Μάθημα : Διεύρυνση της θεματολογίας του Ηλεκτρονικού Μαθητικού Λογοτεχνικού Περιοδικού Δημιουργικά Γραφήματα: Η πρόσληψη διακαλλιτεχνικών φαινομένων για τη γραπτή αποτύπωση των εμπειριών και συναισθημάτων των μαθητών/-τριών του Σχολείου μας

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΜΕ ΚΑΘΟΔΗΓΗΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

«Η περιπέτεια της ενηλικίωσης»

Προσπάθησε να απαντήσεις γραπτώς σε όλα τα παρακάτω ερωτήματα που σχετίζονται με τον ήρωα που επέλεξε η ομάδα σου:

1. Ποιος ήρωας που γνώρισες στα μαθήματα της Ιστορίας, των Θρησκευτικών, της Οδύσσειας και της Ιλιάδας ή ποιο πρόσωπο του λογοτεχνικού έργου που διάβασες υπερέχει των άλλων;
2. Σε τι ξεχωρίζει από τους άλλους; (π.χ. χρώμα δέρματος, θρησκεία, γλώσσα, καταγωγή, ειδική ικανότητα, σωματική αναπηρία, υψηλό ήθος, ιδιαίτερο χάρισμα, ευφυΐα, τρόπος σκέψης, ευαισθησία, ψυχολογική διαταραχή, πολιτικά φρονήματα, κοινωνική τάξη …)
3. Πώς τον αντιμετωπίζουν οι άλλοι εξαιτίας της μοναδικότητάς του;
4. Πώς αισθάνεται ο ίδιος; Αντιλαμβάνεται ότι είναι προικισμένος;
5. Πώς χειρίζεται όλη αυτήν την κατάσταση;
6. Τι περιμένει από τους άλλους;
7. Ποιες προσδοκίες έχουν οι άλλοι σχετικά με το ξεχωριστό αυτό πρόσωπο;
8. Πώς εξελίσσεται η ιδιαιτερότητα του προσώπου; (στο τέλος, γίνεται ένα με τους άλλους; τους εχθρεύεται; τον αναγνωρίζουν και τον αγαπούν;)
9. Πώς αισθάνθηκες εσύ για το πρόσωπο αυτό; Θα ήθελες να ήσουν στη θέση του;
10. Είσαι ευχαριστημένος με την κατάληξη της ιστορίας του;

Ερμηνεύοντας το πώς διαμορφώθηκε η ταυτότητά του:

1. Θεωρείς ότι ο ήρωας που επέλεξες επιχείρησε να αλλάξει τον κόσμο στη νεαρή του ηλικία ή γενικότερα στη διάρκεια της ζωής του;
2. Πώς προσπάθησε να ανεξαρτητοποιηθεί από την παλαιά γενιά και τον κόσμο που αυτή εκπροσωπεί;
3. Ποια στάση τήρησε απέναντι στο καινούργιο και αδοκίμαστο;
4. ‘Όταν αντιλήφθηκε την υποκρισία ή τον συμβιβασμό που υπήρχε στον κόσμο των μεγάλων, πώς αντέδρασε;
5. Θεωρείς ότι η εποχή, μέσα στην οποία μεγάλωσε, προσέφερε στον ήρωα λόγους να ανησυχεί, να διαμαρτύρεται και να επαναστατεί;
6. Αν ναι, ποια ήταν η κυριότερη πηγή πίεσης και άγχους, κατά τη γνώμη σου; (π.χ. το εκπαιδευτικό σύστημα, ο εργασιακός ανταγωνισμός, η επιφανειακή διανθρώπινη επαφή, η απουσία ενός βαθύτερου νοήματος στη ζωή, η πολιτική κρίση…)
7. Σε ποια περίπτωση διαψεύστηκαν οι ελπίδες του ήρωα;
8. Αναζητώντας την αλήθεια, υπήρξε ως έφηβος αυθάδης ή αναπαυόταν εγκλωβισμένος σε αμετακίνητες βεβαιότητες;
9. Με ποιους τρόπους η επαναστατικότητα του ήρωα συνέβαλε στον εκσυγχρονισμό της κοινωνίας;
10.  Κάτω από ποιες πολιτικές, κοινωνικές ή πολιτιστικές συνθήκες μορφοποιήθηκε η δράση του ήρωα;
11.  Δέχτηκε ποτέ επικρίσεις από την πλευρά της παλαιάς γενιάς για την απόλυτη στάση, την τυφλή αντιδραστικότητα, την ανυπομονησία ή τις φιλοδοξίες του;
12.  Από ποια ιδανικά και από ποιες αξίες παρακινήθηκε ο ήρωας να διορθώσει τα «κακώς κείμενα» της κοινωνίας;
13.  Πότε και πώς κατόρθωσε να υιοθετήσει τη μετριοπάθεια και τη συμφιλιωτική διάθεση με την παλαιά γενιά;
14.  Ποιοι καλοδέχτηκαν τις ανησυχίες και τους προβληματισμούς του ήρωα;
15.  Ποιοι ήταν οι στόχοι του;
16.  Με ποια εφόδια αντιμετώπισε τις δυσκολίες που συνάντησε; (π.χ. μόρφωση, γνώσεις, αρετές, αυτογνωσία, πίστη σε υψηλά ιδανικά…)
17.  Το ότι γνώρισε ανθρώπους από άλλες χώρες με διαφορετικές συνήθειες και τρόπο ζωής επιτάχυνε την πνευματική και συναισθηματική ωρίμανση του ήρωα ή τον αποπροσανατόλισε;
18.  Βλέποντας τις παρεκτροπές και την αστάθεια των ανθρώπων της εποχής του, ένιωσε θλίψη ή πολλαπλασίασε τη δύναμη της θέλησής του να αναλάβει τις ευθύνες του;
19.  Ποια πρότυπα (αρνητικά και υποδειγματικά) επηρέασαν τον ήρωα στη συμπεριφορά, στην εργατικότητα και στις μεθόδους δημιουργίας, διοίκησης, διακυβέρνησης και έρευνας που ακολούθησε;
20.  Πώς αντιμετώπισε την οποιαδήποτε αποτυχία του; Θα έλεγες ότι επικράτησε η απογοήτευση ή ο δυναμισμός του;

Συνεχίστε να απολαμβάνετε τη λογοτεχνικότητα στα δικά σας κείμενα, καθώς και στα κείμενα των συμμαθητών σας, αξιοποιώντας παράλληλα τις καθημερινές εφηβικές σας πρακτικές.

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΜΕ ΚΑΘΟΔΗΓΗΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

Προσπάθησε να απαντήσεις γραπτώς σε όλα τα παρακάτω ερωτήματα που σχετίζονται με το κινηματογραφικό ή θεατρικό έργο που θα παρακολουθήσεις:

1. Ποιος ήρωας ή ποιο πρόσωπο του έργου που παρακολούθησες είναι διαφορετικός από τους υπόλοιπους;
2. Σε τι διαφέρει από τους άλλους; (π.χ. χρώμα δέρματος, θρησκεία, γλώσσα, καταγωγή, σωματική αναπηρία, ψυχολογική διαταραχή, πολιτικά φρονήματα, κοινωνική τάξη …)
3. Πώς τον αντιμετωπίζουν οι άλλοι εξαιτίας της διαφορετικότητάς του;
4. Πώς αισθάνεται ο ίδιος; Αντιλαμβάνεται ότι είναι διαφορετικός;
5. Πώς χειρίζεται όλη αυτήν την κατάσταση;
6. Τι περιμένει από τους άλλους;
7. Ποιες προσδοκίες έχουν οι άλλοι σχετικά με το διαφορετικό αυτό πρόσωπο;
8. Πώς εξελίσσεται η διαφορετικότητα του προσώπου αυτού μέσα στο έργο που παρακολούθησες; (στο τέλος, γίνεται ένα με τους άλλους; τους εχθρεύεται; τον αναγνωρίζουν και τον αγαπούν;)
9. Πώς αισθάνθηκες εσύ για το πρόσωπο αυτό; Θα ήθελες να ήσουν στη θέση του;
10. Είσαι ευχαριστημένος με την κατάληξη της ταινίας; Έχω φίλους που προέρχονται από άλλες χώρες ή έχουν διαφορετική από εμένα μητρική γλώσσα;
11. Γνωρίζω άτομα που έχουν μια άλλη κουλτούρα ή θρησκεία; Ποια είναι αυτά;
12. Μου αρέσει που υπάρχουν άνθρωποι διαφορετικοί από εμένα γύρω μου; Γιατί;
13. Μπορώ να κερδίσω κάτι, όταν κάνω παρέα με αυτούς τους ανθρώπους που είναι διαφορετικοί από εμένα;

Ντοκιμαντέρ, κινηματογραφικά έργα, παιδικά κινούμενα σχέδια και θεατρικές παραστάσεις, που έχουν εγκριθεί από το Υπουργείο Παιδείας:

1. Δικτάτωρ
2. Όλιβερ Τουΐστ
3. Μοντέρνοι καιροί
4. Τζέην Έυρ
5. Άθλιοι
6. Μεγάλες προσδοκίες
7. Τα παιδιά της χορωδίας
8. Το ξυπόλυτο τάγμα
9. Οι έμποροι των εθνών
10. Μικρασιατική καταστροφή
11. Ο ταχυδρόμος
12. Η ζωή είναι ωραία
13. Φόρεστ Γκαμπ
14. Ο φιλάργυρος
15. Ο αρχοντοχωριάτης
16. Ο κατά φαντασίαν ασθενής
17. Ρωμαίος και Ιουλιέτα
18. Ο καρυοθραύστης
19. Η φάρμα των ζώων
20. Δεν ακούω, δε βλέπω, δε μιλάω
21. Ο ευτυχισμένος πρίγκιπας
22. Η τελευταία μαύρη γάτα
23. Παραμύθι χωρίς όνομα
24. Το κοριτσάκι με τα σπίρτα
25. Η πεντάμορφη και το τέρας
26. Ο γύρος του κόσμου σε ογδόντα μέρες
27. Χάιντι
28. Vitus
29. Happy Feet
30. Η κλέφτρα των βιβλίων
31. Τα δελφινάκια του Αμβρακικού
32. Το καναρινί ποδήλατο
33. Το υπέρτατο δώρο
34. Γράμματα στον Θεό
35. Τι και αν;
36. Το νησί
37. Τα μυστικά του Τζόναθαν Σπέρυ
38. Η μελωδία της ευτυχίας
39. Αστερίξ και Οβελίξ
40. Καλά Χριστούγεννα
41. Μια καμηλοπάρδαλη στη βροχή
42. Είμαι κι έχω

Α΄ ΣΤΑΔΙΟ

Τι βλέπετε;

Υπάρχουν απορίες, ερωτήματα σχετικά με αυτό που βλέπετε;

Εκφράστε τις πρώτες σας παρατηρήσεις και απορίες.

Υπάρχουν ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά στο έργο;

 Αφήστε τον εαυτό σας να θυμηθεί ιδέες, απόψεις, να κάνει σκέψεις σχετικά με το συγκεκριμένο έργο.

Β΄ΣΤΑΔΙΟ

Τι συμβαίνει εδώ; Φτιάξε ένα «σενάριο» γι΄ αυτό που βλέπετε.

Αναζητήστε τις υπερβολές στο έργο (στο χρώμα, στην κίνηση, τις φόρμες τους, όγκους κ.α.).

Αναζητήστε εκπλήξεις.

Ψάξτε για συμβολισμούς και μηνύματα.

Κάντε αν μπορείτε συνδέσεις ιστορικές και πολιτισμικές.

Ψάξτε την ατμόσφαιρα που αποπνέει το έργο.

Συζητήστε για την ψυχική διάθεση που σας δημιουργεί…

Γ΄ΣΤΑΔΙΟ

Γυρίστε πίσω σε αυτό που σας εξέπληξε. Γιατί ο καλλιτέχνης δημιούργησε αυτή την έκπληξη;

Γυρίστε πίσω σε αυτό που σας εντυπωσίασε-προβλημάτισε. Με ποιον τρόπο ο καλλιτέχνης κατάφερε να σας εντυπωσιάσει; Να το εξηγήσετε.

Κάντε διανοητικές αλλαγές, με στόχο να βρείτε απαντήσεις (πχ. Καταργήσετε ένα αντικείμενο). Τι επιπτώσεις έχει αυτό στην ισορροπία του έργου;

Ελέγξτε πως το χρώμα, οι φόρμες, οι όγκοι, οι γραμμές, η σύνθεση, οι πινελιές, και άλλα τεχνικά στοιχεία του έργου επηρέασαν και προσέγγισαν την παρατήρηση και τη σκέψη.

Βρείτε πιθανές απαντήσεις στα ερωτήματά σας με βάση τις πληροφορίες που μέχρι τώρα έχετε συγκεντρώσει. Προσπαθήστε να δώσετε λύσεις στο παζλ των αποριών, ερωτημάτων εκπλήξεων κλπ.

Ποια φιγούρα καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος; Γιατί συμβαίνει αυτό;

Κάντε συγκρίσεις με άλλα έργα τέχνης, εικόνες ή φωτογραφίες καλλιτεχνών που επεξεργάστηκαν το ίδιο θέμα, για να ενδυναμώσετε τα επιχειρήματά σας σχετικά με τα μηνύματα που αναδύονται από το έργο.

Οι προσδοκίες μας για τις επισκέψεις σε χώρους τέχνης και πολιτισμού αλλά και οι εντυπώσεις μας ανιχνεύτηκαν με τη βοήθεια ερωτηματολογίων. Εάν δεν τα έχετε πια στην κατοχή σας, εδώ θα τα βρείτε!

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

και το μουσειοπαιδαγωγικό πρόγραμμα

Με λίγα λόγια τι θα πάμε να δούμε και τι θα κάνουμε ...

Με αφορμή τα 100 χρόνια από την ίδρυση του ΑΠΘ και τα 25 χρόνια του Τελλογλείου πραγματοποιείται η έκθεση «Τέχνη-Διαγώνιος και το Μουσείο που δεν έγινε». Η έκθεση τελεί υπό την αιγίδα της Α.Ε. του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνου Αν. Τασούλα και εντάσσεται στα φετινά 60ά Δημήτρια.

Η έκθεση αποτελεί ένα βλέμμα προς το πρόσφατο παρελθόν της Θεσσαλονίκης με κύριο άξονα δύο εικαστικές συλλογές που συνολικά ξεπερνούν τα 600 έργα και τεκμήρια από περισσότερους από 200 δημιουργούς.

Περιλαμβάνει:

α) τα εικαστικά έργα της συλλογής της «ΤΕΧΝΗΣ»,  Μακεδονικής Καλλιτεχνικής Εταιρείας που ανήκουν πλέον στο  Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών ΑΠΘ

β)τη συλλογή Ντίνου Χριστιανόπουλου που περιλαμβάνει ζωγραφικά, χαρακτικά έργα και φωτογραφίες και ανήκει στην Κεντρική Βιβλιοθήκη – Κέντρο Πληροφόρησης ΑΠΘ 

Πρόκειται για σημαντικές συλλογές που είναι αντιπροσωπευτικές της πολιτισμικής ζωής και της πνευματικής δραστηριότητας της μεταπολεμικής Θεσσαλονίκης και όχι μόνο.

α) Η «ΤΕΧΝΗ» άνοιξε τον δρόμο σε πολλά μέτωπα από τη δεκαετία του 1950 σε σχέση με τη μουσική, το θέατρο, τον κινηματογράφο, τη διεκδίκηση της ίδρυσης και την υποστήριξη θεσμών (Κρατική Ορχήστρα Βορείου Ελλάδος, Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, Πινακοθήκη, Σχολή Καλών και Εφαρμοσμένων Τεχνών, Φεστιβάλ Κινηματογράφου) και πραγματοποίησε ένα πλούσιο πρόγραμμα που περιλάμβανε εκδόσεις, συναυλίες, εκθέσεις, διαλέξεις, ανοιχτές συζητήσεις, παραστάσεις, προβολές κτλ., στη Θεσσαλονίκη και στη Βόρεια Ελλάδα. Η σύνδεση με το Πανεπιστήμιο ήταν μια καθοριστική διάσταση της ΤΕΧΝΗΣ δίνοντας της  εκπαιδευτικό χαρακτήρα.

β) H δραστηριότητα της Μικρής Πινακοθήκης «ΔΙΑΓΩΝΙΟΣ» του Ντίνου Χριστιανόπουλου, η οποία τοποθετείται χρονολογικά αργότερα (1974-1993), επικεντρώθηκε κυρίως σε ντόπιους καλλιτέχνες και είχε σημαντική δράση στην ευρύτερη πνευματική ζωή της πόλης.

Ειδικά από το 1950 έως τη δεκαετία του 1990, η ΤΕΧΝΗ και η ΔΙΑΓΩΝΙΟΣ, η κάθε μια στην κλίμακά της, παρουσίασαν καινοτόμα, γόνιμη και παραγωγική δράση. Αποστολή τους ήταν η προσφορά στην παιδεία και στην πόλη τους, τη Θεσσαλονίκη.

Σε έργα της συλλογής του Τελλογλείου διακρίνεται η συνέχεια των δύο ομάδων -Το μουσείο που δεν έγινε- είτε πρόκειται για απευθείας αγορές της Αλίκης Τέλλογλου από εκθέσεις των δύο φορέων, είτε έφθασαν στο Τελλόγλειο μέσω δωρεών καλλιτεχνών ή συλλογών.

Η Μακεδονική Καλλιτεχνική Εταιρεία «ΤΕΧΝΗ» και η «Μικρή Πινακοθήκη Διαγώνιος» του Ντίνου Χριστιανόπουλου αναπτύσσουν την ιστορία τους σε μία μουσειακή σύλληψη δύο παράλληλων διαδρομών στο ισόγειο, για να συναντηθούν για πρώτη φορά στον πρώτο όροφο σε «ένα μουσείο, που δεν έγινε ποτέ».

Το μουσειοπαιδαγωγικό εργαστήριο "Παρατηρώ και Αποτυπώνω" 

Περιγραφή: Θα περιηγηθούμε στην έκθεση κι αφού γνωρίσουμε το θέμα της, θα επικεντρωθούμε στα πορτραίτα που παρουσιάζονται. Θα παρατηρήσουμε και θα συζητήσουμε για τις ομοιότητες και τις διαφορές τους. Στη συνέχεια, θα μας ζητήσουν  να δημιουργήσουμε το δικό μας πορτραίτο αποτυπώνοντας τον συμμαθητή/τρια μας (δουλεύοντας σε ζευγάρια) με διασκεδαστικό τρόπο, πειραματιζόμενοι σε διαφάνειες με ανεξίτηλους μαρκαδόρους. 

Τα υλικά προσφέρονται στους μαθητές.

Αντίστοιχα, συμμετέχοντας στο μουσειοπαιδαγωγικό πρόγραμμα "Αφαίρεση: Η Ελευθερία της Δημιουργίας", θα δημιουργήσουμε το δικό μας έργο αφηρημένης τέχνης.

Α Π Ο Τ Ι Μ Η Σ Η

Μετά την επίσκεψη, διατηρήστε την οπτική γωνία / το επάγγελμα που επιλέξατε.

Η κατανόηση της οποιασδήποτε μορφής τέχνης είναι μια προσωπική διαδικασία.

Δώστε, λοιπόν, χρόνο στον εαυτό σας και απαντήστε στα παρακάτω ερωτήματα:

Μέρος Α: Εμπειρία και συναισθήματα

1. Ποιο έργο ή ενότητα της έκθεσης σας εντυπωσίασε περισσότερο; Γιατί;
2. Αφήσατε τα έργα να «σας μιλήσουν» ή βιαστήκατε να τα κρίνετε;
3. Τι συναισθήματα σας δημιούργησε η επίσκεψη;
4. Σε ποιες νέες εμπειρίες ανοιχτήκατε;
5. Καταλάβατε τα πάντα «λογικά»;
6. Ήταν δυνατόν να κάνετε ερωτήσεις; 
7. Υπήρξε κάτι που σας προβλημάτισε ή σας έκανε να σκεφτείτε διαφορετικά;

8. Ήταν η επίσκεψη στην έκθεση μια ευχάριστη και ενδιαφέρουσα εμπειρία για εσάς; Γιατί;
9. Θεωρείτε την τέχνη ως κάτι αναγκαίο ή περιττό για τη ζωή σας; Γιατί;
10. Αν έπρεπε να περιγράψετε την έκθεση με τρεις λέξεις, ποιες θα διαλέγατε;

ΜΕΡΟΣ Β: Αναστοχασμός με βάση τον ρόλο σας

1. Πώς ένιωσες μέσα στον ρόλο σου (καλλιτέχνης, εκπαιδευτικός, επισκέπτης κ.λπ.);
2. Τι έμαθες μέσα από αυτή την οπτική;
3. Αν μπορούσες να δημιουργήσεις το δικό σου έργο για την έκθεση, τι θα ήταν;

ΕΠΙΣΤΟΛΗ

Έχοντας περιηγηθεί στον Πολυχώρο Ισλαχανέ, να γράψετε μια επιστολή προς τον δημιουργό του έργου που σας εντυπωσίασε περισσότερο.

Στόχος σας είναι να εκφράσετε τα συναισθήματά σας και να ενθαρρύνετε τον δημιουργό. Μην ξεχάσετε να απαντήσετε στα παρακάτω ερωτήματα:

• Τι βλέπετε;
• Υπάρχουν, απορίες, ερωτήµατα σχετικά µε αυτό που βλέπετε;
• Εκφράστε τις πρώτες σας παρατηρήσεις, απορίες 
• Υπάρχουν ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά στο έργο; (µορφές, σχήµατα κ.ά.)
• Τι συμβαίνει εδώ; Φτιάξτε ένα "σενάριο" γι’ αυτό που βλέπετε 
• Αναζητήστε τις υπερβολές στο έργο (στο χρώμα, την  κίνηση, τις φόρμες, τους  όγκους κ.ά.). 
• Αναζητήστε εκπλήξεις. Ψάξτε για συμβολισμούς και μηνύματα 
• Κάντε συνδέσεις ιστορικές και πολιτισμικές. Σας θυμίζει κάτι το έργο;
• Ψάξτε την ατμόσφαιρα που αποπνέει το έργο…
• Συζητήστε για την ψυχική διάθεση που σας δημιουργεί…
• Γυρίστε πίσω σε αυτό που σας εξέπληξε: Γιατί ο καλλιτέχνης δηµιούργησε αυτήν την έκπληξη;
• Γυρίστε πίσω σε αυτό που σας εντυπωσίασε- προβληµάτισε: Με ποιον τρόπο ο καλλιτέχνης κατάφερε να σας εντυπωσιάσει; Να το εξηγήσετε

ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ

1. Πιστεύετε στη δύναμη της τέχνης;
2. Θα θέλατε να γίνετε και οι ίδιοι μαθητευόμενοι του κ. Σώτου Ζαχαριάδη;
3. Ποια είναι τα συναισθήματά σας μετά την επίσκεψη στον χώρο ΙΣΛΑΧΑΝΕ;
4. Να σχολιάσετε την παρακάτω φράση: "Αν ο φυσικός κόσμος έχει χαρτογραφηθεί σε μεγάλο βαθμό μέσα από τις επιστημονικές αναζητήσεις, ο ωκεανός της ανθρώπινης ψυχής παραμένει αχαρτογράφητος."
5. Νομίζετε πως ο εσωτερικός κόσμος του ανθρώπου είναι μια ανεξερεύνητη επικράτεια ή πιστεύετε πως γνωρίζετε καλά όλα όσα κρύβονται μέσα στην ψυχή σας;
6. Σε ποιες περιπτώσεις μπορεί η ζωγραφική να λειτουργήσει ως ένας μαγικός, προσωπικός τρόπος έκφρασης και εσωτερικής ανακάλυψης;

Την Παρασκευή 31/10/25 οι μαθητές του Τμήματος Β΄4 του 8^ου Γυμνασίου Θεσσαλονίκης επισκέφτηκαν την αναδρομική έκθεση «Το «Μωσαϊκό αναζητήσεων: Ο κόσμος του Βαγγέλη Γαληνού», στην οποία παρουσιάζεται πληθώρα ψηφιδωτών αλλά και γλυπτών του εν λόγω Εικαστικού-Ψηφιδογράφου- Γλύπτη. Η μετάβαση στο Τελλόγλειο Ίδρυμα έγινε πεζή και με το μετρό.

Συνοδευόμενοι από τις καθηγήτριες κ.Ζυγουράκη Ειρήνη και κ.Παπαδοπούλου Σοφία, οι 23 μαθητές παρακολούθησαν τη δημιουργική πορεία ενός καλλιτέχνη που, για περισσότερες από έξι δεκαετίες, αναζητά διαρκώς νέους τρόπους έκφρασης μέσα από την ύλη, το φως και το πνεύμα.

Τα παιδιά, αφού άκουσαν τον κ.Γαληνό να μιλά για το ψηφιδωτό και την ιστορία του, παρατήρησαν τα περισσότερα από ογδόντα έργα της Έκθεσης, στα οποία συνυφαίνονται ψηφίδες, ξύλα, κεραμικά, πλεξιγκλάς, αλουμίνιο, μπρούντζος, μάρμαρο, άμμος, μόλυβδος και πλήθος άλλων υλικών.

Απευθυνόμενος καταρχάς στην καθηγήτρια Καλλιτεχνικών που συνόδευε τους μαθητές, ο κ.Γαληνός εξήγησε ότι, με την τεχνική του άμεσου και του έμμεσου τρόπου, δημιουργεί επιφάνειες, πάνω στις οποίες συνδιαλέγονται η θρησκεία, το περιβάλλον, η κοινωνία, η πολιτική, η αστρονομία. Έδωσε προσωπικές ερμηνείες σε επιλεγμένα έργα του, βοηθώντας τα παιδιά να αναπτύξουν μια υποκειμενική αντίληψη για το θέμα τους. Αναφέρθηκε σε βιώματα και στιγμιότυπα της καλλιτεχνικής του πορείας, δείχνοντας σε όλους ότι η τέχνη δεν πρέπει να θεωρείται ως ερμητικά κλειστή για τους «αδαείς».

Στο τέλος, τα παιδιά δημιούργησαν το δικό τους μικρό ψηφιδωτό είτε με πλαστικές ψηφίδες, είτε με πολύχρωμα κομματάκια χαρτονιού.

Η ξενάγηση, συμπεριλαμβανομένης της συζήτησης/περιήγησης και της μουσειο-παιδαγωγικής δράσης, διήρκεσε από τις 11.00 έως και τις 12.30, συνεπώς αφιερώθηκαν στην εκπαιδευτική επίσκεψη 4 διδακτικές ώρες.

Ερωτηματολόγιο Εξόδου για τη Μουσειοπαιδαγωγική Δράση στο Τελλόγλειο Ίδρυμα

Γνώσεις και παρατηρήσεις

1. Τι είναι το ψηφιδωτό;

• Εικόνες από μικρά κομματάκια
• Ένα είδος ζωγραφικής
• Ένα γλυπτό

2. Τι υλικά χρησιμοποιούν οι τεχνίτες για να φτιάξουν ένα ψηφιδωτό;

• Χρωματιστά γυαλιά
• Πέτρες και βότσαλα
• Μικρά πλακάκια

3. Έχεις ξαναδεί ψηφιδωτά; Πού;

Αίσθηση και εμπειρία

1. Πώς ένιωσες όταν είδες τα ψηφιδωτά του μουσείου; (π.χ. χαρούμενος, έκπληκτος, περίεργος)
2. Ποιο ψηφιδωτό σου άρεσε περισσότερο και γιατί;
3. Πώς σου φάνηκε η δραστηριότητα που κάναμε;
4. Θα σου άρεσε να δημιουργείς το δικό σου ψηφιδωτό;
5. Τι ήταν το πιο ενδιαφέρον πράγμα που έμαθες για τα ψηφιδωτά;
6. Πώς νομίζεις ότι είναι η ζωή των ανθρώπων που φτιάχνουν ένα ψηφιδωτό;

Γνώσεις και κατανόηση

1. Ποια είναι η σημασία των ψηφιδωτών στην εποχή μας;
2. Ποια είναι τα βασικά στάδια της κατασκευής ενός ψηφιδωτού;
3. Ποιες διαφορές παρατηρείτε στα ψηφιδωτά ανάλογα με την εποχή και τον τόπο δημιουργίας τους;
4. Ποιες πληροφορίες μπορούν να μας δώσουν τα ψηφιδωτά για την καθημερινότητα ή τις πεποιθήσεις του δημιουργού τους;

 Αξιολόγηση της δράσης

1. Πώς θα αξιολογούσατε τη συνολική εμπειρία του εκπαιδευτικού προγράμματος; (πολύ ικανοποιητική, ικανοποιητική, μέτρια, καθόλου ικανοποιητική)
2. Ποια στοιχεία της δράσης σάς βοήθησαν να κατανοήσετε καλύτερα την τέχνη του ψηφιδωτού;
3. Πώς συνδέθηκε η θεωρητική παρουσίαση με το βιωματικό εργαστήρι;
4. Θα προτείνατε τη δράση αυτή σε άλλους συμμαθητές σας; Γιατί;
5. Ποια ήταν η πιο σημαντική δεξιότητα που αποκτήσατε ή βελτιώσατε κατά τη διάρκεια του προγράμματος; (π.χ. δημιουργικότητα, ομαδικότητα, παρατηρητικότητα)

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ακούσατε στην τάξη την Ερωφίλη του Νίκου Μαμαγκάκη

https://www.youtube.com/playlist?list=PLw3Mt4FUg5YRG3pQfDfsTS7lMx1DUMkBL

και τώρα καλείστε να επιλέξετε 8 από τις παρακάτω 10 ερωτήσεις ελεύθερης σκέψης σχετικά με τα συναισθήματα των ερωτευμένων (Ερωφίλη και Πανάρετου) στην τραγωδία του Γεωργίου Χορτάτση.

Οι απαντήσεις σας, που θα σταλούν στο e-class, θα χρησιμοποιηθούν κατόπιν ως βάση για συζήτηση και ανάλυση.

Σχέση και Έρωτας

• Πώς διαμορφώνεται η έννοια του έρωτα μεταξύ της Ερωφίλης και του Πανάρετου, δεδομένης της παιδικής τους φιλίας και του μετέπειτα κρυφού γάμου τους;
• Μπορεί ο έρωτάς τους να χαρακτηριστεί ως γνήσιος και ανιδιοτελής, ή επηρεάζεται από παράγοντες όπως η κοινωνική θέση, η φιλοδοξία (του Πανάρετου) ή η πατρική εξουσία (της Ερωφίλης);
• Πώς εκφράζονται τα συναισθήματά τους -μέσω του λόγου, των πράξεων ή των χορικών- και ποια η διαφορά στην εκφραστικότητα του καθενός;

Σύγκρουση και Συνέπειες

• Πώς αντιμετωπίζουν οι δύο ήρωες την αγωνία και τον φόβο για την τύχη του απαγορευμένου έρωτά τους, ειδικά μετά την αποκάλυψη στον βασιλιά;
• Σε ποιο βαθμό η αγάπη τους έρχεται σε σύγκρουση με τις κοινωνικές νόρμες και την πατρική εξουσία της εποχής;
• Πώς βιώνει ο καθένας την προδοσία του πατέρα (βασιλιά) και πώς επηρεάζει αυτό τα συναισθήματά τους (προς τον πατέρα και μεταξύ τους);

Ψυχολογική Διάσταση

• Ποια συναισθήματα κυριαρχούν στην Ερωφίλη όταν μαθαίνει τον φρικτό θάνατο του Πανάρετου και πώς οδηγείται στην τελική της πράξη;
• Ο Πανάρετος, ως στρατηγός, νιώθει περισσότερο το βάρος της ευθύνης ή της αφοσίωσης; Πώς συνδέονται αυτά τα συναισθήματα με τον έρωτά του;
• Πώς θα περιγράφατε την ψυχολογική διαδρομή των δύο ερωτευμένων, από την αρχική ευτυχία και την υπόσχεση παντοτινής αγάπης μέχρι το τραγικό τέλος;
• Θα μπορούσε η τραγωδία να είχε αποφευχθεί, αν τα συναισθήματά τους ήταν λιγότερο έντονα ή αν είχαν δράσει διαφορετικά;

«77 ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΡΑΓΟΥΔΟΥΝ ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟ…»

https://www.youtube.com/watch?v=vEb_4tiS9bM

• ΠΟΙΟΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ ΣΑΣ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΠΡΟΤΙΜΟΤΕΡΟΣ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ;

• Η ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΧΕΙ ΧΑΣΕΙ ΣΗΜΕΡΑ ΑΡΚΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΤΗΣ ΑΙΓΛΗ. ΤΙ ΚΑΝΟΥΝ ΕΔΩ ΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΛΟΙΠΟΝ;

• Η ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΟΝ ΜΟΥΣΙΚΟ ΑΥΤΟ ΤΟΝΟ ΕΧΕΙ ΛΥΡΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ;

• ΞΕΧΩΡΙΖΕΤΕ ΤΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΚΤΟΥ;

• ΠΟΙΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΟΥ ΔΕΚΑΤΟΥ ΕΚΤΟΥ ΑΙ. ΜΕΤΑΦΕΡΕΙ ΜΙΑ ΤΕΤΟΙΑ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ;

• ΓΙΑΤΙ ΔΙΑΛΕΞΑΝ ΟΙ ΕΡΜΗΝΕΥΤΕΣ ΤΟΥΣ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ;

• ΠΟΙΑ ΔΙΑΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΖΟΥΝ ΟΙ ΣΤΙΧΟΙ ΑΥΤΟΙ ΤΟΥ ΚΟΡΝΑΡΟΥ;

• ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΘΟΛΟΥ ΤΟΠΙΚΙΣΜΟΣ ΣΤΟΥΣ ΑΘΗΝΑΙΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ;

• ΠΟΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΑΙΡΙΑΖΕΙ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΜΕ ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ;

• Ο ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΙΚΟΣΤΟΥ ΑΙΩΝΑ ΠΩΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΙ ΤΑ ΟΣΑ ΛΕΕΙ Ο ΚΟΡΝΑΡΟΣ ΓΙΑ ΤΗ «ΦΥΣΗ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ»;

• ΠΟΙΑ ΑΡΧΗ ΥΠΗΡΕΤΟΥΝ, ΟΤΑΝ ΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ - ΟΜΑΔΙΚΑ;

•  ΠΩΣ ΣΑΣ ΦΑΙΝΕΤΑΙ Η ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΤΟΥΣ;

• ΘΕΩΡΕΙΤΕ ΠΩΣ Η ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥΣ ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ ΕΙΚΟΝΙΚΗ;

https://video.search.yahoo.com/search/video?fr=mcafee_uninternational&p=%CF%87%CF%81%CE%BF%CE%BD%CE%BF%CE%BC%CE%B7%CF%87%CE%B1%CE%BD%CE%B7+%CE%B2%CE%B9%CE%BF%CE%BC%CE%B7%CF%87%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%B1&type=E210GR91105G0#id=1&vid=057c4424838fed724fe8fd5eac06fbf4&action=view

Αφού παρακολουθήσετε το παραπάνω ΤΑΞΙΔΙ ΜΕ ΤΗ ΧΡΟΝΟΜΗΧΑΝΗ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ, να χωριστείτε σε ομάδες 4-5 μελών και να εκπονήσετε τις αντίστοιχες εργασίες:

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ -  ΕΡΕΥΝΗΤΕΣ

Να διερευνήσετε σε ποιες χώρες της ηπειρωτικής Ευρώπης και του τότε γνωστού κόσμου επεκτάθηκε η βιομηχανική επανάσταση. Πώς σχετίζεται η παιδική εργασία με το ιστορικό αυτό φαινόμενο; Για ποιους λόγους τα παιδιά γίνονται θύματα εκμετάλλευσης; Να καταθέσετε τα ευρήματα της αναζήτησής σας σε μία έκθεση 250 λέξεων.

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΟΙ

Πώς αντιμετωπίζονται τα παιδιά κατά την εποχή της εκβιομηχάνισης; Να περιγράψετε σε ένα επιστημονικό άρθρο 250 λέξεων τις κοινωνικές συνθήκες, μέσα στις οποίες οι άνθρωποι σκληραίνουν τόσο, ώστε να δικαιολογούν την εκμετάλλευση του ανθρώπου από τον συνάνθρωπο.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΙ

Να γράψετε ένα ρεπορτάζ 250 λέξεων για την εφημερίδα The London Gazette, αφού πάρετε συνέντευξη από έναν ενήλικο ανθρακωρύχο καταγράφοντας τη μαρτυρία του για την ατιμωρησία του Κράτους απέναντι στους απάνθρωπους επόπτες στα ανθρακωρυχεία.

ΛΟΓΟΤΕΧΝΕΣ

Ένα κακοποιημένο παιδί που εργάστηκε σε ανθρακωρυχείο της Αγγλίας σας εκθέτει το δράμα του. Οι τραυματικές του εμπειρίες σας συνταράσσουν. Με αφορμή τη δική του μαρτυρία να γράψετε ένα σύντομο διήγημα 250 λέξεων, για να ευαισθητοποιήσετε την κοινή γνώμη πάνω στο κοινωνικό αυτό πρόβλημα.

ΨΥΧΟΛΟΓΟΙ

Μια ομάδα νεαρών εργατών καταφεύγει σε εσάς. Η κλινική τους εικόνα είναι συνταρακτική. Παρουσιάζουν συμπτώματα σωματικής και σεξουαλικής κακοποίησης. Μετά τις σχετικές συνεντεύξεις, γράφετε ένα επιστημονικό άρθρο 250 λέξεων, διαμαρτυρόμενοι για τις τραγικές επιπτώσεις της βιομηχανικής επανάστασης στην ευάλωτη παιδική ψυχολογία.

Σε ένα κείμενο 200 λέξεων καταγράφετε τα συναισθήματα και τις σκέψεις σας μετά την παρουσίαση της καλλιτεχνικής δραστηριότητας ενός εκπαιδευτικού του Σχολείου μας.

Πιστεύετε ότι η διπλή του ιδιότητα - ως επιστήμονα και καλλιτέχνη - μπορεί να τον βοηθήσει σε προσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο;

Θεωρείτε πως είναι εύκολο να ενσαρκώνει κανείς στο πρόσωπό του δυο τόσο διαφορετικούς ρόλους;

Να αιτιολογήσετε τις απαντήσεις σας στα δυο παραπάνω ερωτήματα.