Μάθημα : ΥΓΙΕΙΝΗ

Η Θεά Υγεία στην ελληνική μυθολογία κατέχει εξέχουσα θέση στην λατρεία του πατέρα της Ασκληπιού.

Ο Ασκληπιός συνδέεται άμεσα με την θεραπεία των ασθενειών. Η θεά συνδέθηκε με την πρόληψη των ασθενειών και τη διατήρηση της κατάστασης της υγείας. Αδελφές (ή κόρες) της Υγείας ήταν η Πανάκεια, η Ιασώ, η Ακεσώ (Ασκληπιάδες).

Στην αρχαία Σπάρτη ο Λυκούργος θέσπισε μέτρα για την σκληραγωγία του σώματος και είναι γνωστή η διδασκαλία του Ιπποκράτη ότι χρειάζεται:«άσκησις υγιείης, ακορίη τροφής, αοκνίη πόνων». Με το έργο Περί αερίων, υδάτων και τόπων έθεσε τις βάσεις της υγείας του φυσικού περιβάλλοντος.

Ο Πλάτων, ο Αριστοτέλης και άλλοι σοφοί έδωσαν επίσης ιδιαίτερη σημασία στη διατήρηση της υγείας του σώματος και στη σωματική αγωγή γενικά. Οι αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν απαραίτητη την ανέγερση λουτρών, υδραγωγείων και υπονόμων για τις αποχετεύσεις των ακάθαρτων υδάτων και ουσιών.  Εφάρμοζαν την απολύμανση με την καύση θείου (θειαφιού) ή άλλων αρωματικών ουσιών, ανάβοντας φωτιές στους δημόσιους δρόμους, για να καθαρίζεται ο αέρας.

Ο «Λοιμός των Αθηνών», καταστροφική επιδημία που  προκλήθηκε μάλλον τυφοειδή πυρετό ξέσπασε το 430 π.Χ., κατά το 2ο έτος του Πελοποννησιακού Πολέμου. Αναφέρεται από τον Θουκυδίδη που κατέγραψε λεπτομερώς τα συμπτώματα και τις επιπτώσεις, η αδυναμία των γιατρών και η αύξηση της θνησιμότητας μέσα στον μολυσμένο πληθυσμό. Κύρια χαρακτηριστικά του λοιμού:

• έντονος πυρετός, αίσθημα δυσφορίας και επιθυμία για κρύο νερό 
• Θνησιμότητα: Σκότωσε πάνω από το ένα τρίτο του πληθυσμού της Αθήνας
• Κοινωνική κατάρρευση: Οδήγησε σε κατάρρευση της κοινωνικής αλληλεγγύης και των ηθικών κανόνων
• Αδυναμία ιατρικής βοήθειας: Οι γιατροί δεν μπόρεσαν να αντιμετωπίσουν την ασθένεια και η θνησιμότητα μεταξύ τους ήταν υψηλότερη λόγω της έκθεσης στην επιδημία.

• Θύματα: Μεταξύ των θυμάτων ήταν ο Περικλής.
• Αρχαιολογία: Η ανακάλυψη μαζικού τάφου στον Κεραμεικό, με σκελετούς που χρονολογούνται στην περίοδο 430-426 π.Χ., επιβεβαιώνει τη βίαιη έκβαση της επιδημίας. 
• Αντιμετώπιση: Κάποιοι αρχαίοι συγγραφείς, όπως ο Πλούταρχος, ανέφεραν μεθόδους θεραπείας όπως η χρήση φωτιάς, ενώ ο Ιπποκράτης συνέστησε τη χρήση της φωτιάς.