Μάθημα : ιστορία β γυμνασίου

Η ενότητα αυτή  υποδιαιρείται σε δύο τμήματα:

             1. Η εξάπλωση των Αράβων                     (περιληπτικά) 

             2. Εμπόριο και πολιτισμός των Αράβων   (κανονική διδασκαλία)

     1. Στο πρώτο μέρος βλέπουμε την εμφάνιση μιας νέας θρησκείας, του Ισλάμ, που θα καταφέρει να ενώσει πολιτικά και στρατιωτικά τους Άραβες και θα τους ωθήσει σε μεγάλες και γρήγορες κατακτήσεις στη Μεσόγειο σε βάρος κυρίως των Βυζαντινών  και των Περσών. Ιδρυτής της νέας θρησκείας ήταν ο Μωάμεθ. Οι Άραβες εφαρμόζουν τον "ιερό πόλεμο" ενάντια στους "άπιστους".

     2. Οι Άραβες ηταν οι μεταπράτες του διεθνούς εμπορίου. Μετέφεραν κυρίως προϊόντα πολυτελείας από την Ανατολή στην Ευρώπη. Ανακάλυψαν τις εμπορικές εταιρείες, τις επιταγές και τις τράπεζες (πιστωτικό σύστημα).

- Αναπτυξη των τεχνών και των γραμμάτων από τους Άραβες. Ασχολούνται με τα μαθηματικά, την Ιατρική, την Αστρονομία, τη Γεωγραφία και την Χημεία.

- ανεικονική τέχνη. Κατασκευάζουν θαυμάσια τεμένη. αναπτύσσονται μεγάλα κεντρα στην Κορδοβα της Ισπανίας και τη Δαμασκό της Συρίας, όπως και στη Βαγδάτη της Μεσοποταμίας.

- μεταφράζουν τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς και ιδρύουν βιβλιοθήκες.

θα δούμε το τι είναι η εικονομαχία και το τι υποστήριζαν οι εικονολάτρες και οι εικονομάχοι αντίστοιχα. Ακόμη, θα εξετάσουμε το από πού επηρεάστηκαν οι εικονομάχοι και τις τρομακτικές συνέπειες που άφησε πίσω της η Εικονομαχία στον πολιτισμό και στην εξωτερική πολιτική.

Να παρακουλουθήσουμε κατά τον 9ο π. Χ.  αιώνα:

Α) την Σχολή της Μαγναύρας (ποιος ήταν επικεφαλής, ποια μαθήματα διδάσκονταν)

Β) την αναβίωση των αρχαίων γραμμάτων ( αρχαία ελληνική γραμματεία) και το έργο του πατριάρχη Φώτιου

Γ) την δημώδη ή λαϊκότροπη λογοτεχνία που αναπτύσσεται αυτή την περίοδο και τα ακριτικά έπη. Αυτά ήταν συνέπεια των συνεχών και σκληρών αντιπαραθέσεων των Βυζαντινών με τους Άραβες (κυρίως στις συνοριακές περιοχές της αυτοκρατορίας

το μάθημα εστιάζει σε ένα από τα μεγαλύτερα πνευματικά επιτεύγματα του Βυζαντίου, την διάδοση του Χριστιανισμού στους Σλάβους. Την αποστολή θα την οργανώσει ο πατριάρχης Φώτιος και θα την εκτελέσουν δύο αδέλφια από την Θεσσαλονίκη, οι Κωνσταντίνος (Κύριλλος) και Μεθόδιος (9ος αιώνας μ. Χ.)

Σ' αυτήν την ενότητα θα δούμε τους αγώνες των Βυζαντινών ενάντια στους Άραβες και τους Βουλγάρους (τέλη 10ου αιώνα και αρχές 11ου μ.Χ αιώνα)

Η έκβαση τους ήταν νικηφόρα.

Ως αποτέλεσμα αυτών των νικών έχουμε και τις θετικές συνέπειες για την οικονομία.

Θα δούμε την εθνογένεση των Ρώσων, τις εμπορικές σχέσεις τους με το Βυζάντιο, τις πολεμικές εμπλοκές των δύο λαών και , τέλος, τον εκχριστιανισμό τους. Μετά από αυτόν οι Ρώσοι επηρεάζονται πολιτισμικά και πνευματικά από το Βυζάντιο.

Είδαμε τα κυριότερα πολιτικά  και στρατιωτικά γεγονότα (συγκρούσεις με Άραβες και Βουλγάρους, οι δυναστείες των Ισαύρων, του Αμορίου και των Μακεδόνων), όπως και τις πνευματικές διεργασίες (π.χ. Εικονομαχία, Σχολή της Μαγναύρας, εκχριστιανισμός άλλων λαών, ακριτικά έπη) που σημάδεψαν την ιστορία του Βυζαντίου από τον 8ο έως τον 11ο αιώνα.

   Τώρα θα εξετάσουμε την κοινωνία του Βυζαντίου σε συνδυασμό με τις οικονομικές δομές και εξελίξεις κατά την ίδια περίοδο. Θα δούμε την κοινωνική δομή που εγκαθιδρύθηκε στην αγροτική ύπαιθρο αι τις κοινωνικές τάξεις που σχηματίστηκαν εκεί. Ακόμη θα παρουσιάσουμε την οικονομική και κοινωνική δομή των μεγάλων πόλεων.

  Οι πηγές που έχει το βιβλίο μας ενδιαφέρουν (σελ 48-49). είναιόλες πολύ χρήσιμες για να κατανοήσουμε τα βασικά σημεία αυτής της (σημαντικής) ενότητας

Γιατί οι Μακεδόνες αυτοκράτορες (10ος αι έως αρχές 11ου αι) συγκρούστηκαν με τους μεγάλους γαιοκτήμονες, τους Δυνατούς;

Γιατί αισθάνθηκαν να απειλούνται από την αύξηση του πλούτου και της ισχύος των Δυνατών;

Οι ελεύθεροι μικροί καλλιεργητές ήταν τόσο σημαντικοί για τους αυτοκράτορες ώστε να αισθανθούνοι τελευταίοι την ανάγκη να τους προστατεύσουν; Με ποιους νόμους το προσπάθησαν αυτό;

Όπως θα δείξουμε, οι μικροιδιοκτήτες γης ήταν πολύ σημαντικοί για το Βυζάντιο γιατί προσέφεραν φόρους και στρατιωτικές υπηρεσίες στο κράτος. Κατά συνέπεια οι αυτοκράτορες επιχειρούσαν να τους προστατεύσουν από τις αρπακτικές διαθέσεις των μεγάλων γαιοκτημόνων. ΑΑυτό θα γίνει με πέντε σημαντικούς νόμους.

Παρακολουθούμε την πολιτική, οικονομική, στρατιωτική και πολιτική κρίση του Βυζαντινού κράτους.

Εν συντομία: διαλύεται ο θεματικός στρατός και χρησιμοποιούνται τώρα μισθοφόροι, αυξάνονται υπέρμετρα οι φόροι, ο λαός δυσανασχετεί και εξεγείρεται, ο στρατός ηττάται από τους Σελτζούκους στο Μάτζικερτ (1071) και από τους Νορμανδούς στο Μπάρι της Ιταλίας

Δίνεται ένα power point για την φεουδαρχία και μια πλήρες φυλλάδιο με τα κυριότερα σημεία των εξελιξεων αυτής της περιόδου (8ος - 13ος αι) στην μεσαιωνική Ευρώπη