Μάθημα : ΙΣΤΟΡΙΑ Γ΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
Κωδικός : 1901257344
1901257344 - ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΟΥ
Περιγραφή Μαθήματος

Σας καλωσορίζω στο μάθημα της Ιστορίας της Γ΄ Γυμνασίου! Εύχομαι να έχουμε μια γόνιμη και δημιουργική χρονιά!
ΕΝΟΤΗΤΑ 1 : Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ
- Εξελίξεις 17ου–18ου αιώνα
Αύξηση πληθυσμού
↓
Αγροτική επανάσταση (νέες καλλιέργειες, μηχανές)
↓
Περισσότερα προϊόντα → Άνοδος εμπορίου (τριγωνικό εμπόριο)
↓
Συσσώρευση κεφαλαίων
↓
Βιομηχανική επανάσταση (Μεγ. Βρετανία 1750–1780)
- Κοινωνικές συνέπειες
Βιομηχανία → Μεγάλα εργοστάσια
↓
Νέες κοινωνικές ομάδες
↓
Αστική τάξη (βιομήχανοι, έμποροι, τραπεζίτες) ↑ δύναμη
↓
Αριστοκρατία αμύνεται
↓
Εργάτες – αγρότες → δύσκολες συνθήκες
- Πολιτική κατάσταση
Απόλυτη μοναρχία (σχεδόν σε όλη την Ευρώπη)
↓
Εξαίρεση: Αγγλία (1688 Ένδοξη Επανάσταση)
↓
Κοινοβουλευτική μοναρχία – δικαιώματα σε αριστοκράτες & αστούς
- Διαφωτισμός – βασικές αρχές
Απόρριψη αυθεντίας
↓
Λογική = μόνο κριτήριο
↓
Άνθρωπος μπορεί να προοδεύει συνεχώς
- Ιδέες διαφωτιστών
Τζον Λοκ → Φυσικά δικαιώματα (ζωή, ελευθερία, ιδιοκτησία)
↓
Κοινωνικό συμβόλαιο → Αν γίνει τυραννικό κράτος → Δικαίωμα αντίστασης
Ρουσό → Εξουσία στον λαό (γενική βούληση)
Μοντεσκιέ → Διάκριση εξουσιών
- Νομοθετική
- Εκτελεστική
- Δικαστική
- Διαφωτισμός & κοινωνία
Θρησκεία → Κριτική στην Εκκλησία → Υπέρ ανεξιθρησκίας (Βολτέρος)
Εκπαίδευση → Ο μαθητής ανακαλύπτει μόνος (Ρουσό – «Αιμίλιος»)
Οικονομία
Φυσιοκρατία (Κενέ – Γαλλία)
↓
Οικ. Φιλελευθερισμός (Άνταμ Σμιθ – Αγγλία)
- Διάδοση ιδεών
Εγκυκλοπαίδεια (Ντιντερό, Ντ’ Αλαμπέρ)
↓
Παρισινά σαλόνια & εκλαϊκευτικά βιβλία
↓
Διάδοση σε όλη την Ευρώπη και πέρα από αυτή
↓Επηρέασαν:
- Αμερικανική Επανάσταση (1776)
- Γαλλική Επανάσταση (1789)
ΑΣΚΗΣΗ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗΣ:
Αντιστοίχισε τον διαφωτιστή με την ιδέα του:
- Λοκ
- Ρουσό
- Μοντεσκιέ
- Βολτέρος
- Άνταμ Σμιθ
Α. Φυσικά δικαιώματα – Κοινωνικό συμβόλαιο
Β. Εξουσία στον λαό – Γενική βούληση
Γ. Διάκριση εξουσιών
Δ. Ανεξιθρησκία
Ε. Οικονομικός φιλελευθερισμός
Φύλλο Αξιολόγησης – Γλωσσάρι
Μάθημα: Ιστορία Γ΄ Γυμνασίου
Ενότητα: Η εποχή του Διαφωτισμού
Ονοματεπώνυμο: ...................................................
Ημερομηνία: .........................................................
Οδηγίες: Δίνονται βασικοί όροι από το μάθημα. Να γράψετε με 1–2 προτάσεις τι σημαίνει ο καθένας.
- Αγροτική Επανάσταση
................................................................................
................................................................................
- Βιομηχανική Επανάσταση
................................................................................
................................................................................
- Φυσικά Δικαιώματα (Λοκ)
................................................................................
................................................................................
- Κοινωνικό Συμβόλαιο
................................................................................
................................................................................
- Γενική Βούληση (Ρουσό)
................................................................................
................................................................................
- Διάκριση των Εξουσιών (Μοντεσκιέ)
................................................................................
................................................................................
- Ανεξιθρησκία (Βολτέρος)
................................................................................
................................................................................
- Φωτισμένη Δεσποτεία
................................................................................
................................................................................
- Φυσιοκρατία (Κενέ)
................................................................................
................................................................................
- Οικονομικός Φιλελευθερισμός (Άνταμ Σμιθ)
................................................................................
................................................................................
- Εγκυκλοπαίδεια (Ντιντερό – Ντ’ Αλαμπέρ)
................................................................................
................................................................................
- Ντεϊσμός
................................................................................
................................................................................
- Μερκαντιλισμός
................................................................................
................................................................................
|
📘 Αμερικανική Επανάσταση |
|
1. Οι 13 αποικίες (1607–1732) |
|
|
|
Δημιουργήθηκαν στα ανατολικά παράλια της Β. Αμερικής. |
|
|
|
Κάτοικοι: Άγγλοι, αλλά και Γάλλοι, Γερμανοί, Σουηδοί. |
|
|
|
Οικονομία: |
|
|
|
Βορράς → δυναμική αγροτική οικονομία + εμπόριο, πανεπιστήμια, ιδέες Διαφωτισμού. |
|
|
|
Νότος → μεγάλες φυτείες (καπνός, ρύζι, βαμβάκι) με 300.000 μαύρους σκλάβους. |
|
|
|
Πολιτική: κυβερνήτης διορισμένος από την Αγγλία + συνέλευση αποίκων (με περιορισμένο δικαίωμα ψήφου). |
|
|
|
Δεν υπήρχε εκπροσώπηση των αποίκων στο αγγλικό κοινοβούλιο. |
|
|
|
2. Η αποικιακή κρίση |
|
|
|
Μετά τον Επταετή Πόλεμο (1756–1763): |
|
|
|
Η Αγγλία απαγόρευσε την εκμετάλλευση Καναδά & Φλόριντα. |
|
|
|
Επέβαλε νέους φόρους για τις πολεμικές δαπάνες. |
|
|
|
Οι άποικοι αντέδρασαν (μποϊκοτάζ αγγλικών προϊόντων). |
|
|
|
Αγγλία κράτησε τον φόρο στο τσάι → «Γιορτή του Τσαγιού της Βοστόνης» (1773). |
|
|
|
Αντίποινα: εμπορικοί περιορισμοί στο λιμάνι της Βοστόνης. |
|
|
|
Οι άποικοι συγκάλεσαν το Κογκρέσο της Φιλαδέλφειας (1774). |
|
|
|
3. Έναρξη επανάστασης |
|
|
|
1775, μάχη του Λέξινγκτον → αρχή πολέμου. |
|
|
|
Ιδέες Διαφωτισμού (π.χ. φυλλάδια του Τόμας Πέιν) ενίσχυσαν την αντίσταση. |
|
|
|
Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας (4 Ιουλίου 1776, Τζέφερσον – Φραγκλίνος). |
|
|
|
Βασικές αρχές: ισότητα όλων, απαράγραπτα δικαιώματα (ζωή, ελευθερία, ευτυχία), δικαίωμα αλλαγής κυβέρνησης. |
|
|
|
4. Ο Πόλεμος της Ανεξαρτησίας (1775–1781) |
|
|
|
Αρχιστράτηγος: Τζορτζ Ουάσινγκτον. |
|
|
|
Στην αρχή προβλήματα → αλλά από το 1778 συμμαχίες με Γαλλία, Ισπανία, Ολλανδία. |
|
|
|
Γάλλοι στρατιώτες βοήθησαν στην τελική νίκη. |
|
|
|
1781: ήττα Άγγλων στο Γιόρκταουν → τέλος πολέμου. |
|
|
|
5. Ανεξαρτησία και νέο κράτος |
|
|
|
Συνθήκη Βερσαλιών (1783) → αναγνώριση ανεξαρτησίας. |
|
|
|
Δημιουργία Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής (ΗΠΑ). |
|
|
|
Σύνταγμα 1787 (ισχύει σε μεγάλο βαθμό μέχρι σήμερα): |
|
|
|
Ομοσπονδία πολιτειών. |
|
|
|
Διάκριση εξουσιών: νομοθετική (Κογκρέσο), εκτελεστική (Πρόεδρος), δικαστική (ανεξάρτητη). |
|
|
|
Πρώτος Πρόεδρος (1789): Τζορτζ Ουάσινγκτον. |
|
|
|
✅ Με λίγα λόγια: |
|
Η Αμερικανική Επανάσταση ξεκίνησε από τη δυσαρέσκεια των αποίκων για τη φορολογία και τον έλεγχο της Αγγλίας, ενισχύθηκε από τις ιδέες του Διαφωτισμού |
|
και οδήγησε στη δημιουργία ενός νέου κράτους με δημοκρατικό σύνταγμα – των Ηνωμένων Πολιτειών. |
Έκρηξη και η Εξέλιξη της Γαλλικής Επανάστασης (1789–1794)
🔹 1. Η γαλλική κοινωνία πριν την Επανάσταση
- Η κοινωνία χωριζόταν σε τρεις τάξεις (καθεστώς των Τάξεων):
- Κλήρος (0,5%): παπάδες και μοναχοί – δεν πλήρωναν φόρους.
- Ευγενείς (1,5%): αριστοκράτες – είχαν προνόμια και μεγάλες περιουσίες.
- Τρίτη Τάξη (98%): αστοί, αγρότες, εργάτες – πλήρωναν όλους τους φόρους.
📍 Πρόβλημα: Οι δύο πρώτες τάξεις ζούσαν με προνόμια, ενώ η τρίτη τάξη είχε όλα τα βάρη → μεγάλη δυσαρέσκεια.
🔹 2. Η αρχή της Επανάστασης (1789)
- Ο βασιλιάς Λουδοβίκος ΙΣΤ’ κάλεσε τις Τάξεις σε συνέλευση (5 Μαΐου 1789) για να επιβάλει νέους φόρους.
- Η Τρίτη Τάξη αντέδρασε και ανακήρυξε τον εαυτό της Εθνική Συνέλευση.
- Ορκίστηκαν να φτιάξουν Σύνταγμα – γνωστός ως “Όρκος του Σφαιριστηρίου” (20 Ιουνίου 1789).
- Στις 14 Ιουλίου 1789, ο λαός του Παρισιού κατέλαβε τη Βαστίλη – σύμβολο της απολυταρχίας.
👉 Αυτή η μέρα είναι σήμερα εθνική γιορτή της Γαλλίας.
🔹 3. Οι αλλαγές
- Καταργήθηκαν τα προνόμια των ευγενών και του κλήρου (4 Αυγούστου 1789).
- Ψηφίστηκε η Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη (26 Αυγούστου 1789).
- Όλοι οι άνθρωποι είναι ελεύθεροι και ίσοι.
- Όλοι έχουν δικαίωμα στη ζωή, την ελευθερία, την ιδιοκτησία και την ασφάλεια.
- Ο νόμος είναι ίδιος για όλους.
- Υπάρχει ελευθερία λόγου και σκέψης.
🔹 4. Το πρώτο Σύνταγμα (1791)
- Καθιέρωσε συνταγματική μοναρχία:
- Ο βασιλιάς κυβερνά μαζί με τη Βουλή.
- Δικαίωμα ψήφου είχαν μόνο οι πλούσιοι.
- Ο βασιλιάς προσπάθησε να φύγει από τη Γαλλία → έχασε την εμπιστοσύνη του λαού.
🔹 5. Πόλεμοι και αναταραχή (1792)
- Οι Γάλλοι πολεμούν ενάντια σε Αυστρία και Πρωσία.
- Ο λαός εισβάλλει στα ανάκτορα, συλλαμβάνει τον βασιλιά.
- Ιδρύεται Δημοκρατία (21 Σεπτεμβρίου 1792).
- Ο Λουδοβίκος ΙΣΤ’ και η Μαρία Αντουανέτα εκτελούνται (1793).
🔹 6. Περίοδος της Τρομοκρατίας (1793–1794)
- Επικεφαλής ο Ροβεσπιέρος (ηγέτης των Ιακωβίνων).
- Χιλιάδες άνθρωποι εκτελούνται ως «εχθροί της Επανάστασης».
- Ο λαός φοβάται → τελικά ο Ροβεσπιέρος εκτελείται (1794).
🔹 7. Τι πέτυχε η Επανάσταση
✅ Κατάργησε τα προνόμια και τη φεουδαρχία.
✅ Έφερε την ιδέα της ισότητας, της ελευθερίας και των ανθρώπινων δικαιωμάτων.
✅ Επηρέασε όλη την Ευρώπη και ενέπνευσε άλλα κινήματα.
💡 Λεξιλόγιο – βασικοί όροι
- Απολυταρχία: απόλυτη εξουσία του βασιλιά.
- Συνταγματική μοναρχία: βασιλιάς + σύνταγμα.
- Ιακωβίνοι: επαναστάτες που ήθελαν ριζικές αλλαγές.
- Τρομοκρατία: περίοδος βίας και εκτελέσεων.
- Εθνική Συνέλευση: οι αντιπρόσωποι της Τρίτης Τάξης.
Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ (1789–1794)
🧩 Άσκηση 1: Συμπλήρωσε τα κενά
- Η γαλλική κοινωνία πριν την επανάσταση χωριζόταν σε τρεις ________.
- Ο κλήρος και οι ________ είχαν προνόμια και δεν πλήρωναν φόρους.
- Η τρίτη τάξη αποτελούσε το ________% του πληθυσμού.
- Η επανάσταση ξέσπασε το έτος ________.
- Οι αντιπρόσωποι της τρίτης τάξης ορκίστηκαν στο ________ ότι θα φτιάξουν σύνταγμα.
- Στις ________ Ιουλίου 1789 ο λαός κατέλαβε τη ________, σύμβολο της απολυταρχίας.
- Η Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη ψηφίστηκε το έτος ________.
- Ο βασιλιάς ________ ΙΣΤ΄ εκτελέστηκε το ________.
- Η περίοδος όπου χιλιάδες άνθρωποι εκτελέστηκαν ονομάστηκε ________.
- Ηγέτης των Ιακωβίνων ήταν ο ________.
💭 Προαιρετική δραστηριότητα
- Γιατί οι πολίτες της τρίτης τάξης επαναστάτησαν;
................................................................................
................................................................................
- Ποια είναι, κατά τη γνώμη σου, η πιο σημαντική ιδέα της Επανάστασης;
................................................................................
................................................................................
Η θέση των γυναικών στη Γαλλική Επανάσταση
Στην προ-επαναστατική Γαλλία, οι γυναίκες δεν είχαν πολιτικά δικαιώματα. Θεωρούνταν πολίτες δεύτερης κατηγορίας, και αντιμετωπίζονταν ως η περιουσία ή το εμπόρευμα του συζύγου, πατέρα ή της κοινωνίας γενικότερα. Καθώς τα δικαιώματά τους ήταν μηδαμινά, ήταν αναγκασμένες να στηρίζονται στους άντρες για να καθορίσουν τι ήταν το καλύτερο για αυτές. Υπήρχαν αρκετές προκαταλήψεις σχετικά με τον ρόλο της γυναίκας πριν αλλά και κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης, όπως ο ορισμός τους με βάση το φύλο. Η άποψη ότι οι γυναίκες, λόγω του φύλου τους είναι αυτόματα υποδεέστερες του ανδρός είχε ως άμεση συνέπεια τον υποβιβασμό τους και την θεώρηση ότι λόγω της φύσης της, η γυναίκα αδυνατεί να ανταποκριθεί στην πολιτική ζωή ή να κατανοήσει τα δυσνόητα πολιτικά θέματα με τα οποία ασχολούνταν οι άντρες. Η ταχεία αλλαγή που εδραιώνεται στη Γαλλία κατά τη Γαλλική Επανάσταση, απαίτησε από τις γυναίκες προερχόμενες από όλες τις διαφορετικές τάξεις να αξιολογήσουν εκ νέου τον ρόλο τους στη κοινωνία. Τα δικαιώματα των γυναικών τέθηκαν ίσως για πρώτη φορά προς συζήτηση υπό το πρίσμα της παραδοχής ότι οι γυναίκες αξίζουν τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες ευκαιρίες που δίνονταν στους άντρες. Μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες που αγωνίστηκαν για τα δικαιώματα των γυναικών την περίοδο αυτή ήταν η θεατρική συγγραφέας και πολιτική ακτιβίστρια Ολύμπια Ντε Γκούζ. Ασκώντας κριτική στους συντάκτες της «Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Άνδρα και του Πολίτη», με την οποία διεκδικούσαν ίσα δικαιώματα για κάθε πολίτη ανεξαρτήτως κοινωνικής βαθμίδας, το αναδημιούργησε συντάσσοντας την «Διακήρυξη των Δικαιωμάτων της Γυναίκας και της Πολίτισσας». Στο μανιφέστο αυτό η Ντε Γκούζ παρουσιάζει τη γυναίκα όχι ως συμπαραστάτρια του άντρα αλλά ίση με αυτόν και απαιτεί ίσα κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα μεταξύ των δύο φύλων. Τα αιτήματά της απορρίφθηκαν και εν τέλει εξαιτίας των πεποιθήσεών της οδηγήθηκε στη γκιλοτίνα το 1793. Κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης παρατηρήθηκαν οι πρώτες ενδείξεις φεμινιστικού στρατιωτικού ακτιβισμού, από τις οποίες το πιο τρανταχτό παράδειγμα είναι η Πορεία προς τις Βερσαλλίες. Στις 5 Οκτωβρίου 1789 ένας οργισμένος όχλος 7.000 γυναικών, διαδήλωσαν μέσα στη βροχή από το Παρίσι μέχρι τις Βερσαλλίες, οριοθετώντας, χωρίς να το γνωρίζουν, ένα καθοριστικό γεγονός της Γαλλικής Επανάστασης. Παρ’ όλο που οι προσπάθειες των γυναικών για απόκτηση δικαιωμάτων δεν έλαβαν τις επιθυμητές απαντήσεις εκείνη την εποχή, αποτέλεσαν την αρχή μία επανάστασης που διαρκεί έως σήμερα. Με τις γενναίες τους διαδηλώσεις έδωσαν το έναυσμα για να επαναστατήσουν και άλλες γυναίκες από άλλα μέρη της Ευρώπης αλλά και της Αμερικής και έθεσαν μία γερή βάση για την πορεία του φεμινιστικού κινήματος.
Πηγή: https://frapress.gr/2016/04/istorika-afieromata-galliki-epanastasi/3/
Ο ελληνισμός από τα μέσα του 18ου αι. έως τις αρχές του 19ου αι.
ερωτήσεις σχετικά με την παρακάτω εικόνα:

A. Πολλαπλής επιλογής
-
Η γυναίκα που απεικονίζεται στο κέντρο πιθανότατα συμβολίζει:
α) Την Οθωμανική αυτοκρατορία
β) Την υπόδουλη Ελλάδα
γ) Την Εκκλησία
δ) Τη Γαλλική Επανάσταση -
Οι δύο άνδρες που τη στηρίζουν μπορεί να αντιπροσωπεύουν:
α) Τους Τούρκους αξιωματούχους
β) Τους εμπόρους και τους προεστούς
γ) Τους διαφωτιστές της εποχής
δ) Τους αρματολούς -
Ποιο στοιχείο της εικόνας θα μπορούσε να συμβολίζει την ελπίδα για απελευθέρωση;
α) Τα γκρεμισμένα κτίρια
β) To πουλί (Φοίνικας) στο πάνω μέρος της εικόνας
γ) Η ενδυμασία των ανδρών
δ) Η στάση της γυναίκας -
Σε ποια ιστορική περίοδο φαίνεται να αναφέρεται η εικόνα;
α) Πελοποννησιακός πόλεμος
β) Μεσαίωνας
γ) Προεπαναστατική περίοδος του ελληνισμού
δ) Μεταπολεμική εποχή
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΥΝΤΟΜΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
-
Τι μπορεί να συμβολίζει η γυναίκα στο κέντρο της εικόνας;
-
Ποιος μπορεί να είναι ο ρόλος των δύο ανδρών; Τι αντιπροσωπεύουν;
-
Βρες στοιχεία στην εικόνα που δείχνουν ότι αναφέρεται στην προετοιμασία για την ελευθερία.
-
Πώς συνδέεται ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός με την εικόνα αυτή;
-
Αν έδινες έναν τίτλο στην εικόνα, ποιος θα ήταν και γιατί;
Τίτλος: Διάκριση πρωτογενών και δευτερογενών ιστορικών πηγών - Η Επανάσταση του 1821
ΤΟ 1821 ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΖΩΓΡΑΦΩΝ
προσωπογραφίες των ηρώων της επανάστασης
Ευνοϊκές συνθήκες
Η Επανάσταση είχε μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας στη νότια Ελλάδα, όπου υπήρχαν πυκνοί ελληνικοί πληθυσμοί και περιορισμένες οθωμανικές δυνάμεις. Οι Τούρκοι ήταν απασχολημένοι με τον πόλεμο κατά του Αλή Πασά. Υπήρχαν ένοπλα σώματα (κλέφτες), εμπορικά πλοία με κανόνια, έμπειροι πολεμιστές και ναύτες, καθώς και τα ορεινά εδάφη που ευνοούσαν τον κλεφτοπόλεμο.
Επαναστατικές εστίες
Η Επανάσταση ξέσπασε τον Μάρτιο του 1821 σε Πελοπόννησο, Στερεά Ελλάδα και αργότερα σε Κρήτη, νησιά, Θεσσαλία, Ήπειρο, Μακεδονία, Θράκη, Κύπρο και Μ. Ασία. Τελικά εδραιώθηκε κυρίως στην Πελοπόννησο, τη Στερεά και σε νησιά του Αιγαίου, αφού αλλού καταπνίγηκε γρήγορα.
Οι κύριοι πρωταγωνιστές
-
Στεριά: Κολοκοτρώνης, Καραϊσκάκης, Ανδρούτσος, Μπότσαρης
-
Θάλασσα: Κανάρης, Μιαούλης
-
Γυναίκες: Μπουμπουλίνα, Μαυρογένους
Φάση επιτυχιών (1821–1824)
Οι Έλληνες κατέλαβαν σημαντικές πόλεις και φρούρια. Νίκες σημειώθηκαν στην Αλαμάνα, τη Γραβιά και στα Δερβενάκια. Σημαντικό γεγονός ήταν η άλωση της Τριπολιτσάς (1821). Η καταστροφή της Χίου (1822) συγκλόνισε την Ευρώπη. Ο Κανάρης ανατίναξε την τουρκική ναυαρχίδα. Το 1823 σκοτώθηκε ο Μάρκος Μπότσαρης. Το 1824 ο στόλος νίκησε στη ναυμαχία του Γέροντα.
Φάση κάμψης (1825–1827)
Ο Ιμπραήμ αποβιβάστηκε με ισχυρό αιγυπτιακό στρατό και κατέστρεψε μεγάλο μέρος της Πελοποννήσου. Η ήττα στο Μανιάκι και η Έξοδος του Μεσολογγίου (1826) συγκλόνισαν την Ευρώπη. Ο Καραϊσκάκης σκοτώθηκε το 1827 και η Ακρόπολη έπεσε στους Τούρκους.
Παρέμβαση Μεγάλων Δυνάμεων
Αγγλία, Γαλλία και Ρωσία αποφάσισαν με τη Συνθήκη του Λονδίνου (1827) τη δημιουργία ελληνικού κράτους, αλλά ο αγώνας συνεχιζόταν.
"Πήραν τα κάστρα, πήραν τα" (δημοτικό τραγούδι της Επανάστασης)
- Εναλλακτικός τίτλοςΤου Κιαμίλ Μπέη | Κλείσαν οι στράτες του Μοριά
-
Πήραν τα κάστρα, πήραν τα, πήραν και τα ντερβένια,
πήραν και την Τριπολιτσά, την ξακουσμένη χώρα.
Κλαίουν τ’ αχούρια γι’ άλογα και τα τζαμιά γι’ αγάδες,
κλαίουν ‘ς τους δρόμους Τούρκισσαις, κλαίουν εμιροπούλαις,
κλαίει και μια χανούμισσα το δόλιο τον Κιαμίλη.
Αχ! που σαι και δεν φαίνεσαι, καμαρωμένε αφέντη;
Ήσουν κολόνα ‘ς το Μοριά και φλάμπουρο ‘ς την Κόρθο,
ήσουν και 'ς την Τριπολιτσά πύργος θεμελιωμένος.
'Στην Κόρθο πλια δε φαίνεσαι, ουδέ μεσ 'ς τα σαράγια.
Ένας παπάς σου τα κάψε τα γέρμα τα παλάτια.
Σκλάβος ραγιάδων έπεσες και ζης ραγιάς ραγιάδων"
-
Η ενότητα περιγράφει τις πρώιμες προσπάθειες συγκρότησης κράτους κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης, ξεκινώντας από τη δημιουργία τοπικών πολιτικών οργανισμών για την κάλυψη βασικών αναγκών και τη διαχείρισης των εθνικών γαιών. Αυτές οι τοπικές δομές, συχνά ελεγχόμενες από προκρίτους και Φαναριώτες, οδήγησαν σε εντάσεις και διαμάχες με στρατιωτικούς ηγέτες, όπως φαίνεται από την παρέμβαση του Κολοκοτρώνη για την αποφυγή σφαγής των προεστών. Η ανάγκη για ενιαία διοίκηση οδήγησε στις Εθνοσυνελεύσεις (Α', Β', Γ'), όπου ψηφίστηκαν τα πρώτα ελληνικά συντάγματα, όπως αυτά της Επιδαύρου και της Τροιζήνας, τα οποία θέσπισαν δημοκρατικά και φιλελεύθερα πολιτεύματα. Ωστόσο, οι πολιτικές αντιπαλότητες κλιμακώθηκαν, καταλήγοντας στον εμφύλιο πόλεμο μεταξύ 1823 και 1825, με τις συγκρούσεις να πηγάζουν από διαφωνίες για την εξουσία, τοπικιστικές αντιθέσεις, και τη διαχείριση του δανείου. Τελικά, η Γ' Εθνοσυνέλευση εξέλεξε τον Ιωάννη Καποδίστρια ως Κυβερνήτη, σηματοδοτώντας μια προσπάθεια για κεντρική σταθεροποίηση.

Κεφάλαιο 3 – Η ωρίμανση της Βιομηχανικής Επανάστασης
Όνομα μαθητή/μαθήτριας: ______________________
Τάξη: ____________ Ημερομηνία: ____________
✏️ Άσκηση 1: Συμπλήρωσε τα κενά
-
Η Βιομηχανική Επανάσταση ξεκίνησε στη ______________________.
-
Η ατμομηχανή βοήθησε να αυξηθεί η ______________________.
-
Οι εργάτες δούλευαν κυρίως σε ______________________.
✔️ Άσκηση 2: Σωστό ή Λάθος (κύκλωσε)
-
Η βιομηχανική επανάσταση αύξησε την παραγωγή. Σ / Λ
-
Οι άνθρωποι συνέχισαν να δουλεύουν μόνο στα χωράφια. Σ / Λ
-
Ο σιδηρόδρομος βοήθησε στις μεταφορές. Σ / Λ
🧠 Άσκηση 3: Διάλεξε τη σωστή απάντηση
-
Ποια μορφή ενέργειας χρησιμοποιήθηκε περισσότερο;
-
☐ Άνεμος
-
☐ Άνθρακας
-
☐ Νερό μόνο
-
Ποιο μέσο μεταφοράς άλλαξε πολύ τη ζωή των ανθρώπων;
-
☐ Άμαξα
-
☐ Σιδηρόδρομος
-
☐ Πλοίο με κουπιά
💬 Άσκηση 4: Απάντησε με 1 πρόταση
-
Πώς βοήθησε η βιομηχανική επανάσταση την οικονομία;
-
Πώς άλλαξε η ζωή των ανθρώπων στις πόλεις;
Σας παρακαλώ εκ μέρους των διοργανωτών του προγράμματος "25 Μαρτίου 1942: Η Μεγάλη Έξοδος" να αφιερώσετε λίγο χρόνο στο ερωτηματολόγιο αξιολόγησης και ανατροφοδότησης του διαδραστικού εξ αποστάσεως προγράμματος στο οποίο συμμετείχατε, για να προβούν σε μελλοντικές βελτιώσεις. Η γνώμη σας είναι πολύτιμη. Το ερωτηματολόγιο είναι ανώνυμο.
Σας ευχαριστώ
Ερωτηματολόγιο μαθητών/ριών: https://forms.gle/JXzJNFtC3o6vbYmw7
ΤΡΕΙΛΕΡ ΤΑΙΝΙΑΣ "ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ'' Γ. ΣΜΑΡΑΓΔΗ
Στα Έγγραφα θα βρείτε την παρουσίαση του μαθήματος σε powerpoint
ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
17 – Ι. Καποδίστριας & Ολοκλήρωση Ελληνικής Επανάστασης
Όνομα μαθητή/τριας: ____________________
Τάξη: __________ Ημερομηνία: __________
Α. Σωστό ή Λάθος (Κύκλωσε το σωστό)
- Ο Ιωάννης Καποδίστριας ήταν ο πρώτος κυβερνήτης της Ελλάδας.
Σ / Λ - Ο Φοίνικας ήταν το πρώτο ελληνικό νόμισμα.
Σ / Λ - Ο Καποδίστριας επέτρεψε στους τοπικούς άρχοντες να έχουν περισσότερη εξουσία.
Σ / Λ - Η Μάχη της Πέτρας ήταν η τελευταία μάχη της Ελληνικής Επανάστασης.
Σ / Λ - Η Ελλάδα αναγνωρίστηκε ανεξάρτητη το 1821.
Σ / Λ
Β. Συμπλήρωσε τα κενά με τις σωστές λέξεις:
- Ο Καποδίστριας ανέλαβε κυβερνήτης το έτος __________.
- Το πρώτο ελληνικό νόμισμα ονομαζόταν __________.
- Το Πρωτόκολλο του __________ (1830) αναγνώρισε την Ελλάδα ως ανεξάρτητο κράτος.
- Η τελευταία μάχη της Επανάστασης ήταν η Μάχη της __________.
- Ο Καποδίστριας δολοφονήθηκε στο __________.
Γ. Σύντομες ερωτήσεις
Απάντησε με 2-3 προτάσεις:
- Ποια ήταν η κατάσταση της Ελλάδας το 1828;
............................................................................. - Ανάφερε δύο σημαντικά έργα του Καποδίστρια.
............................................................................. - Πιστεύεις ότι ο Καποδίστριας έπρεπε να κυβερνά πιο δημοκρατικά; Γιατί;
............................................................................. - Αφού αντιπαραβάλετε τις πηγές α και β, να καταγράψετε τις θέσεις που διατυπώνονται σε αυτές. Πώς εξηγείται ότι εκφράζουν τελείως διαφορετικές απόψεις για το ίδιο πρόσωπο; Ισχύει κάτι παρόμοιο και με τους σύγχρονους πολιτικούς;
Η άφιξη του Όθωνα
Η άφιξη του Όθωνα στην Ελλάδα στις 25 Ιανουαρίου 1833 συνοδεύτηκε από την υποστήριξη της Ευρώπης σε χρήματα, στρατιωτικές και διοικητικές δυνάμεις, ώστε να σταθεροποιηθεί το νέο κράτος. Μέχρι την ενηλικίωσή του, ορίστηκε μια αντιβασιλεία αποτελούμενη από τους Βαυαρούς αξιωματούχους Άρμανσπεργκ, Μάουρερ, Χέιντεκ, και Άμπελ, που ξεκίνησε αμέσως την ανασυγκρότηση της χώρας, κυβερνώντας όμως αυταρχικά. Σκοπός τους ήταν η δημιουργία κεντρικών κυβερνητικών υπηρεσιών που θα ασκούσαν την εξουσία στο όνομα του Βασιλιά. Έδειξαν δραστήριο έργο σε όλους τους τομείς και ιδιαίτερα στην Δικαιοσύνη (σύνταξη νομικών κωδίκων 1833-1835), την Παιδεία (ίδρυση Πανεπιστημίου 1837), την Οικονομία (καθιέρωση δραχμής 1833), τη Διοικητική διαίρεση (διαίρεση σε νομούς και επαρχίες) κ.α. Ο Όθωνας ανέλαβε επίσημα τα καθήκοντά του τον Ιούνιο του 1835, διατηρώντας όμως τους αντιβασιλείς στα καθήκοντά τους. Στις αρχές Σεπτεμβρίου 1843, μετά από την εκδήλωση της Επανάστασης της 3ης Σεπτεμβρίου, αναγκάστηκε να παραχωρήσει Σύνταγμα, να απομακρύνει τους Βαυαρούς από τις θέσεις τους και να διορίσει πολιτικό πρόσωπο για Πρωθυπουργό. Θα παραμείνει στο θρόνο μέχρι και το 1862, οπότε θα εκδηλωθεί νέα εξέγερση και θα αναγκαστεί να εγκαταλείψει την χώρα.
ΚΟΥΙΖ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Α. Σωστό ή Λάθος
-
Τα Επτάνησα ενσωματώθηκαν στην Ελλάδα το 1864.
-
Το Σύνταγμα του 1864 διατήρησε τη Γερουσία.
-
Η αρχή της δεδηλωμένης καθιερώθηκε το 1875.
-
Ο Χαρίλαος Τρικούπης υποστήριζε τη χαμηλή φορολογία.
-
Η Ελλάδα νίκησε στον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897.
-
Μετά το 1897 επιβλήθηκε στην Ελλάδα Διεθνής Οικονομικός Έλεγχος.
Β. Πολλαπλής επιλογής
-
Ποιος ήταν βασιλιάς της Ελλάδας από το 1863;
α) Όθων
β) Κωνσταντίνος Α΄
γ) Γεώργιος Α΄
δ) Δηλιγιάννης -
Η αρχή της «δεδηλωμένης» σημαίνει ότι:
α) Ο βασιλιάς επιλέγει όποιον θέλει για πρωθυπουργό
β) Ο πρωθυπουργός πρέπει να έχει την εμπιστοσύνη της πλειοψηφίας της Βουλής
γ) Η Γερουσία αποφασίζει για την κυβέρνηση
δ) Ο στρατός διορίζει κυβέρνηση -
Το 1893 η Ελλάδα:
α) Κήρυξε πόλεμο στην Τουρκία
β) Ενσωμάτωσε την Κρήτη
γ) Κήρυξε πτώχευση
δ) Ψήφισε νέο Σύνταγμα -
Οι δύο βασικοί πολιτικοί αντίπαλοι την περίοδο 1885-1895 ήταν:
α) Τρικούπης – Δηλιγιάννης
β) Κουμουνδούρος – Όθων
γ) Γεώργιος – Κωνσταντίνος
δ) Τρικούπης – Βενιζέλος
Γ. Αντιστοίχιση
Να αντιστοιχίσετε τα πρόσωπα με τα γεγονότα:
| Πρόσωπο | Γεγονός |
|---|---|
| 1. Χ. Τρικούπης | α. Υποστήριζε χαμηλή φορολογία |
| 2. Θ. Δηλιγιάννης | β. Άρθρο «Τις πταίει;» |
| 3. Γεώργιος Α΄ | γ. Παρεμβάσεις στην πολιτική ζωή |
Α. Σύντομης απάντησης
-
Γιατί η Αγγλία παραχώρησε τα Επτάνησα στην Ελλάδα;
-
Ποιες βασικές αλλαγές έφερε το Σύνταγμα του 1864;
-
Τι ήταν η αρχή της δεδηλωμένης;
-
Ποιοι ήταν οι βασικοί στόχοι του Χαρίλαου Τρικούπη;
-
Ποιες συνέπειες είχε η ήττα του 1897 για την Ελλάδα;
Παιχνίδι ρόλων:
Πολιτική αντιπαράθεση (debate) οπαδών του Τρικούπη και του
Δηλιγιάννη, ενόψει επικείμενων εκλογών.
Για το συγκεκριμένο μάθημα (που είναι προαιρετική η διδασκαλία του) δείτε στα ΕΓΓΡΑΦΑ το επεξηγηματικό βίντεο.
Ημερολόγιο
Ανακοινώσεις
Όλες...-
Κυριακή 2 Νοεμβρίου 2025 - 10:24 μ.μ.

