτές δημιουργήθηκαν όπως είπαμε στην εποχή Μπαρόκ αλλα της συναντάμε και αργότερα σαν τρόπους σύνθεσης. 

σελ.82-87

Ένα πολύ σημαντικό κεφάλαιο στην ιστορία της μουσικής αποτελεί η Όπερα:

Στο κεφάλαιο της Αναγέννησης μιλήσαμε για την ομάδα λογίων με το όνομα Φλωρεντινή Καμεράτα που στόχος της ήταν η αναβίωση της αρχαίας τραγωδίας. Ενα θεατρικό δρώμενο με μουσική συνοδεία που στην παρουσίαση του θα μπορούσε να συμπεριλάβει όλες τις τέχνες! Επειδή δεν υπήρχαν ευρήματα αρχαίας ελληνικής μουσικής που ενδεχομένως παιζόντουσαν στις αρχαίες τραγωδίες ,επέλεξαν να χρησιμοποιήσουν τη μουσική που ήταν στη μόδα την εποχή της αναγέννησης και ακολούθως το στυλ μπαρόκ. Τα θέματα στις πρώτες όπερες ήταν παρμένα απο την ελληνικη μυθολογία π χ.γράφτηκαν την εποχή εκείνη πολλές όπερες με θέμα τον Ορφέα και την Ευρυδίκη με την πιο διάσημη τον Ορφέα του Μοντεβέρντι.

Η όπερα λοιπόν είναι ένα μουσικό θεατρικό δράμα που χωρίζεται σε πράξεις. Μέσα σε κάθε πράξη εξελίσσεται η πλοκή του έργου. Η χορωδία σχολιάζει τα γεγονότα επί σκηνής είτε παίρνοντας μέρος ενεργά στη σκηνική δράση είτε σαν παρατηρητές, όπως ο χορός στις αρχαίες τραγωδίες. Τους ρόλους τους κάνουν τραγουδιστές που τραγουδούν σόλο. Όλα γίνονται τραγουδιστά. Υπάρχουν δύο είδη τραγουδίσματος στην όπερα το ρετσιτατίβο και η άρια. Το ρετσιτατίβο είναι στην ουσία τραγούδι πάνω στην απαγγελία που κάνει ο ρόλος,μουσική απαγγελία. Είναι σαν ο σολίστας να μιλάει τραγουδιστά. Η άρια είναι ένα κύριο τραγούδι που έχει πάντα να κάνει με την πλοκή και τι συμβαίνει στον χαρακτήρα που την τραγουδά. Οι άριες ,τα ρετσιτατίβι και τα χορωδιακά (όπου υπήρχαν) γίνονται εργαλεία στα χέρια των συνθετών για να στήσουν το έργο.Στις μπαρόκ όπερες είναι πολύ ξεκάθαρο μουσικά το πότε τελειώνει ένα ρετσιτατίβο και αρχίζει μια αρια. Αυτό γιατι οι αρμονικές πτώσεις είναι καθαρές λόγω του μπάσο κοντίνουο που παίζεται από την ορχήστρα.Σε μεταγενέστερες εποχές αυτό γίνεται πιο ρευστό. Το κείμενο μιας όπερας ονομάζεται λιμπρέτο και οι συγγραφείς/λιμπρετίστες είχαν τη σημαντική δουλειά να λάβουν υπ όψην όλα τα παραπάνω για να γράψουν ένα κείμενο που ο συνθέτης και ο σκηνοθέτης θα μπορούν να δουλέψουν για να φτιάξουν ένα αποτέλεσμα θελκτικό για το θεατή. 

Στην εποχή μπαρόκ η όπερα ήταν ένας πολύ δημοφιλής τρόπος διασκέδασης πολύ διαδεδομένος σε όλες τις κοινωνικές τάξεις. Υπήρχαν κτίρια όπερας για τους βασιλιάδες αλλα και για τον απλό λαό. Όπως είπαμε τα έργα αυτά χωρίζονταν σε πράξεις. Ανάμεσα σε κάθε πράξη γίνεται διάλειμμα οπου η ορχήστρα έπαιζε πολλές φορές μουσική άσχετη με το έργο και ο κόσμος χαλάρωνε πίνοντας και τρώγοντας. Μάλιστα η πλατεία των θεάτρων αυτών τότε δεν είχε κάν καθίσματα!

Όλα αυτά που περιγράψαμε παραπάνω ενδεχομένως να είναι δυσνόητα αλλά γίνονται πολύ ξεκάθαρα όταν κάποιος παρακολουθήσει μια όπερα!!! Δε χρειάζεται να έχει κανείς ειδικές μουσικές γνώσεις για να του γίνει κατανοητή αν λάβουμε στα υπ όψην μας ότι οι άνθρωποι της εποχής μπαρόκ σε καμία περίπτωση δεν είχαν την μουσική αντίληψη και τις μουσικές γνώσεις τόσο σαν ακροατές όσο και σαν μουσικοί που έχει ένας σύγχρονος άνθρωπος. Υπάρχουν έργα όπερας που δε σταμάτησαν ποτέ να παίζονται ανα τον κόσμο ακόμα και στη χώρα μας. Οι δε σκηνοθετικές προσεγγίσεις ποικίλουν απο πιστές αναπαραστάσεις της εποχής μέχρι εντελώς μοντέρνες παραγωγές!!! Ο κόσμος της όπερας είναι τεράστιος και μπορεί να χαρίσει πολύ μεγάλες συγκινήσεις όπως ακριβώς και ο κινηματογράφος!!!

Baroque Opera Netflix!!!!!

Dido and Aeneas by Henry Purcell english subs https://www.youtube.com/watch?v=6GmJdPYC2Xw

Μια όπερα που ο άγγλος Πέρσελ έγραψε για τις ανάγκες της σχολικής γιορτής ενός ορφανοτροφείου θηλέων. Από τα μεγαλύτερα και πιο πολυπαιγμένα αριστουργήματα της μπαρόκ μουσικής με την καθηλωτική άρια “When I am laid in earth” . Μια σύνοψη του έργου μπορείτε να βρείτε εδω.

https://www.pattihio.com.cy/el/2019/08/10/%CE%B4%CE%B9%CE%B4%CF%89-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B1%CE%B9%CE%BD%CE%B5%CE%B9%CE%B1%CF%83/

Les Indes Galantes J P Rameaux

Οι γάλλοι μπαρόκ συνθέτες όπως ο Ζαν Φιλίπ Ραμώ περιελαμβαναν και μπαλέτα στη πλοκή των οπερών τους. Ενα απόσπασμα ο χορός των “αγρίων” απο την όπερα Les Indes Galantes (οι ευγενείς Ινδοί) από μία φρέσκια σκηνοθεσία του 2019 στο Παρίσι https://youtu.be/TfQJZ76WR0U

Σύνοψη του έργου:https://opera-guide.ch/operas/les+indes+galantes/synopsis/en/

ολόκληρη η όπερα:

https://www.arte.tv/fr/videos/091145-000-A/les-indes-galantes-de-rameau-a-l-opera-de-paris/

Τέλος μια καθηλωτική άρια από την όπερα Il giustino του Βιβάλντι. Ο συγκεκριμένος συνθέτης δεν είναι τόσο γνωστός για τις όπερες του αλλα χάρη στο ίντερνετ ανακαλύπουμε συνεχώς κριμμένα διαμάντια όπως αυτό: https://youtu.be/yF4YXv6ZIuE Παρατηρείστε πως στην επανάληψη του κάθε μέρους της άριας ο σολιστ βάζει επιπλέον στολίδια ακόμα και παραλλαγές των φράσεων, δείχνοντας την δεξιοτεχνία του, κάτι που συνηθίζεται από τους τραγουδιστές που ερμηνεύουν άριες μπαρόκ.

τι θα σκεφτόσασταν αν κάποιος σας ανέφερε τη λέξη Όπερα;

Περισσότερες πληροφορίες σε εύκολα αγγλικά για την όπερα εδω:

https://www.classicfm.com/discover-music/periods-genres/baroque/baroque-early-opera/vivaldi-operas/

σελ.87-89

Ήδη έχουμε αναφέρει κάποιους απο τους συνθέτες της εποχής οι οποίοι μας χάρισαν έργα-διαμάντια της μουσικής. Πέρσελ, Περγκολέζι ,Βιβάλντι ,Ραμώ είναι μερικοί από αυτούς. Αλλα τα ονόματα και τα ιστορικά στοιχεία δεν έχουν καμία σημασία από μόνα τους αν κάποιος δεν ακούσει η δεί παρουσιάσεις απ τα έργα τους. Μόνο τότε μπορεί κανείς να κατανοήσει το στυλ μιας εποχής καθώς και την ίδια την ιστορία της μουσικής! Με τη σημερινή τεχνολογία έχουμε πρόσβαση σε χιλιάδες συναυλίες και εκτελέσεις και μπορούμε πολύ εύκολα να αναπτύξουμε τη μουσική μας αντίληψη ακούγοντας νέες μουσικές. Παρακάτω θα δούμε κάποιους συνθέτες που είχαν εντελώς διαφορετικό τρόπο ζωής αλλά με τον τρόπο τους επηρέασαν την εξέλιξη της μουσικής.

Ο Χαίντελ

Ο συγκεκριμένος συνθέτης από πολύ μικρή ηλικία έδειξε το ταλέντο του στη μουσική. Μπορούμε να πούμε ότι για την εποχή του έζησε μια κοσμοπολίτικη ζωή. Κατ αρχάς ήταν γερμανός ο οποίος έζησε στην Ιταλία μετα στο Αμβούργο και τέλος στο Λονδίνο που γνώρισε πολύ λαμπρή καριέρα κοντά στο βασιλιά Γεώργιο τον Ά. Σκεφτείτε πόσο δύσκολο και πόσα χρήματα θα απαιτούνταν εκείνη την εποχή για να κάνει κάποιος τόσες αλλαγές από χώρα σε χώρα. Από τη θέση του στο παλάτι και τον όγκο των έργων που έγραψε μπορούμε να καταλάβουμε ότι ήταν διάσημος για την εποχή του.  Παρακάτω σας παραθέτω μερικά έργα του τα οποία ξεχωρίζουν και αξίζει να τα γνωρίσετε:

Dj Handel in da house!!!!!!!!

ο Χαίντελ έχει γράψει 40 όπερες κυρίως με αρχαιοελληνικά η ρωμαϊκά θέματα. Μέσα στο πολυάριθμο έργο του σας παραθέτω 3 άριες για να ακούσετε:

• απο την όπερα Ιούλιος καίσαρας: στην αρχή της 2ης πράξης, η Κλεοπάτρας τραγουδά στον Καίσαρα “V’adoro Pupille saette d’amore…” (Σας λατρεύω μάτια μου τόξα του έρωτα) για να τον σαγηνεύσει:

https://www.youtube.com/watch?v=EyNFyiTCrVo

(η σύνοψη της όπερας εδώ: https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9F_%CE%99%CE%BF%CF%8D%CE%BB%CE%B9%CE%BF%CF%82_%CE%9A%CE%B1%CE%AF%CF%83%CE%B1%CF%81_%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD_%CE%91%CE%AF%CE%B3%CF%85%CF%80%CF%84%CE%BF_(%CE%A7%CE%B1%CE%AF%CE%BD%CF%84%CE%B5%CE%BB)

Ολόκληρη η όπερα εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=EYrhRv59l78)

• απο την όπερα Rinaldo θα σας παραθέσω μια άρια που πραγματικά αξίζει να ακούσετε. Η άρια” lascia qu io pianga” είναι από τις πιό γνωστές του μπαρόκ ρεπερτορίου αν και ολόκληρη η όπερα δεν ανεβαίνει συχνά.https://www.youtube.com/watch?v=EKo_EmfEPWs

(μετ: Αφήστε με να κλάψω για την σκληρή μου τύχη και να αναστενάξω για τη χαμένη μου ελευθερία)

Τέλος μια λιγότερο γνωστή άρια από την όπερα Rodelinda “ Dove sei amato bene?”( πού βρίσκεσαι αγαπημένε;)

https://www.youtube.com/watch?v=3hNva5j-E3U

Το κοινό τους χαρακτηριστικό είναι ότι η δομή σύνθεσης είναι Α μερος Β μερος και μετά ξανά Α μέρος αυτή τη φορά με παραλλαγή/αυτοσχεδιασμό απο την πλευρά του τραγουδιστή.Επίσης αξίζει να προσέξει κανείς πως αν και οι 3 άριες έχουν τον ίδιο αργό ρυθμό (¾)και η ορχήστρα κάτω από την μελωδία έχει επίσης μια αργή “κίνηση” το πρώτο έχει χαρούμενη χροιά ενώ τα άλλα 2 κομμάτια είναι σαφώς πιό θλιμμένα. Αξίζει να πούμε ότι και τα τρία κομμάτια είναι σε μείζονα κλίμακα ενώ στο μέρος Β περνούν για λίγο σε ελάσσονα. Δεδομένου ότι ο Χαίντελ έδρασε προς το τέλος της μπαρόκ εποχής είναι αξιοσημείωτο το πως χρησιμοποίησε την αρμονία για να μας δείξει διαφορετικά συναισθήματα με έναν πρωτοποριακό τρόπο. Κάτι τελευταίο: εάν και γερμανός ,κάτοικος αγγλίας οι όπερες του ήταν στα ιταλικά. Αυτό γιατί η Ιταλία ήταν η μητέρα της όπερας και έτσι τα έργα γράφονταν στα ιταλικά λόγω συνήθειας.

Θρησκευτική μουσική:

Εδώ ο Χαίντελ μας έχει χαρίσει πολλά έργα σας παραθέτω 2 που αξίζουν την προσοχή μας μιας και είναι πασίγνωστα το καθένα για διαφορετικούς λόγους:

• Όπως είπαμε ο Χαίντελ βρίσκονταν στην υπηρεσία της βασιλικής οικογένειας της Αγγλίας. Για τις ανάγκες της λειτουργίας της στέψης του Γεωργίου ‘Β συνέθεσε ένα χορωδιακό έργο με ορχήστρα γνωστό ως Zadok the priest. https://www.youtube.com/watch?v=rNlE9rueKYY

            Ο συνθέτης Tony Britten εμπνεύστηκε από αυτόν και μας χάρισε το Champions League Anthem που σίγουρα όλοι αγαπάμε : https://www.youtube.com/watch?v=2d4KVnVuRDY

• Το πιό γνωστό του ίσως έργο ο Μεσσίας ένα ορατόριο για σολίστες χορωδία και ορχήστρα μεγάλο σε διάρκεια αλλα και όμορφο. στο 1.35 το πασίγνωστο χορωδιακό Halleluia!!! https://www.youtube.com/watch?v=JH3T6YwwU9s . Το συγκεκριμένο ορατόριο παίζεται συνήθως κοντά στα χριστούγεννα ενώ έχει παιχτεί και στη χώρα μας πολλές φορές. Και αυτό αλλα και ο ύμνος της στέψης του είναι γραμμένος στα αγγλικά.Μπορείτε να το ακούσετε ολόκληρο ενώ κάνετε κάτι άλλο!

Καλή ακρόαση!!!!

σελ.90